Bất ngờ 'phút 89' vụ Việt kiều Mỹ mòn mỏi đòi biệt thự nhờ bạn đứng tên
 

VKSND Tối cao xác định 2 cấp tòa "có căn cứ" khi buộc bị đơn trả nhà cho ông Huỳnh Larry Hưng, song vẫn kháng nghị khi cho rằng "có vi phạm tố tụng".

VKSND Tối cao vừa chấp nhận đề nghị của bà Huỳnh Thị Minh Thư (người có quyền, nghĩa vụ liên quan trong vụ án), ra quyết định kháng nghị bản án phúc thẩm của TAND TP HCM - về việc tuyên buộc bà Lê Thị Vựng và các con (trong đó có bà Thư) giao trả nhà đất số 10A đường Cửu Long, phường Tân Sơn Hòa (gần sân bay Tân Sơn Nhất) cho ông Huỳnh Larry Hưng (74 tuổi, còn gọi là Huỳnh Hưng Lợi).

VKSND Tối cao đề nghị Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao hủy bản án của TAND TP HCM và bản án sơ thẩm của TAND quận Tân Bình (cũ), giao hồ sơ cho tòa cấp sơ thẩm (nay là TAND Khu vực 4) thụ lý xét xử lại.

Đây là lần thứ 3 vụ án bị kháng nghị, và đúng "vào phút chót" khi cơ quan Thi hành án TP HCM chuẩn bị cưỡng chế căn biệt thự hơn 466 m2 (ước trị giá gần trăm tỷ đồng) để bàn giao cho ông Hưng. Như vậy, vụ án ông Hưng 17 năm mòn mỏi đòi nhà nhờ bạn thân đứng tên; với 6 bản án sơ thẩm, phúc thẩm và 2 quyết định giám đốc thẩm, có nguy cơ quay về vạch xuất phát. Dù các bản án trước đều xác định ông Hưng là chủ sở hữu hợp pháp căn nhà và buộc bà Vựng (người đứng tên giúp, hiện đã chết) và các con phải trả lại.


Việt kiều Mỹ 16 năm đòi biệt thự nhờ bạn đứng tên ở TP HCM

Nhờ bạn thân đứng tên căn biệt thự hơn 466 m2 gần sân bay Tân Sơn Nhất từ năm 1993, ông Huỳnh Larry Hưng, Việt kiều Mỹ, phải theo đuổi vụ kiện suốt 16 năm vẫn chưa thể lấy lại nhà. 220

Trả nhà cho ông Hưng là 'có căn cứ'

Trong kháng nghị lần này, VKSND Tối cao tiếp tục xác định "tòa án cấp sơ thẩm, cấp phúc thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lợi, buộc bị đơn phải giao trả nhà là có căn cứ", song quá trình giải quyết vụ án có vi phạm tố tụng.

Cụ thể, diện tích đất tranh chấp hơn 466 m2 nhưng chỉ 117 m2 được công nhận chủ quyền, song tòa án các cấp không đưa UBND có thẩm quyền tham gia tố tụng.

Về nội dung, tòa các cấp không xem xét yêu cầu của bị đơn về việc "tính công sức, bảo quản gìn giữ tài sản" là trái với quy định tại Án lệ số 02/2016. Việc tòa án tách yêu cầu này ra thành vụ án khác là "không toàn diện".

Ngoài ra, tòa án chưa làm rõ hiện trạng tài sản mà xác định toàn bộ diện tích nhà đất có diện tích khuôn viên hơn 466 m2 thuộc quyền sở hữu của ông Hưng là chưa phù hợp với tài liệu trong hồ sơ. Theo VKS, diện tích được công nhận và mua bán hợp pháp chỉ hơn 117,4 m2, phần đất còn lại trong khuôn viên số 10A Cửu Long chưa được xác lập chủ quyền, lẽ ra chỉ nên giao ông Hưng phần diện tích được công nhận, còn lại tạm giao quản lý để làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận.

"Tòa chưa làm rõ diện tích đất khuôn viên có nhiều thay đổi qua các thời kỳ, dẫn đến phán quyết thiếu cơ sở và khó thi hành án", kháng nghị nêu. Ngoài ra, nếu công nhận diện tích này cho ông Hưng, phần đất phía trong sẽ không có lối đi, ảnh hưởng quyền về lối đi theo Bộ luật Dân sự 2015, nhưng vấn đề này chưa được tòa án xem xét, làm rõ.

Nhiều nội dung nêu trong kháng nghị này lần này từng được đặt ra trong đơn đề nghị kháng nghị của bị đơn trước đó gửi VKSND Cấp cao tại TP HCM và đơn khiếu nại gửi cho TAND Tối cao. Tuy nhiên, các cơ quan này kết luận, phán quyết của tòa án hai cấp là "có căn cứ, đúng pháp luật", không có cơ sở kháng nghị giám đốc thẩm.

Việt kiều Mỹ phản bác kháng nghị

Trả lời VnExpress, ông Hưng cho biết, sau khi tham khảo ý kiến chuyên gia và nghiên cứu luật, ông nhận thấy rằng việc đăng ký biến động, cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ là thủ tục hành chính trong giao dịch dân sự. Nên tòa không cần đưa cơ quan cấp giấy tham gia tố tụng, theo hướng dẫn tại mục 2 phần II Công văn 64/2019 của TAND Tối cao.

Về việc xem xét công sức bảo quản, gìn giữ tài sản, ông Hưng cho rằng quan điểm của VKSND Tối cao trong kháng nghị là không phù hợp. Bởi ông Huỳnh Quang Trung và bà Lê Thị Vựng đã cam kết rõ tại "Giấy xác nhận" và "Bản tường trình và cam kết" rằng khi trả nhà sẽ "không đòi hỏi bất cứ điều kiện gì". Đây là thỏa thuận dân sự giữa các bên nên không thể áp dụng Án lệ số 02/2016 để tính công sức.

Ông Hưng cũng cho hay, trong suốt quá trình giải quyết vụ án qua nhiều lần xét xử, bà Vựng và gia đình không đưa ra yêu cầu cụ thể nào về công sức đối với tài sản đứng tên giúp.

Bản cam kết vợ chồng ông Trung ký năm 2007 về việc đứng tên giúp cho ông Hưng tại Văn phòng luật sư. Ảnh: Chụp tài liệu trong hồ sơ.
Bản cam kết mà vợ chồng ông Trung ký năm 2007 tại Văn phòng luật sư, về việc đứng tên giúp ông Hưng mà "không yêu cầu bất cứ điều kiện gì". Ảnh: Tài liệu hồ sơ vụ án.

Liên quan ý kiến cho rằng chưa làm rõ hiện trạng nhà đất nhưng đã xác định toàn bộ diện tích hơn 466 m2 tại số 10A Cửu Long thuộc quyền sở hữu của ông, ông Hưng trình bày đã mua nhà đất này từ năm 1992. Theo giấy phép của UBND quận, diện tích xây dựng hơn 117 m2, sân bao quanh hơn 251 m2; thực tế khi đo vẽ lại diện tích xây dựng lớn hơn 208 m2, trong đó phần tăng thêm đã được thể hiện trong hợp đồng mua bán năm 1995. Toàn bộ diện tích phần sân cũng đã được kê khai nộp thuế trước bạ đầy đủ theo diện tích tăng thêm. Khi phát sinh tranh chấp, nhà đất được đo vẽ lại với tổng diện tích hơn 466 m2.

Quá trình giải quyết vụ án, gia đình bà Vựng không hợp tác cho tòa án vào đo vẽ, nên tòa phải sử dụng các bản vẽ do gia đình bà Vựng đã đo vẽ được kiểm tra nội nghiệp để giải quyết vụ án.

Ngoài ra, ông Hưng cho biết còn mua thêm hai lô đất liền kề phía sau, tổng diện tích 249 m2, nâng tổng diện tích khu đất lên khoảng 716 m2. Trong "Bản tường trình và cam kết" lập năm 2007, ông Trung và bà Vựng cũng xác nhận toàn bộ nhà đất, kể cả phần diện tích ngoài chủ quyền đang xin hợp thức hóa tại 10A Cửu Long, đều là tài sản đứng tên giùm cho ông Hưng.

Ngoài ra, các vấn đề liên quan đến "công sức gìn giữ nhà, nếu giao nhà thì phần đất phía sau sẽ không có lối đi" đều đã được VKSND Cấp cao nêu ra các căn cứ không chấp nhận trong Thông báo số 98 trả lời gia đình bà Vựng về lý do không kháng nghị vụ án.

"Tôi kiệt sức vì phải theo đuổi vụ án suốt 17 năm qua. Nếu TAND Tối cao chấp nhận kháng nghị lần này, tôi có thể không chờ được đến ngày nhận lại ngôi nhà của mình nữa", ông lão Việt kiều chia sẻ.

Bị vợ của bạn thân 'lật kèo'

Hồ sơ vụ án thể hiện, ông Hưng cùng ông Trần Ngọc Quế và ông Trung là bạn bè thân thiết. Năm 1993, ông Hưng mua nhà đất số 10A Cửu Long (quận Tân Bình) nhưng do thời điểm đó người nước ngoài chưa được đứng tên sở hữu nhà ở tại Việt Nam, nên ông đã nhờ vợ chồng ông Quế đứng tên hộ. Sau khi gia đình ông Quế định cư ở Mỹ, quyền đứng tên tiếp tục được chuyển sang vợ chồng ông Huỳnh Quang Trung.

Ngày 14/5/2006, ông Trung lập giấy xác nhận việc đứng tên giùm bạn. Đến ngày 15/11/2007, ông và vợ Lê Thị Vựng lập bản tường trình, cam kết tại Văn phòng Luật sư Đồng Đăng Thực, xác nhận căn nhà và toàn bộ diện tích khuôn viên tại số 10A Cửu Long là tài sản của ông Hưng, việc đứng tên chỉ mang tính hình thức và sẽ sang tên lại khi bạn có yêu cầu. Trong thời gian quản lý nhà giúp ông Hưng, ông Trung còn giữ 137.300 USD tiền thuê do Công ty Amanda chi trả.

Sau khi ông Trung qua đời năm 2008, bà Lê Thị Vựng không chấp nhận giao lại nhà đất theo yêu cầu của ông Hưng.

Tháng 5/2009, ông Hưng khởi kiện, sau đó bà Vựng ký hợp đồng tặng cho một phần căn nhà cho ba người con, khiến ông Hưng đề nghị tòa hủy hợp đồng này, đồng thời rút yêu cầu đòi lại hơn 137.000 USD tiền thuê nhà.

Bà Vựng và người đại diện theo ủy quyền cho rằng căn nhà 10A Cửu Long có nguồn gốc do vợ chồng bà mua hợp pháp từ vợ chồng ông Trần Ngọc Quế, thông qua các hợp đồng mua bán được công chứng. Thời điểm giao dịch, nhà đang cho Công ty Amanda thuê; đến năm 2003 gia đình bà chấm dứt hợp đồng thuê này.

Sau khi ông Huỳnh Quang Trung qua đời năm 2008, các đồng thừa kế từ chối nhận di sản nên bà Vựng là người duy nhất thừa hưởng căn nhà và năm 2009 đã tặng cho ba người con. Phía bị đơn khẳng định nhà đất thuộc sở hữu hợp pháp của gia đình, đồng thời cho biết không biết và không ký bất kỳ cam kết nào về việc đứng tên mua giùm, nên không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện. Song, các cơ quan giám định đều kết luận chữ ký trong bản cam kết là của bà.

Tháng trước, Cơ quan Thi hành án dân sự TP HCM đã lên kế hoạch cưỡng chế bàn giao căn nhà cho ông, song phải dừng vào phút chót để xem xét yêu cầu kháng nghị của người liên quan.

VietBF@sưu tập