VietBF - Greenland tuyên bố "phũ" với Mỹ, dội gáo nước lạnh cho ông Trump trước cuộc đàm phán quan trọng

Thủ hiến Greenland mạnh mẽ tuyên bố chính phủ của ông sẽ đứng về phía Đan Mạch thay vì Mỹ, một lời bác bỏ thẳng thừng đối với nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm giành quyền kiểm soát hòn đảo Bắc Cực rộng lớn này. Tuyên bố được đưa ra ngay trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng với các quan chức cấp cao của Nhà Trắng.

“Chúng tôi đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng địa chính trị, và nếu ngay lúc này buộc phải lựa chọn giữa Mỹ và Đan Mạch, chúng tôi chọn Đan Mạch”, ông Jens-Frederik Nielsen, Thủ hiến Greenland (vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch) phát biểu tại cuộc họp báo chung ở Copenhagen cùng Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen.

“Chúng tôi chọn NATO. Chúng tôi chọn Vương quốc Đan Mạch. Chúng tôi chọn Liên minh châu Âu” - ông Jens-Frederik nhấn mạnh thêm hôm 13/1.

Phát biểu này được đưa ra một ngày trước khi Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen và Ngoại trưởng Greenland Vivian Motzfeldt dự kiến gặp Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio tại Nhà Trắng. Cuộc gặp do phía Đan Mạch và Greenland đề nghị sau khi ông Trump leo thang những tuyên bố cứng rắn trong những ngày gần đây.

Ông Trump nhiều lần khẳng định Greenland - một lãnh thổ bán tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch từ năm 1953 - có ý nghĩa sống còn đối với an ninh quốc gia Mỹ và rằng nước Mỹ phải sở hữu hòn đảo này để ngăn Nga hoặc Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng ở Bắc Cực. Cuối tuần qua, ông còn nói Mỹ sẽ giành được Greenland “bằng cách này hay cách khác”.

“Greenland không muốn bị Mỹ sở hữu, không muốn bị Mỹ cai trị, và không muốn trở thành một phần của Mỹ”, ông Nielsen nhấn mạnh. Thủ tướng Frederiksen gọi đây là “áp lực hoàn toàn không thể chấp nhận được từ đồng minh thân cận nhất của chúng tôi”, một nhận định hiếm hoi cho thấy mức độ căng thẳng trong quan hệ với Mỹ - đối tác an ninh quan trọng nhất của Đan Mạch suốt nhiều thập kỷ.

Greenland, với tư cách là một phần của Đan Mạch, được NATO bảo vệ theo nguyên tắc phòng thủ tập thể. Vì vậy, bất kỳ hành động vũ lực nào nhằm vào Greenland cũng có thể gây chấn động toàn khối và làm rạn nứt nghiêm trọng quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Dù Đan Mạch đã cai trị Greenland trong nhiều thế kỷ, hòn đảo này có nghị viện riêng từ năm 1979 và được trao quyền tự trị năm 2009. Mặc dù mọi đảng phái tại Greenland đều ủng hộ độc lập trong dài hạn, vùng lãnh thổ này chưa tổ chức trưng cầu dân ý, chủ yếu do còn phụ thuộc kinh tế vào Đan Mạch. Một cuộc thăm dò đầu năm 2025 cho thấy 85% người dân Greenland không muốn trở thành công dân Mỹ, và 56% ủng hộ độc lập.

Các tuyên bố của ông Trump cũng vấp phải phản ứng từ Quốc hội Mỹ, nơi nhiều nghị sĩ cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào chống lại một đồng minh NATO sẽ là vi hiến. Tuy nhiên, ông Trump hầu như không có dấu hiệu lùi bước, khiến lãnh đạo Greenland và Đan Mạch xích lại gần nhau hơn trong một cuộc đối đầu công khai hiếm thấy với Mỹ.