Vũ khí hóa mùa đông: Điện tắt ở Zaporizhzhia, hỏa lực dồn dập và cuộc chạy đua ngoại giao trước Davos
 

Mùa đông ở Ukraine không chỉ là giá lạnh. Nó là một phép thử của ý chí, là thứ bóng tối có thể được “kéo sập” bằng đạn pháo, bằng máy bay không người lái, bằng những cú đánh nhắm thẳng vào đường dây và trạm biến áp. Chủ nhật, hàng trăm ngàn người ở các vùng miền Nam Ukraine do Nga chiếm đóng được thông báo đã rơi vào cảnh mất điện. Và trong khi những khu dân cư chìm trong tăm tối, bầu trời phía trên Ukraine tiếp tục rung lên bởi các đợt tấn công qua đêm nhằm vào hạ tầng năng lượng.

200.000 hộ dân mất điện ở Zaporizhzhia do Nga kiểm soát
Theo các quan chức do Kremlin dựng lên tại khu vực bị chiếm đóng, hơn 200.000 hộ gia đình ở phần Zaporizhzhia miền Nam Ukraine nằm trong tay Nga đã không có điện trong ngày Chủ nhật. Người được Nga cài đặt làm “thống đốc” địa phương, Yevgeny Balitsky, viết trên Telegram rằng gần 400 khu dân cư bị cắt nguồn cung vì mạng lưới điện bị hư hại sau các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine.

Những lời cáo buộc và phản cáo buộc cứ thế chồng lên nhau. Nhưng thứ còn lại với dân thường thì rất cụ thể: một cú chập mạch, một đường dây đứt, và cả một thị trấn bỗng trở nên im lìm, lạnh hơn, dài hơn.

Nga tiếp tục “đập” vào lưới điện: Odesa bốc cháy, nhiều nơi bị đánh trúng
Trong đêm rạng sáng Chủ nhật, phía Ukraine cho biết Nga nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở vùng Odesa. Cơ quan khẩn cấp Ukraine nói đã xảy ra hỏa hoạn nhưng được dập tắt nhanh. Cùng thời điểm, các cuộc tấn công của Nga khiến ít nhất 6 người bị thương ở vùng Dnipropetrovsk, theo lực lượng cứu hộ.

Tổng thống Volodymyr Zelenskyy, cũng qua Telegram, thừa nhận việc sửa chữa hệ thống năng lượng của đất nước vẫn vô cùng khó khăn, “nhưng chúng tôi đang làm mọi thứ có thể để khôi phục nhanh nhất.” Ông nói ít nhất hai người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công qua đêm trên nhiều khu vực, gồm Sumy, Kharkiv, Dnipro, Zaporizhzhia, Khmelnytskyi và Odesa.

Và đó không phải là những đợt đánh rời rạc. Zelenskyy cho biết chỉ riêng trong tuần này, Nga đã sử dụng tổng cộng hơn 1.300 drone tấn công, 1.050 bom dẫn đường thả từ trên không và 29 tên lửa thuộc nhiều chủng loại để đánh vào Ukraine. Kyiv gọi đây là chiến thuật “vũ khí hóa mùa đông” — tấn công lưới điện đúng mùa lạnh để bào mòn sức chịu đựng, để biến cái rét thành một loại áp lực tâm lý thường trực.

Ngoại giao chạy nước rút: hồ sơ bảo đảm an ninh và phục hồi kinh tế trước Davos
Trong khi hạ tầng bị búa tạ chiến tranh nện xuống từng đêm, một cuộc chạy đua khác diễn ra trên bàn giấy: ngoại giao. Zelenskyy nói điều này trong bối cảnh một phái đoàn Ukraine đã đến Mỹ, tham gia các cuộc thảo luận xoay quanh nỗ lực ngoại giao do Mỹ dẫn dắt nhằm chấm dứt cuộc chiến đã gần tròn bốn năm.

Trước đó, hôm thứ Sáu, Zelenskyy cho biết phái đoàn sẽ cố gắng hoàn tất với phía Mỹ các văn kiện cho một đề xuất dàn xếp hòa bình, tập trung vào bảo đảm an ninh sau chiến tranh và phục hồi kinh tế. Ông nói nếu phía Mỹ thông qua, Mỹ và Ukraine có thể ký các tài liệu này ngay trong tuần tới tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ. Theo ban tổ chức, ông Trump cũng dự kiến có mặt tại Davos. Tuy vậy, Zelenskyy nhấn mạnh: Nga vẫn sẽ cần được tham vấn về các đề xuất.

Ở đây, nghịch lý hiện hình rất rõ: càng nói về hòa bình, mặt đất lại càng phải chịu thêm những vết thương mới; càng bàn về bảo đảm an ninh, người ta lại càng nhìn thấy rõ điều đang thiếu vắng ngay lúc này — ánh sáng và sự an toàn tối thiểu cho dân thường.

Mặt trận “ngược gió”: drone rơi ở Bắc Ossetia, Nga nói chặn 63 UAV
Không chỉ Ukraine hứng chịu. Tại dãy Caucasus của Nga, chính quyền vùng Bắc Ossetia cho biết hai trẻ em và một người lớn đã bị thương trong đêm khi mảnh vỡ từ một drone của Ukraine rơi xuống một tòa nhà dân cư 5 tầng ở thị trấn Beslan. Thống đốc Sergei Menyaylo nói khoảng 70 người đã phải sơ tán; mái nhà và cửa sổ bị hư hại.

Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lực lượng của họ đã bắn hạ hoặc chế áp 63 drone của Ukraine qua đêm trên lãnh thổ Nga và Crimea bị chiếm đóng. Tại vùng Krasnodar, phía Đông Crimea, địa phương cho biết có một người phải nhập viện sau một vụ drone tấn công.

Cuộc chiến này, càng về mùa đông, càng lộ rõ bản chất của một cuộc giằng co không chỉ bằng chiến tuyến, mà bằng công tắc điện, bằng lò sưởi, bằng những khoảnh khắc người ta nghe tiếng nổ ở xa và lập tức nghĩ đến câu hỏi rất đời thường: “Đêm nay còn điện không?” Còn ở Davos, trong các phòng họp ấm áp, những tờ giấy về bảo đảm an ninh và tái thiết đang được thúc nhanh từng dòng chữ — như thể nếu ký kịp, ánh sáng sẽ trở lại nhanh hơn. Nhưng dưới bầu trời Ukraine, bóng tối vẫn đến đúng hẹn, và mỗi lần đến, nó nhắc rằng hòa bình không chỉ cần chữ ký, mà còn cần một sự “ngừng đánh” đủ thật để những đường dây điện có cơ hội được nối lại.