Mỹ, châu Âu chốt cơ chế bảo đảm an ninh cho Ukraine
 

Các quốc gia châu Âu và Mỹ đã đạt đồng thuận về những bảo đảm an ninh 'mạnh mẽ' cho Ukraine, trong đó Washington sẽ đóng vai trò dẫn dắt cơ chế giám sát việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn.

Tuyên bố trên được đưa ra sau hội nghị thượng đỉnh tại Paris ngày 6.1 do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chủ trì, với sự tham dự của hơn 20 nhà lãnh đạo thuộc "liên minh các nước sẵn sàng" cùng đại diện Mỹ, theo AFP.

Tại hội nghị, Tổng thống Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã ký một tuyên bố mở đường cho việc triển khai quân đội Pháp, Anh và các đồng minh châu Âu trên lãnh thổ Ukraine sau khi lệnh ngừng bắn Nga - Ukraine có hiệu lực.


Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer (từ trái sang) bắt tay nhau tại Điện Elysee ở Paris ngày 6.1.2026

ẢNH: REUTERS

Phát biểu sau cuộc gặp, ông Macron nhấn mạnh các bước đi này thể hiện "những bảo đảm an ninh vững chắc cho một nền hòa bình bền vững và lâu dài", đồng thời ca ngợi sự "đồng thuận về mặt hoạt động" giữa các đồng minh. Theo nhà lãnh đạo Pháp, các bảo đảm an ninh là chìa khóa để một thỏa thuận hòa bình không đồng nghĩa với sự đầu hàng của Ukraine, cũng như không mở đường cho những mối đe dọa mới từ Nga.

Về phần mình, Tổng thống Zelensky cho biết liên minh đã đạt được các văn kiện cụ thể, không chỉ dừng lại ở cam kết chính trị. "Chúng tôi đã có tuyên bố chung của toàn liên minh và một tuyên bố 3 bên giữa Pháp, Anh và Ukraine. Cách thức triển khai lực lượng, cơ chế chỉ huy và quản lý đã được xác định rõ", ông nói.

Nhà lãnh đạo Ukraine cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải làm rõ các quy trình giám sát lệnh ngừng bắn, cũng như việc duy trì quy mô, năng lực và nguồn tài chính cho quân đội Ukraine trong dài hạn. Tuy nhiên, ông thừa nhận vấn đề gai góc nhất còn tồn tại giữa các đồng minh là lãnh thổ, đặc biệt liên quan yêu cầu của Nga về khu vực Donbass (miền đông Ukraine).

Reuters dẫn lời ông Zelensky xác nhận các quan chức Mỹ và Ukraine đã thảo luận "một số ý tưởng" liên quan vấn đề lãnh thổ trong khuôn khổ các cuộc đàm phán hòa bình. Trong bối cảnh các cuộc tấn công của Nga vẫn tiếp diễn, ông Zelensky cho biết Ukraine tiếp tục cần sự hỗ trợ của phương Tây để tăng cường hệ thống phòng không, bảo vệ các thành phố và cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, người tham gia đàm phán tại Paris, cho biết đã đạt được "nhiều tiến triển đáng kể", đồng thời khẳng định các đồng minh "về cơ bản đã hoàn tất" thỏa thuận về các bảo đảm an ninh nhằm bảo đảm xung đột Nga - Ukraine sẽ "kết thúc vĩnh viễn". Ông Witkoff nhấn mạnh các lựa chọn về lãnh thổ là "vấn đề then chốt" và hy vọng có thể đạt được những thỏa hiệp nhất định.

Về phía Anh, Thủ tướng Keir Starmer cho biết sau khi lệnh ngừng bắn được thực thi, London và Paris sẽ thiết lập các "trung tâm quân sự" trên khắp Ukraine, đồng thời xây dựng các cơ sở được bảo vệ để lưu trữ vũ khí và trang thiết bị phục vụ nhu cầu phòng thủ của Kyiv. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Anh cảnh báo rằng một thỏa thuận hòa bình chỉ có thể đạt được nếu Tổng thống Nga Vladimir Putin sẵn sàng nhượng bộ - điều mà theo ông hiện vẫn chưa thấy rõ.

Trong khi đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết quân đội Đức có thể tham gia giám sát lệnh ngừng bắn, song sẽ đóng quân tại một quốc gia láng giềng của Ukraine thay vì trực tiếp hiện diện trên lãnh thổ nước này. "Chắc chắn chúng ta sẽ phải thỏa hiệp. Sẽ không có những giải pháp ngoại giao hoàn hảo theo sách giáo khoa", ông Merz nói.

VietBF@sưu tập