VietBF - USA Cúm mùa bùng mạnh khắp nước Mỹ: 15 triệu ca bệnh, trẻ dưới 4 tuổi khám vì cúm vượt 18%

Nước Mỹ đang đi qua những ngày mà tiếng ho dường như lẫn vào tiếng cửa mở—đóng của phòng khám. Dữ liệu mới công bố cho thấy hoạt động cúm vẫn ở mức cao trên toàn quốc, và trẻ em đang là nhóm chịu đòn nặng nhất. Bức tranh không chỉ nằm trên biểu đồ: có bác sĩ kể rằng phòng cấp cứu “không đủ chỗ ngồi”, đồng nghiệp nhiều bang khác cũng chung một câu: bệnh nhân cúm đến dồn dập, quá tải theo đúng nghĩa đen.

Theo ước tính của cơ quan y tế liên bang, mùa cúm năm nay đã ghi nhận ít nhất 15 triệu ca mắc, khoảng 180.000 ca nhập viện và 7.400 ca tử vong tính đến thời điểm cập nhật mới nhất.

Trẻ dưới 4 tuổi và con số khiến phụ huynh giật mình
Điều đáng lo nhất nằm ở nhóm nhỏ nhất. Tỷ lệ trẻ em đi khám vì cúm đang ở mức cao nhất trong 10 năm. Riêng trẻ dưới 4 tuổi, hơn 18% lượt khám bác sĩ có liên quan đến cúm—mức cao nhất ít nhất từ năm 2016.

Trên bình diện chung, khoảng 7,2% lượt thăm khám được ghi nhận là “bệnh giống cúm” (thường có sốt kèm ho và/hoặc đau họng). Con số này được xem là kỷ lục cho giai đoạn này của năm. Tuần vừa qua có 8 ca tử vong do cúm ở trẻ em được báo cáo thêm, nâng tổng số mùa này lên 17.

26 bang “rất cao”, 16 bang “cao”: cúm phủ rộng như một làn sóng
Mức độ lan rộng cũng không còn là câu chuyện cục bộ: hiện có 26 bang ở mức “rất cao” và 16 bang ở mức “cao” về tỷ lệ bệnh giống cúm. Một số nơi có vẻ chững lại so với tuần trước, nhưng giới chức y tế cảnh báo điều đó có thể chỉ là “ảo giác ngày lễ”—khi người dân ngại đi khám, hoặc báo cáo chậm hơn, chứ không hẳn cúm đã qua đỉnh.

Ngay cả nhu cầu mua sắm cũng phản chiếu cơn sóng bệnh: lượng mua thuốc cảm cúm không kê đơn và bộ test cúm/COVID tại nhà tăng 155% trong 3 tuần gần đây (theo dữ liệu do một chuỗi nhà thuốc cung cấp).

“Subclade K” – cái tên lạ của một mùa cúm rất thật
Năm nay, phần lớn ca bệnh được cho liên quan đến một biến thể mới có tên subclade K, thuộc nhóm H3N2 (cúm A). Biến thể này đã lưu hành từ mùa hè ở một số nước và từng góp phần đẩy số ca cúm tăng mạnh tại Canada, Nhật và Anh.

Các chuyên gia dịch tễ cũng nói thẳng: cúm còn có thể tiếp tục tăng trong vài tuần tới và thường kéo dài sang mùa xuân. Nói cách khác, đây chưa phải lúc chủ quan chỉ vì “tuần này ít người đi khám hơn”.

Tiêm ngừa, thuốc kháng virus, và điều phụ huynh cần nhớ khi con sốt cao
Các bác sĩ vẫn khuyến khích người từ 6 tháng tuổi trở lên cân nhắc tiêm cúm hằng năm vì mục tiêu quan trọng nhất: giảm nguy cơ bệnh nặng, nhập viện và tử vong—đặc biệt trong bối cảnh mùa cúm “đậm đặc” như hiện nay. Tính đến 27/12, tỷ lệ đã tiêm được ghi nhận khoảng 43,5% ở người lớn và 42,5% ở trẻ em.

Đáng chú ý, lịch khuyến nghị tiêm chủng cho trẻ em gần đây có điều chỉnh: không còn ghi khuyến nghị phổ quát cho mọi trẻ và thanh thiếu niên đối với vắc-xin cúm, thay vào đó khuyến khích phụ huynh trao đổi với bác sĩ/nhân viên y tế để quyết định phù hợp. Việc thay đổi này đang gây tranh cãi vì nhiều chuyên gia lo ngại thông điệp “để phụ huynh tự cân nhắc” có thể làm tăng do dự tiêm chủng đúng lúc cúm đang bùng mạnh.

Về điều trị: với các trường hợp nguy cơ cao hoặc bệnh nặng, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng virus cúm và thường hiệu quả nhất khi dùng sớm. Điều quan trọng hơn hết, nhất là với trẻ nhỏ, là nhận ra dấu hiệu nguy hiểm để đi khám/đi cấp cứu kịp thời: thở nhanh hoặc khó thở, môi/da tím tái, lơ mơ khó đánh thức, mất nước (không tiểu nhiều giờ, khô miệng, không có nước mắt khi khóc), co giật, sốt rất cao khó hạ, hoặc triệu chứng có vẻ đỡ rồi lại nặng lên.

Mùa cúm nào cũng có tính “khó lường”. Nhưng mùa cúm năm nay, điều dễ thấy nhất là: bệnh đến dày, đến nhanh, và đến đúng vào nhóm nhỏ bé nhất. Trong một mùa như vậy, bình tĩnh—và chuẩn bị—là thứ giúp gia đình giữ được nhịp thở.