Bà Harris đang được đánh giá cao hơn ông Trump khi liên tục dồn ép, khiến đối thủ rơi vào thế phải giải thích trong cuộc tranh luận đầu tiên.
Cựu tổng thống Donald Trump và Phó tổng thống Kamala Harris bước vào cuộc tranh luận tối 10/9 với sự tương phản rơ ràng về cả phong cách, chính sách và tầm nh́n. Giới chuyên gia đánh giá Phó tổng thống đảng Dân chủ đă buộc ứng viên đảng Cộng ḥa phải thu ḿnh về thế thủ trong cuộc đối đầu với hàng loạt đ̣n công kích về vấn đề phá thai, năng lực đảm nhiệm chức vụ và rắc rối pháp lư Trump đang vướng phải.
"Harris rơ ràng đang cố gắng thể hiện quyền lực, thái độ nghiêm túc và trưởng thành, tôi nghĩ bà ấy đă làm điều đó khá tốt", Martha Johnson, phó giáo sư ngành quản lư chính phủ tại Đại học Northeastern, b́nh luận.
![](https://vietbf.com/forum/attachment.php?attachmentid=2425372&stc=1&d=1726042982)
Phó tổng thống Mỹ Kamala Harris trong cuộc tranh luận tối 10/9 với đối thủ đảng Cộng ḥa Donald Trump. Ảnh: AFP
"Màn h́nh chia đôi và góc máy quay có lợi cho Harris", Johnson nói. "Bà ấy là một phụ nữ thấp bé, c̣n Trump th́ khá cao. Thường th́ trong chính trị, chiều cao rất quan trọng. Với màn h́nh như vậy, họ có vẻ cùng chiều cao và kích thước, qua đó làm tăng thêm sự nghiêm nghị cho bà ấy".
Vấn đề tuổi tác giữa Phó tổng thống 59 tuổi và cựu tổng thống 78 tuổi cũng được thể hiện rơ trên màn h́nh chia đôi. Ông Trump từng có lợi thế trước ông Biden về khía cạnh này, nhưng giờ đây, ông ở thế yếu. "Donald Trump hôm nay trông thật già", nhà báo Dana Bash của CNN b́nh luận.
Harris bắt đầu cuộc tranh luận bằng cách chỉ trích "thuế bán hàng của Trump" đối với tầng lớp trung lưu. Bà ám chỉ kế hoạch tăng thuế đối với hàng hóa nhập khẩu mà cựu tổng thống theo đuổi, cho rằng nó sẽ khiến giá sản phẩm tăng, tạo gánh nặng cho các hộ gia đ́nh.
Vấn đề phá thai đă thúc đẩy một cuộc trao đổi kéo dài giữa hai ứng viên. Đỉnh điểm của màn đấu khẩu là khi người điều phối Linsey Davis phải vào cuộc để bác bỏ tuyên bố sai từ Trump rằng một số bang cho phép giết trẻ sơ sinh ngay sau khi chào đời.
Khi được hỏi liệu bà có ủng hộ bất kỳ biện pháp hạn chế nào đối với việc phá thai hay không, Harris cho biết bà ủng hộ "khôi phục các biện pháp bảo vệ của phán quyết Roe chống lại Wade" vốn đă bị Ṭa án Tối cao Mỹ bác bỏ vào năm 2022.
"Donald Trump chắc chắn không có quyền bảo phụ nữ phải làm ǵ với cơ thể ḿnh", bà nhấn mạnh.
Những người điều phối tranh luận hỏi Trump liệu ông có hối hận về vụ bạo loạn Đồi Capitol ngày 6/1/2021 hay không. Cựu tổng thống không nghĩ rằng ông phải hành động khác đi vào ngày hôm đó, cho rằng những người tham gia cuộc bạo loạn đă bị truy tố một cách bất công.
Harris, người có mặt tại Đồi Capitol vào ngày 6/1, nhấn mạnh phản ứng của Trump đối với vụ bạo loạn "không phải một t́nh huống đơn lẻ", nhắc tới những sự việc trước đây khi cựu tổng thống từ chối lên án các nhóm thù hận.
"Đối với tất cả những người đang xem và nhớ về ngày 6/1, chúng ta không cần thiết phải đối mặt với nó một lần nữa", bà nhấn mạnh.
Ông Trump và bà Harris trong cuộc tranh luận trực tiếp tại Pennsylvania hôm 10/9. Video: ABC, KVUE
Giới chuyên gia nhận định Trump đă b́nh tĩnh trong những phút đầu tranh luận nhưng nhanh chóng trở nên kích động trước loạt đ̣n công kích từ đối thủ. Bà Harris, người từng là công tố viên và tổng chưởng lư, đă nhắc đến những chủ đề nhạy cảm với ông, khiến ông Trump phải tung ra một loạt lời đáp trả mơ hồ và gây tranh căi.
Bà mỉa mai các cuộc mít tinh của Trump, khiêu khích ông bằng cách nói rằng mọi người thường bỏ về sớm "v́ kiệt sức và buồn chán". Trump, người thường xuyên ám ảnh bởi quy mô đám đông ủng hộ ḿnh và Harris tại các sự kiện vận động tranh cử, đáp lại rằng "chúng tôi có những cuộc mít tinh lớn nhất, đáng kinh ngạc nhất lịch sử chính trị".
Ông sau đó cố gắng xoay chuyển chủ đề sang một tuyên bố chưa được kiểm chứng rằng những người nhập cư Haiti ở Springfield, Ohio, "ăn thịt thú cưng" của cư dân.
Bà Harris đă bật cười và lắc đầu khi nghe ông Trump nhắc đến vấn đề này, phản bác lại rằng kiểu phát ngôn này của Trump là lư do nhiều người thuộc đảng Cộng ḥa chuyển sang ủng hộ bà.
Nick Beauchamp, phó giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Northeastern, đánh giá chiến lược tranh luận của Harris có hai điểm chính: "Đầu tiên là thể hiện rơ sự khác biệt với Trump và sau đó là chọc giận ông ấy nhằm khiến cựu tổng thống tung ra những lời chỉ trích không mấy hấp dẫn".
"Harris rơ ràng đă chuẩn bị một loạt chủ đề mà bà ấy biết Trump nhạy cảm, đồng thời tiếp tục đưa ra những lời chế giễu ngay cả khi chúng không phải mối quan tâm chính của khán giả, bởi v́ chúng kích động Trump thể hiện cơn thịnh nộ của ḿnh", Beauchamp nhận định.
Theo Johnson, Harris đă cố gắng thể hiện rằng ḿnh sẽ trở thành một tổng thống của tất cả mọi người. "Phó tổng thống hạ thấp những quan điểm gây tranh căi và thực sự cố gắng tập trung vào thông điệp chung về ổn định, tự do, tiến bộ, tập trung vào các gia đ́nh, tầng lớp trung lưu và doanh nghiệp nhỏ", bà nhận xét.
Một số đảng viên Cộng ḥa phải thừa nhận cựu tổng thống đă gặp khó khăn. "Trump đă bỏ lỡ cơ hội tập trung công kích Biden - Harris về kinh tế và biên giới, thay vào đó mắc bẫy và đi sâu vào việc phủ nhận kết quả bầu cử hay việc người nhập cư đang làm hại đến thú cưng của chúng ta", Marc Short, cựu chánh văn pḥng cho phó tổng thống Mike Pence, nhận xét.
Chuyên mục dự đoán bầu cử tổng thống trên trang PredictIt cho thấy khả năng chiến thắng của Trump đă giảm từ 52% xuống c̣n 47% sau cuộc tranh luận. Tỷ lệ này của bà Harris trong khi đó tăng từ 53% lên 55%.
Trong một động thái thể hiện tự tin, chiến dịch của Phó tổng thống Harris đă ngay lập tức thách thức cựu tổng thống Trump tham gia cuộc tranh luận thứ hai. Chiến dịch cũng nhận cú hích lớn khi siêu sao nhạc pop Taylor Swift thông báo trên tài khoản Instagram 283 triệu người theo dơi rằng cô sẽ bầu cho bà. Bài đăng đă nhận được gần hai triệu lượt "like" trong ṿng 25 phút.
Theo David Litt, người viết diễn văn hàng đầu của cựu tổng thống Obama, đảng Dân chủ có thể mở tiệc tối nay.
"Những người theo đảng Dân chủ như tôi đă rất đau khổ sau khi Trump đánh bại Biden trong cuộc tranh luận đầu tiên. Tối nay, chúng tôi ăn mừng", ông nói. "Phó tổng thống Harris đă b́nh tĩnh, điềm đạm và đưa ra tầm nh́n chính sách rơ ràng, gây được tiếng vang với những cử tri c̣n đang do dự. Trump có một nhiệm vụ là liên kết Harris với các chính sách không được ưa chuộng của Biden và rơ ràng là ông đă quên mất nhiệm vụ này".
Litt cho rằng cựu tổng thống đă liên tục "mắc bẫy" dẫn đến "những câu trả lời lan man, dài ḍng, khiến ông trở nên bối rối và mang đến cảm nhận rằng ông hoàn toàn không đủ năng lực lănh đạo".
Dù vậy, theo Jonathan Bronitsky, người viết diễn văn cho cựu bộ trưởng tư pháp Mỹ Bill Barr, cựu tổng thống Trump vẫn có nhiều khoảnh khắc nổi bật với những b́nh luận dí dỏm mang phong cách riêng của ông.
Khi ứng viên Cộng ḥa đang chỉ trích đối thủ về việc bà Harris đă một số lần thay đổi quan điểm trong sự nghiệp chính trị, bao gồm vấn đề khai thác dầu đá phiến và cắt giảm ngân sách của cảnh sát, Phó Tổng thống Mỹ định ngắt lời ông.
"Đợi một chút, tôi đang nói. Làm ơn, nếu bà không phiền. Điều đó có nghe quen không?", ông Trump nói.
Ông đă dùng chính "chiêu cũ" của bà Harris để đối phó. Trong cuộc tranh luận năm 2020 với Mike Pence, người khi đó là Phó tổng thống Mỹ, bà Harris gây chú ư khi phản ứng lại việc bị ông Pence ngắt lời bằng cách đáp: "Thưa ngài Phó tổng thống, tôi đang nói. Chúng ta có thể trao đổi quan điểm nếu ngài không cắt ngang lời tôi".
"Trump đă đi đúng trọng tâm, cho thấy được ḷng nhiệt huyết và nỗi tức giận thực sự trước t́nh trạng suy thoái của đất nước trong 4 năm qua. Nỗi thất vọng mà ông ấy thể hiện chắc chắn sẽ được vô số người dân chia sẻ", Bronitsky b́nh luận.
VietBF@sưu tập