Trong cuốn hồi kư
“Để Gió Cuốn Đi”, nữ ca sĩ xinh đẹp Ái Vân, một người được sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, vào Sài G̣n lần đầu tiên vào đúng dịp 30/04/1975.
Thời điểm 1975, Ái Vân mới 19 tuổi, đang là sinh viên năm 2 khoa Thanh Nhạc của Nhạc Viện Hà Nội. Cô kể lại :
- “ Được vào Nam, lại được làm xướng ngôn viên (Miền Bắc gọi là phát thanh viên) cho Đài Truyền H́nh Sài G̣n những ngày đầu tiên của ḥa b́nh, c̣n vinh dự nào hơn.
Trước đây cứ nghe nói đồng bào Miền Nam
" bị Mỹ ngụy ḱm kẹp” khổ lắm, rất cần sự giúp đỡ từ Miền Bắc, cứ h́nh dung dân Sài G̣n đói khổ lắm.
Mới vào Sài G̣n tôi rất ngỡ ngàng.
Chỉ cần nh́n cách ăn mặc, trang điểm, đi lại, ăn nói nhẹ nhàng ; chỉ cần ra chợ mua ǵ cũng có câu cảm ơn và túi ni lông đựng đồ đủ biết
ḿnh không cùng đẳng cấp văn minh với người ta rồi.Biết ḿnh bị ngộ nhận với thông tin lệch lạc.
https://www.youtube.com/watch?v=cX-usQvb1Aw
Theo địa chỉ ba cho từ ngoài Bắc, tôi t́m đến nhà cô Hà Thị Tuyết, ở nhà gọi là cô Cả, là chị lớn của ba.
Khi đến thăm cô Cả, cô sinh viên nghèo Ái Vân cũng mang biếu gia đ́nh chút quà từ tiêu chuẩn ăn của ḿnh. Con dâu trưởng của cô Cả hỏi :
- “ Cô mang cho chúng tôi quà ǵ thế ?” Tôi trịnh trọng vừa mở bọc ni lông vừa nói :
- “ Em biếu gia đ́nh 2 cân gạo ạ, chắc nhà ḿnh cũng đang cần.”
Ối giời, cả nhà cười nghiêng ngả :
- “ Giời ạ. Lại mang gạo cứu trợ cho chúng tôi nữa cơ đấy. Khổ thân em.”
Rồi chị dắt tôi tới mở thùng gạo to tướng bằng nhựa, bên trong đầy ắp gạo, thứ gạo trắng muốt và thơm phức, nơn nà.
Bây giờ tôi mới để ư trong nhà ngoài ti vi, tủ lạnh, c̣n có máy giặt và nhiều thứ lạ lẫm khác cho thấy một cuộc sống rất tiện nghi,
không thể có bất kỳ nhà nào ở Miền Bắc tại thời điểm đấy , dù là nhà ông Thủ Tướng.”
https://www.youtube.com/watch?v=FoqWa1SXxMQ
Ở trên là nhận xét, so sánh giữa hai miền Nam-Bắc trong thời chiến của hai nữ nghệ sĩ nổi tiếng nhất miền Bắc thời đó.
Nhà văn Nguyễn Quang Lập th́ kể :
Sau 30-4, gia đ́nh ông vào Nam thăm ông bác, được ông bác cho bố ông 20 cây vàng,
“hai chục cây vàng đem ra Bắc trả hết nợ nần c̣n xây được ngôi nhà ngói ba gian hai chái. Sự đổi đời diệu ḱ.”
**********