Hungary đang chạy đua với thời gian để tránh mất điện và thiếu nhiên liệu sau khi Ukraine vào tháng trước đă áp đặt lệnh trừng phạt nhằm chặn công ty dầu mỏ tư nhân lớn nhất của Nga là Lukoil vận chuyển dầu thô qua đường ống tới Trung Âu.
Mắc kẹt trong các lệnh trừng phạt
Mục tiêu của Ukraine là ngăn chặn nguồn thu chính cho ngân sách chiến sự của Điện Kremlin. Nhưng động thái này đang làm dấy lên lo ngại về t́nh trạng thiếu hụt nguồn cung ở Hungary. 70% lượng dầu nhập khẩu của Hungary là đến từ Nga và Lukoil cung cấp một nửa lượng dầu đó.
"Người dân Hungary có thể phải đối mặt với giá năng lượng tăng vọt và t́nh trạng thiếu điện trong 'vài tuần' trừ khi t́m ra giải pháp", bà Ilona Gizińska, một nhà nghiên cứu và chuyên gia Hungary tại Trung tâm nghiên cứu phương Đông cho hay.
Theo nhóm nghiên cứu Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch, chỉ riêng trong tháng 4 năm nay, Hungary đă chi gần 1/4 tỷ euro để mua dầu thô và khí đốt của Nga.Ngoại trưởng Hungary Péter Szijjártó ngày 19/7 cho hay biện pháp cứng rắn của Ukraine có thể đe dọa đến an ninh năng lượng lâu dài của Hungary, đồng thời chỉ trích mạnh mẽ Kyiv về động thái này.
“Chính quyền Ukraine đă thể hiện thiện chí t́m ra giải pháp cho t́nh h́nh, nhưng những nỗ lực này đă dần lắng xuống”, ông nói .
Sau cuộc gặp với Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov đầu tuần qua, ông Szijjártó cho biết nước này đă bắt đầu đàm phán với Moscow để t́m nguồn cung dầu thay thế từ Nga.
“Hiện tại, có một vấn đề pháp lư mới ở Ukraine, trên cơ sở đó Lukoil hiện không giao hàng cho Hungary. Chúng tôi đang t́m giải pháp để giải quyết vấn đề v́ dầu mỏ của Nga rất quan trọng đối với an ninh năng lượng của chúng tôi”, người đứng đàu ngành ngoại giao Hungary thừa nhận.
Mới đây, Thư kư báo chí Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov, cáo buộc Ukraine đă đưa ra "quyết định chính trị" và tuyên bố t́nh h́nh "nghiêm trọng" đối với những người vẫn đang mua dầu của Nga.Lệnh cấm Lukoil được đưa ra khi mối quan hệ giữa Ukraine và Hungary ngày càng căng thẳng. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy tuần này đă chỉ trích Thủ tướng Hungary Viktor Orbán v́ đă gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin như một phần của "sứ mệnh ḥa b́nh" theo tuyên bố của ông Orbán.
Ukraine cứng rắn
Sau khi Nga đưa quân tới Ukraine, Liên minh châu Âu (EU) đă áp đặt lệnh cấm vận đối với việc nhập khẩu dầu của Nga đến khối này bằng đường biển. Nhưng EU đă miễn trừ nguồn cung cấp qua đường ống, bao gồm cả nguồn cung cấp qua đường ống Druzhba đến Hungary, Slovakia và Cộng ḥa Séc, để các quốc gia này có thời gian t́m nguồn cung cấp thay thế.
Bà Inna Sovsun, một nhà lập pháp Ukraine thuộc đảng đối lập Holos và là thành viên của ủy ban năng lượng của quốc hội, cho hay: “Chúng tôi đă chờ đợi hơn hai năm để EU và G7 đưa ra lệnh trừng phạt thực sự đối với dầu qua đường ống của Nga”.
Bà Sovsun đồng thời lưu ư rằng đường ống này vẫn vận chuyển 200.000 thùng dầu thô mỗi ngày và Nga đă kiếm được 180 tỷ USD từ xuất khẩu dầu mỏ vào năm ngoái.
“Chúng tôi đă thực sự thử mọi giải pháp ngoại giao và chúng không bao giờ hiệu quả. V́ vậy, có vẻ như chúng tôi phải t́m một số cách tiếp cận khác để nói chuyện với họ", bà Sovsun nhấn mạnh thêm.
Không chỉ Hungary bị mắc kẹt trong các lệnh trừng phạt, nhà máy lọc dầu lớn của Slovakia là Slovnaft cũng mua dầu thô từ Lukoil. Nhưng một phát ngôn viên của Bộ kinh tế nước này nói với POLITICO rằng công ty đă t́m được nguồn cung thay thế và cho đến nay, "nguồn cung dầu của Nga tới Slovakia vẫn chưa dừng lại".
Các lệnh trừng phạt buộc công ty điều hành đường ống UkrTransNafta của Ukraine phải từ chối các đơn xin vận chuyển dầu theo hợp đồng với Lukoil qua Druzhba. Dù vậy, cho đến nay các công ty dầu mỏ khác của Nga vẫn tiếp tục vận chuyển dầu thô qua Ukraine, bao gồm Rosneft và Tatneft.
|