BBC :
Ông đánh giá thế nào về tầm quan trọng của sự phản bội của Henry Kissinger trong sự sụp đổ của Việt Nam Cộng ḥa ? Như vậy có thể nói,
Việt Nam Cộng ḥa đă không tự bại trận như nhiều phân tích và b́nh luận trước đây ?
https://www.youtube.com/watch?v=2EKqpJjpH2k
Giáo sư Stephen B. Young :
Các nhân tố quan trọng khác không thể không nhắc đến đó chính là phong trào phản chiến tranh Việt Nam tại Mỹ.
Thế nhưng sự phản bội của Henry Kissinger là nguyên nhân chính khiến Việt Nam Cộng ḥa sụp đổ.
Bởi v́ nếu chúng ta nh́n kỹ vào t́nh h́nh quân sự hai phe Nam, Bắc vào thời điểm Hiệp định Paris được kư kết, khi đó văn pḥng t́nh báo tại Đại sứ quán Mỹ ước tínhsố lính Việt Cộng ở miền Nam Việt Nam là khoảng 25 ngàn người.
Khi đó quân lính Việt Nam Cộng ḥa là hơn một triệu. Ở mọi ngôi làng ở Nam Việt Nam không c̣n bóng dáng Mặt trận Giải phóng Dân tộc ǵ hết.
Thế rồi Mỹ cắt viện trợ chính qyền Nguyễn Văn Thiệu và binh sĩ cạn súng, đạn, máy bay, xe tăng...
Cùng lúc đó, Liên Xô và Trung Quốc lại
bơm vũ khí cho Bắc Việt.
Về Tổng thống Thiệu, một thông tin rất quan trọng là vào tháng 11/1972, Tổng thống Nixon gửi cho ông ấy lá thư riêng, nêu rằng :
- Ông Thiệu nên kư Hiệp định Paris, trong trường hợp Hà Nội
vi phạm hiệp định th́ Nixon sẽ điều máy bay B-52 vào ném bom miền Bắc.
Thế nhưng sau khi ông Nixon từ chức sau vụ bê bối Watergate, người kế nhiệm ông ấy là Gerald Ford (1974 - 1977) lại không thấy mặn mà thực thi nghĩa vụ đó, c̣n phe Dân chủ trong Quốc hội Mỹ th́ lại cắt viện trợ, và
thông qua đạo luật có nội dung vị tổng thống không thể tự ḿnh quyết định cử máy bay B-52 đến Việt Nam.
Như vậy chúng ta có thể thấy t́nh thế đă xoay chuyển. Lê Duẩn đă đưa ra quyết định vào tháng 01/1975 khi thấy thời cơ đă đến.
Riêng về mặt quân sự, phần lớn các loại vũ khí của Quân Giải phóng đều do
Liên Xô và Trung Quốc viện trợ , trong đó chỉ tính riêng vơi súng bộ binh, tổng số lượng viện trợ của các nước đồng minh Xă hội Chủ nghĩa đă lên tới
hơn 3,5 triệu khẩu
Việt Nam Cộng ḥa lại
không có đủ quân lính chốt chặn tại các vị trí dọc đường ranh giới.
Hà Nội có thể
tận dụng những điểm yếu đó như Buôn Mê Thuột...
huy động hai đến ba sư đoàn chống lại một số lượng binh lính
ít ỏi của Nam Việt Nam và chiến thắng.
Nếu Mỹ cử B-52 đến th́ có lẽ Việt Nam Cộng hòa vẫn c̣n sống được.
https://www.youtube.com/watch?v=u9ULPWMzVRw
Và chiến tranh Việt Nam cũng là cuộc chiến đầu tiên mà người Mỹ thất bại, để lại những cảm xúc nặng nề, chúng tôi bị mất đi sự kiêu hănh v́ thất bại.
Theo quan điểm của tôi, những hành động của Henry Kissinger là
nguyên nhân chính [principal cause] cho sự bại trận của Việt Nam Cộng hòa bởi v́ đă tạo sự chuyển biến về thế trận, quyền lực, khiến Việt Nam Cộng hòa bị bất lợi.
Nếu Kissinger vùng lên với nắm đấm,
th́ khi ấy Việt Nam Cộng hòa c̣n hơn một triệu binh lính cùng nhuệ khí, nền kinh tế phát triển... trong khi mặt trận giải phóng th́ đă rút th́ t́nh h́nh đă khác.
Một yếu tố khác theo tôi suy đoán, là khi ấy đă có một thỏa thuận ḥa b́nh nên tâm lư của nhiều người Mỹ là chiến tranh đă kết thúc, nước Mỹ không cần làm điều ǵ nữa.

Nước Mỹ đă không hiểu hết về Việt Nam, về Lê Duẩn hay Lê Đức Thọ... Bắc Việt đă không hứa để giữ lời hứa [They don't promise to keep promises].
*******************