RQ-170 Sentinel: Vì sao UAV tàng hình của Mỹ luôn “ẩn mình trong bóng tối” nhưng mỗi lần lộ diện đều gây chấn động?
 

RQ-170 Sentinel – chiếc UAV trinh sát tàng hình bí ẩn bậc nhất của Mỹ. Đây là công cụ then chốt giúp thâm nhập những không phận nguy hiểm nhất thế giới mà gần như không để lại dấu vết.

RQ-170 Sentinel là máy bay không người lái trinh sát tàng hình do bộ phận Skunk Works – “lò” phát triển công nghệ tối mật của Lockheed Martin – thiết kế từ đầu những năm 2000. Đây là nền tảng ISR (tình báo, giám sát, trinh sát) chuyên dụng, hiện được vận hành bởi Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) và Không quân Hoa Kỳ.

Không giống các UAV phổ biến xuất hiện thường xuyên trên truyền thông, RQ-170 được triển khai với tần suất rất thấp và chỉ tham gia các nhiệm vụ có độ nhạy cảm cao. Việc “giữ mình trong bóng tối” chính là triết lý vận hành mà Lầu Năm Góc theo đuổi đối với loại phương tiện này. Việc hạn chế tối đa sự xuất hiện không chỉ giúp bảo vệ công nghệ tàng hình nhạy cảm, mà còn duy trì lợi thế bất ngờ trước đối phương. Chính vì vậy, mỗi lần RQ-170 buộc phải lộ diện dù chỉ qua một bức ảnh hay đoạn video ngắn – đều đồng nghĩa với việc nó đã tham gia vào một chiến dịch có tầm quan trọng đặc biệt, đủ lớn để làm dấy lên những chấn động về quân sự và địa chính trị.

Biệt danh “Wraith” – bóng ma – phản ánh chính xác vai trò của RQ-170: thâm nhập sâu vào không phận đối phương, theo dõi mục tiêu giá trị cao, thu thập dữ liệu tình báo chiến lược trong thời gian dài mà không bị phát hiện. Đối với Mỹ, đây không chỉ là một UAV mà là công cụ duy trì ưu thế tuyệt đối trong chiến tranh thông tin.



Sự tồn tại của RQ-170 lần đầu được công khai vào khoảng năm 2007, khi hình ảnh của nó bất ngờ xuất hiện tại căn cứ Kandahar (Afghanistan). Thiết kế cánh bay liền khối không đuôi – chịu ảnh hưởng từ dự án RQ-3 DarkStar và máy bay ném bom B-2 Spirit – giúp RQ-170 giảm tối đa tín hiệu radar và hồng ngoại từ nhiều hướng tiếp cận.

Với sải cánh ước tính khoảng 20 mét và chiều dài thân vào khoảng 12 mét, UAV này sở hữu thân hình phẳng, liền mạch, sử dụng vật liệu hấp thụ sóng radar, cửa hút khí được che chắn và các cảm biến tích hợp tinh vi. Tất cả cho phép nó hoạt động hiệu quả ngay cả trong những khu vực có hệ thống phòng không dày đặc.

Khả năng bay ở độ cao lớn, trên 15.000m, kết hợp với tính năng tàng hình, giúp UAV RQ-170 Sentinel tránh được nhiều hệ thống phòng không truyền thống vốn được tối ưu cho mục tiêu bay thấp hoặc trung bình.

Về năng lực tác chiến, RQ-170 được trang bị radar AESA, chế độ tạo ảnh khẩu độ tổng hợp (SAR), chỉ thị mục tiêu di động mặt đất (GMTI), tổ hợp cảm biến quang điện – hồng ngoại (EO/IR) và các gói tình báo điện tử ELINT/SIGINT. Nhờ đó, nó có thể theo dõi “mô hình sinh hoạt” của mục tiêu, truyền dữ liệu gần thời gian thực về các trung tâm chỉ huy cấp cao.

Lịch sử hoạt động của RQ-170 và cú sốc Iran năm 2011
RQ-170 Sentinel từng được giới quân sự đặt biệt danh “Beast of Kandahar” sau những lần xuất hiện hiếm hoi tại Afghanistan. Đây là một trong những chương trình quốc phòng được bảo mật nghiêm ngặt nhất của Mỹ, với ngân sách và cấu hình kỹ thuật nằm trong danh mục tuyệt mật.

Tuy nhiên, bước ngoặt lớn nhất trong lịch sử hoạt động của RQ-170 xảy ra vào ngày 5/12/2011, khi Iran tuyên bố đã chiếm quyền kiểm soát và buộc một chiếc UAV loại này hạ cánh gần như nguyên vẹn trên lãnh thổ của họ. Sự kiện này được xem là một trong những tổn thất công nghệ nghiêm trọng nhất của Mỹ trong lĩnh vực tàng hình, mở đường cho Tehran nghiên cứu và phát triển dòng UAV Shahed 171 Simorgh sau đó.

Dù vậy, sự cố trên không làm giảm vai trò chiến lược của RQ-170. Với số lượng ước tính chỉ khoảng 20–30 chiếc, UAV này tiếp tục được nâng cấp cải tiến công nghệ và triển khai âm thầm tại các điểm nóng toàn cầu, từ Trung Đông, Đông Á cho tới Tây bán cầu.

Mới đây nhất, đoạn video ghi lại tại Puerto Rico vào rạng sáng 3/1/2026 cho thấy một chiếc RQ-170 đang chuẩn bị hạ cánh xuống căn cứ Roosevelt Roads – nơi tập trung nhiều khí tài Mỹ phục vụ các chiến dịch tại Biển Caribe. Hình ảnh xuất hiện chỉ vài giờ sau khi Mỹ tiến hành chiến dịch bắt giữ vợ chồng Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, làm dấy lên nhận định rằng RQ-170 đã đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp giám sát liên tục cho chiến dịch này.

Sau gần 20 năm hoạt động, RQ-170 Sentinel vẫn là “con át chủ bài” trong kho vũ khí tình báo của Mỹ – một biểu tượng cho chiến tranh hiện đại, nơi thông tin và khả năng tàng hình quan trọng không kém bất kỳ loại vũ khí hủy diệt nào.

Vietbf @ Sưu tầm