Từ sân khấu công nghệ đến đường phố, robot hình người đang trở thành biểu tượng tham vọng mới của Trung Quốc, khi nước này tăng tốc sản xuất và đầu tư để dẫn đầu kỷ nguyên tự động hóa.

Những màn đấu tay đôi giữa các robot từng chỉ xuất hiện trong phim Hollywood giờ không còn là chuyện viễn tưởng. Từ “Real Steel” cho đến “Kẻ Hủy Diệt”, khán giả từng nghĩ các cỗ máy chiến đấu ấy chỉ là sản phẩm trí tưởng tượng. Nhưng tại Trung Quốc, viễn cảnh đó đang dần thành hiện thực.

Tại Hội nghị Robot Thế giới 2025 ở Bắc Kinh, hãng công nghệ EngineAI đã ra mắt T800 - robot hình người đầu tiên được thiết kế riêng cho mục đích chiến đấu. Sự xuất hiện của T800 lập tức tạo tiếng vang quốc tế.

Sức nóng của robot không chỉ dừng lại ở hội nghị. Tại Thâm Quyến, du khách quốc tế liên tục bày tỏ sự kinh ngạc trước những trải nghiệm “tương lai hóa” của đời sống thường nhật: robot pha cà phê tạo hình nghệ thuật, taxi tự lái chạy trong đô thị, drone giao kem gelato trong vài phút. Tất cả cho thấy một Trung Quốc đang thầm lặng thử nghiệm những thành phố mà robot trở thành một phần tự nhiên của sinh hoạt.

Từ Bắc Kinh đến Thâm Quyến, ngành robot đang được Trung Quốc nâng lên tầm quốc sách, với tham vọng biến đây thành công nghệ đột phá ngang hàng với trí tuệ nhân tạo và xe điện.

Trong tầm nhìn của Bắc Kinh, robot hình người thậm chí được ví như “máy móc phổ dụng” có khả năng thay đổi cấu trúc lao động giống như máy tính cá nhân những năm 1980.


Robot được ví như "chiến binh thép" của Trung Quốc. Ảnh: Humanoids Daily.
Tham vọng quốc gia: Robot trở thành trụ cột chiến lược
Theo kế hoạch của Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc (MIIT), từ nay đến 2025 robot sẽ được đưa vào các lĩnh vực thiết yếu, và đến năm 2027 sẽ đạt “đột phá mang tính đột ngột”.

Le Monde dự báo thị trường robot của Trung Quốc có thể đạt tới 5.000 tỷ USD vào năm 2050. Riêng năm 2024, nước này đã nắm giữ 2/3 số bằng sáng chế robot toàn cầu, phản ánh rõ tham vọng thống trị công nghệ mang tính nền tảng của thế kỷ 21.

Năm 2025 đang được nhiều chuyên gia gọi là “năm mở màn của kỷ nguyên robot hình người”. Các báo cáo thị trường dự đoán quy mô ngành AI của Trung Quốc trong năm nay có thể đạt 5.295 tỷ NDT (750 triệu USD), tương đương 27% thị phần toàn cầu.

Riêng thị trường robot hình người được ước tính chạm mốc 8.239 tỷ NDT (1.170 tỷ USD), chiếm tới một nửa quy mô thế giới, QQ News cho biết.

Những “Olympic Robot” tổ chức tại Bắc Kinh, nơi hàng trăm robot hình người thi chạy, đá bóng, múa hip-hop hay thi kỹ năng AI, đang phô bày năng lực tích hợp phần mềm phần cứng của các doanh nghiệp Trung Quốc.


Nổi lên từ robot nhảy múa của Unitree Robotics biểu diễn trong Gala Tết 2025, robot hình người nay đã hình thành cơn sốt đầu tư. Ảnh: Sohu.
Những màn trình diễn này không chỉ là khoa trương công nghệ mà còn là dấu hiệu cho thấy hệ sinh thái robot nội địa đã bắt đầu bước vào giai đoạn sản xuất quy mô.

Nhờ được Nhà nước hậu thuẫn mạnh mẽ, hệ sinh thái robot nội địa của Trung Quốc đang bứt tốc chưa từng thấy. Bên cạnh UBTech - cái tên đi đầu trong lĩnh vực này - hàng loạt doanh nghiệp như Fourier Intelligence, Agibot hay những “người chơi” mới đến từ các tập đoàn công nghệ lớn như Xiaomi cũng đang bước vào cuộc đua đưa robot hình người ra thị trường.

Theo Reuters, UBTech đã trình diễn mẫu robot có thể di chuyển vững vàng, cầm nắm chính xác các công cụ, thực hiện những khâu lắp ráp nhẹ và kiểm tra vận hành trong môi trường nhà máy. Đây đều là những kỹ năng cốt lõi để robot đủ khả năng đảm nhiệm phần việc của lao động phổ thông trong tương lai gần.

Trong khi đó, ở Mỹ, Tesla (với Optimus) hay Figure AI (Figure 02) vẫn gây sốt truyền thông với những video gấp quần áo hay mang hàng hóa. Nhưng giới phân tích nhận định: “Điểm quyết định không phải là trình diễn, mà là khả năng sản xuất hàng loạt và tích hợp sâu AI vào hành vi”. Đây chính là lợi thế lớn nhất của doanh nghiệp Trung Quốc.

“Ngôi sao” mới trên thị trường vốn
Cuối năm nay, UBTECH bước vào giai đoạn bận rộn nhất khi liên tiếp nhận các đơn hàng robot hình người quy mô lớn. Ngày 28/11, công ty trúng thầu Trung tâm thu thập dữ liệu và huấn luyện robot tại Cửu Giang (Giang Tây) với giá trị 143 triệu NDT (20,2 triệu USD).

Chỉ trong vòng một tháng, UBTECH đã gom ba hợp đồng lớn trị giá 566 triệu NDT (80 triệu USD). Trước đó, hãng cũng ký hai đơn hàng đáng chú ý: 17,8 triệu USD vào tháng 10 và 35,4 triệu USD vào tháng 9. Tổng giá trị đơn hàng năm 2025 của UBTECH đã vượt 180 triệu USD.

UBTECH cho biết trong năm 2025, hãng sẽ bàn giao hơn 500 robot, với công suất thiết kế đạt 1.000 robot/năm và năng lực sản xuất hiện tại khoảng 300 robot/tháng. Mục tiêu của công ty là nâng sản lượng lên 5.000 robot vào năm 2026 và 10.000 robot vào năm 2027, đưa robot hình người bước sang giai đoạn sản xuất hàng loạt.

Giữa cơn “bão” đơn hàng, UBTECH trở thành “cổ phiếu robot hình người đầu tiên” khi niêm yết tại Hong Kong, hiện đạt 53,3 tỷ HKD vốn hóa và ngày 24/11 được bổ sung vào chỉ số MSCI China.

Dù vậy, thị trường vốn lại đặc biệt chú ý đến thế hệ doanh nghiệp mới, nổi bật nhất là Unitree Robotics, nổi danh sau màn trình diễn robot nhảy tại Gala Tết 2024. Ngày 10/11, Unitree hoàn tất tư vấn IPO chỉ trong 132 ngày, nhanh vượt xa quy trình thông thường, và dự kiến nộp bản cáo bạch ngay trong năm nay để tiến tới niêm yết A-share.

Cùng xu hướng tăng tốc IPO, Lojoi Robotics đã hoàn tất vòng Pre-IPO trị giá 210 triệu USD và nộp hồ sơ tư vấn niêm yết hồi tháng 10. AgiBot, công ty do “thiên tài trẻ Huawei” Bành Chí Huy sáng lập, cũng đang chuẩn bị IPO sau khi mua lại 60% cổ phần Swancor Advanced Materials và đầu tư vào startup ZsiBot.

Sức nóng của ngành robot lan rộng trên toàn thị trường. Theo IT Juzi, vốn đầu tư vào lĩnh vực robot tại Trung Quốc tính đến tháng 8 đã đạt 5,5 tỷ USD, gấp 1,8 lần tổng mức vốn của cả năm ngoái.

Những doanh nghiệp lớn đã niêm yết cũng chạy đua tham gia thị trường robot hình người: Luxshare Precision cho biết sẽ xuất xưởng 3.000 robot trong năm nay; trong khi Xpeng Motors đã giới thiệu mẫu robot IRON, dự kiến sản xuất hàng loạt vào cuối năm 2026.

Đầu tư quá nóng, nguy cơ “vỡ bong bóng”
Tuy nhiên, Ủy ban Cải cách & Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) cũng đưa ra cảnh báo mạnh mẽ về tình trạng phát triển “quá nóng” của ngành này.

Theo bà Lý Siêu, Phó chủ nhiệm Văn phòng Nghiên cứu Chính sách của NDRC, công nghệ, mô hình kinh doanh lẫn các kịch bản ứng dụng của robot hình người “vẫn còn rất xa mới đạt độ chín”, theo Sohu.

Bà cho biết hiện Trung Quốc đã có hơn 150 doanh nghiệp nhảy vào lĩnh vực này, phần lớn là startup hoặc các công ty công nghệ chuyển hướng từ mảng khác.

Sự bùng nổ này mang lại lợi ích nhất định cho đổi mới sáng tạo, nhưng cũng kéo theo nhiều rủi ro: các sản phẩm na ná nhau xuất hiện hàng loạt, thị trường bị lấp đầy bởi những bản sao lặp lại, và không gian dành cho R&D cốt lõi ngày càng bị thu hẹp.

Dù vậy, bà Lý Siêu không dùng cụm từ “dư thừa công suất” bởi xét theo sản lượng toàn cầu năm 2024 mới chỉ đạt vài nghìn chiếc, ngành vẫn ở giai đoạn thử nghiệm. Nhưng cơn sốt đầu tư thì đã vượt xa quy mô thực tế: tổng vốn rót vào lĩnh vực này năm 2025 đã vượt 10 tỷ nhân dân tệ, phản ánh tình trạng “nóng” bất thường.

Song song đó, làn sóng AI khiến nhu cầu GPU - công nghệ lõi trong robot - tăng vọt. Trung Quốc dự kiến cần tới 3 triệu GPU vào năm 2025, nhưng số trung tâm dữ liệu đủ khả năng huấn luyện mô hình lớn lại cực kỳ khan hiếm.

Nhưng đằng sau những màn trình diễn bắt mắt ấy, các “công nghệ lõi” như bộ giảm tốc, cảm biến, module khớp nối vẫn nằm trong tay các nhà sản xuất nước ngoài và chiếm tới 50-60% chi phí mỗi robot.

Câu chuyện khó nhất của ngành như đưa giá thành từ mức 50.000 USD xuống 20.000 USD/chiếc hay tự chủ hóa các bộ phận chiến lược, lại là thứ ít doanh nghiệp mặn mà theo đuổi.

Hệ quả là hơn 150 doanh nghiệp lao vào phát triển các sản phẩm gần như giống nhau, cùng chờ đợi một thị trường chưa hình thành rõ rệt. Trong khi đó, những bài toán cốt lõi mang tính quyết định tương lai ngành vẫn bị bỏ ngỏ. Một kịch bản “bong bóng GPU” dường như đang tái diễn trong lĩnh vực robot hình người.

VietBF@ sưu tập

CHARLESTON, South Carolina

Tòa liên bang hôm thứ Hai, ngày 24 tháng Mười Một, đã hủy bỏ vụ án hình sự của cả ông James Comey, cựu Giám đốc FBI, lẫn bà Letitia James, Bộ trưởng Tư Pháp New York, sau khi xác định công tố viên trong hai vụ án này, bà Lindsey Halligan, cựu luật sư của Tổng Thống Donald Trump, đã được bổ nhiệm bất hợp pháp, theo NBC News đưa tin ra.

Bà Cameron Currie, Chánh án liên bang ở South Carolina do cựu Tổng Thống Bill Clinton bổ nhiệm, cho hay bà đồng ý với ông Comey cho hủy bỏ bản cáo trạng đối với ông với lý do bà Halligan đã được ông Trump bổ nhiệm bất hợp pháp.

Ông James Comey, cựu giám đốc FBI. (Ảnh minh họa: Michael M. Santiago/Getty Images)
"Vì bà Halligan không có đủ thẩm quyền hợp pháp để truy tố vụ này, tôi sẽ chấp thuận đơn yêu cầu của ông Comey và cho hủy bỏ cáo trạng", bà Currie viết trong phán quyết, xác định bà Halligan không có thẩm quyền đưa vụ án ra đại bồi thẩm đoàn.

"Toàn bộ hành vi xuất phát từ việc cho bổ nhiệm bà Halligan là bất hợp pháp, như truy tố và ký bản cáo trạng đối với ông Comey, đều là sử dụng một cách bất hợp pháp quyền hành pháp nên đều không có giá trị", bà Currie viết, gọi bà Halligan, vốn là luật sư trong ngành bảo hiểm, là "cựu nhân viên ở Tòa Bạch Ốc chưa từng có kinh nghiệm về quy trình tố tụng".

Chánh Án Currie cũng ra phán quyết thứ nhì, tương tự, nhằm hủy bỏ cáo trạng đối với bà James.
"Vụ án này là trường hợp lạ đời, có lẽ chưa từng có tiền lệ, công tố viên được bổ nhiệm hoàn toàn sai theo Hiến Pháp, 'sử dụng thẩm quyền mà họ không có' để cho truy tố", bà Chánh án Currie cho hay.

"Vì bà Halligan là công tố viên duy nhất truy tố hai vụ án này và ký bản cáo trạng, nên bản cáo trạng sẽ bị hủy bỏ", theo bà Currie cho biết thêm. Bà Halligan được bổ nhiệm làm công tố viên liên bang tạm thời ở Virginia theo lệnh của Tổng Thống Trump.

Bộ Tư Pháp (DOJ) chưa trả lời yêu cầu của NBC News để có nhận xét về phán quyết này.

Bà James ra tuyên bố, hoan nghênh phán quyết của Chánh án Currie.
"Tôi rất phấn khởi với thắng lợi hôm nay và biết ơn vì những lời cầu nguyện và sự ủng hộ mà tôi đã nhận được từ khắp đất nước suốt thời gian qua. Tôi vẫn không sợ hãi trước những cáo trạng vô căn cứ này trong lúc tôi tiếp tục đấu tranh cho người dân New York từng ngày", bà James cho biết.

Cả hai vụ án này đều bị "hủy bỏ vĩnh viễn", nghĩa là không thể đưa ra trở lại sau này.

Ông Comey bị truy tố về tội danh nói dối Quốc Hội và cản trở cuộc điều tra của Quốc Hội, còn bà James bị truy tố tội danh gian lận ngân hàng và khai gian với định chế tài chính. Cả hai người đều không nhận tội.

Bà Halligan là công tố viên duy nhất đưa hai vụ án này ra đại bồi thẩm đoàn và là công tố viên duy nhất đã ký bản cáo trạng. Đây là trường hợp tố tụng pháp lý rất bất thường. Trước đó, những công tố viên khác trong văn phòng của bà Halligan ở Virginia khuyến cáo đừng nên truy tố ông Comey và bà James vì họ tin rằng không có đủ bằng chứng để kết tội. Nhưng bà này vẫn cố tình thực hiện khi lén lút đưa bản cáo trạng cho người đứng đầu bồi thẩm đoàn tự ý ký vào mà không hỏi ý kiến sau cùng của các bồi thẩm viên khác, trái với quy định của luật pháp hiện hành.

Khi Thomas L. Friedman trao cho Trump một “giải thưởng” từ đáy lịch sử

Thomas L. Friedman – cây bút kỳ cựu của The New York Times, tác giả những cuốn sách quen thuộc với độc giả Việt như Từ Beirut đến Jerusalem, Chiếc Lexus và nhành ô liu, Thế giới phẳng – vừa có một bài bình luận như lưỡi dao lạnh xoáy thẳng vào Nhà Trắng: ông đề nghị lịch sử hãy trao cho Donald Trump “Giải thưởng Hòa bình Neville Chamberlain”. Đó không phải là vinh danh, mà là nhãn hiệu ô nhục dành cho nhà lãnh đạo đã trắng trợn bán rẻ đồng minh và các giá trị của nước mình cho một nhà độc tài hung hăng. Trong mắt Friedman, “bộ ba ngoại giao” quanh Trump – Steve Witkoff, Marco Rubio, Dan Driscoll – đang cùng nhau dựng nên một bản án mới: ép Ukraine ký vào thỏa thuận đầu hàng theo yêu sách của Vladimir Putin, mà không thèm hỏi ý kiến Kyiv hay châu Âu, rồi bắt Ukraine phải chấp nhận trước… Lễ Tạ Ơn. Nếu kịch bản đó xảy ra, ông mỉa mai, thì Thanksgiving không còn là ngày lễ của người Mỹ nữa mà sẽ trở thành ngày tạ ơn của người Nga – ngày Kremlin mở tiệc mừng chiến thắng trong một cuộc chiến vô lý, bết bát về đạo đức, quân sự, ngoại giao lẫn kinh tế, nhưng lại được “cứu sống” bởi chính một chính quyền Hoa Kỳ.

Bóng ma Munich 1938 và bài học của Neville Chamberlain

Để giải thích vì sao gọi đó là “giải thưởng Chamberlain”, Friedman nhắc lại cái tên mà cả thế giới nhớ chỉ vì một điều: Neville Chamberlain – Thủ tướng Anh theo đuổi chính sách “xoa dịu” Hitler, ký Hiệp định Munich năm 1938 nhường cho Đức một phần Tiệp Khắc để đổi lấy lời hứa “hòa bình cho thời đại chúng ta”. Chỉ một năm sau, quân Đức tràn vào Ba Lan, Thế chiến II bùng nổ, Chamberlain phải từ chức và mang theo tiếng nhơ muôn đời. Với Friedman, bản kế hoạch 28 điểm của Trump là phiên bản hiện đại của Munich: tưởng thưởng cho cuộc xâm lược vô cớ, đóng dấu hợp pháp lên nỗi ám ảnh của Putin muốn biến Ukraine thành một phần nước Nga, và gửi đến châu Âu thông điệp lạnh gáy: đừng dại mà chọc giận Kremlin, vì khi tôi còn làm tổng tư lệnh, Hoa Kỳ sẽ không trả giá để bảo vệ tự do của các bạn. Lịch sử, ông nhắc, không được viết bằng các bản tin Fox News hay lời nói của phát ngôn viên Nhà Trắng. Nó được viết bằng những lãnh thổ đã bị cắt, những dân tộc bị bỏ rơi, và những lần nhượng bộ trở thành khởi đầu cho thảm họa.

Một thỏa thuận “Made in Kremlin”: Ukraine vừa mất đất, vừa bị trói tay

Nhìn vào nội dung, Friedman nhận xét nhiều điểm trong 28 điều khoản chẳng khác nào được soạn thảo từ ngay trong Điện Kremlin. Ukraine phải chính thức trao cho Nga toàn bộ vùng lãnh thổ mà Moscow tuyên bố ở Donetsk, Luhansk; Mỹ sẽ công nhận đó là đất Nga. Kyiv bị buộc cắt giảm quân số xuống 600.000, mất 1/4 lực lượng, bị cấm sở hữu vũ khí tầm xa vươn tới lãnh thổ Nga, trong khi quân đội Nga không bị ràng buộc tương xứng. Không một binh sĩ NATO nào được phép đặt chân lên đất Ukraine để bảo đảm răn đe cho lần xâm lược kế tiếp; đổi lại, Ukraine chỉ được hứa hẹn vài câu “bảo đảm an ninh” mơ hồ từ một tổng thống mà chính người Ukraine lẫn người Nga đều khó tin. Cay đắng hơn, 100 tỉ USD tài sản Nga đang bị đóng băng sẽ được dùng để lập quỹ tái thiết Ukraine do Mỹ dẫn dắt – và Washington sẽ lấy 50% lợi nhuận từ tiền đầu tư trên đống tro tàn của một đất nước vừa bị xâm lược. Một thỏa thuận “hòa bình” trong đó kẻ gây chiến được thưởng lãnh thổ, kẻ bị xâm lăng bị cắt quân, cắt vũ khí, và đồng minh thì tranh nhau chia lãi trên tiền bồi thường – đó là thứ lịch sử sẽ gọi đúng tên: một thỏa thuận bẩn thỉu.

“Trumped”: khi đồng minh bị bán đứng bởi chính tổng thống Mỹ

Friedman không phản đối đàm phán. Ngay từ đầu cuộc chiến, ông đã nói rằng nó sẽ chỉ có thể kết thúc bằng một “thỏa thuận bẩn” – vì chẳng ai bước ra khỏi chiến tranh với tay áo sạch. Nhưng “bẩn” không có nghĩa là đầu hàng toàn diện. Ông đề xuất một khuôn khổ khác: đóng băng lực lượng tại chỗ mà không chính thức công nhận bất kỳ vùng lãnh thổ chiếm đóng nào là của Nga; bố trí lực lượng an ninh châu Âu, với hậu cần Mỹ, dọc theo ranh giới ngừng bắn như một bức tường răn đe; buộc Moscow phải trả khoản bồi thường đáng kể và duy trì cô lập, trừng phạt cho đến khi trả đủ; và trên hết, cam kết để Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu ngay khi hội đủ điều kiện, không cho Nga quyền phủ quyết. Hình ảnh người dân Nga buộc phải nhìn “người anh em Ukraine” phất cờ EU, xây dựng một nền kinh tế trong sạch hơn, giàu mạnh hơn, trong khi họ mắc kẹt dưới chế độ tham nhũng của Putin – đó mới là hình phạt lịch sử đích thực cho cuộc chiến này. Trái lại, kế hoạch của Trump chỉ dùng đòn bẩy Mỹ để ép một phía: Ukraine. Nó nói với mọi nhà độc tài trên thế giới rằng hãy cứ tấn công, cứ gây sức ép, rồi chỉ cần chịu đựng đủ lâu, Hoa Kỳ sẽ… chán chiến tranh và tìm cách rút chân bằng một bản hòa ước nhục nhã. Friedman đề nghị thêm một động từ mới vào từ điển ngoại giao: “to be Trumped” – bị chính tổng thống Mỹ bán đứng vì những lý do không rõ ràng, nhưng chắc chắn “phải có lý do”.

Một ván poker tồi và kẻ ngu ngơ ở bàn chơi cường quốc

Ngay cả Wall Street Journal – tờ báo vốn không thù nghịch với Trump – cũng cảnh báo: nếu ông nghĩ mình có thể rũ sạch trách nhiệm bằng cách đổ lỗi cho châu Âu và Ukraine, ông đã lầm. Cử tri Mỹ có thể ghét chiến tranh, nhưng họ còn ghét sự nhục nhã hơn. Một thỏa thuận tồi ở Ukraine sẽ gửi thông điệp nguy hiểm đến mọi kẻ thù của Mỹ: chỉ cần đủ lì lợm, đủ hung hăng, họ sẽ chiếm được những gì mình muốn. Friedman kết lại bằng ngôn ngữ poker: trong trò chơi quyền lực này, Putin đang cầm một bộ bài tệ – quân đội tiêu hao, kinh tế bị cấm vận, dân số mệt mỏi. Nếu Washington vẫn chọn ký vào một bản hòa ước biến thất bại của ông ta thành chiến thắng chiến lược, lịch sử sẽ không gọi đó là “nghệ thuật đàm phán”, mà là hành động của một kẻ ngu ngốc ngay trên bàn chơi của chính mình. Và “Giải thưởng Neville Chamberlain” – với tất cả sự mỉa mai nặng mùi khói súng của nó – sẽ thuộc về Donald Trump cùng những người đã trợ lực cho bản thỏa thuận 28 điểm đầy ô nhục ấy, nếu họ vẫn cố áp nó lên đầu Ukraine. Lúc đó, câu hỏi “nói ‘Lễ Tạ Ơn’ bằng tiếng Nga như thế nào?” sẽ không còn là một câu đùa nữa, mà là một lời cảnh báo cho cả châu Âu và nước Mỹ: đừng để lịch sử lặp lại Munich 1938 trong phiên bản 2025.

Hai cú ngã của Bộ Tư Pháp

Chiến dịch “trả thù chính trị” mà Tổng thống Donald Trump hứa hẹn từ mùa tranh cử 2024 vừa trải qua hai cú trượt chân bẽ bàng: các vụ án hình sự nhắm vào cựu giám đốc FBI James Comey và Tổng Chưởng Lý New York Letitia James cùng lúc bị tòa bác bỏ.
Một thẩm phán liên bang kết luận rằng Lindsey Halligan – người được Trump vội vã bổ nhiệm làm công tố viên lâm thời tại Alexandria – đã được chỉ định trái thủ tục, khiến toàn bộ quá trình truy tố bị xem là bất hợp pháp. Nói cách khác, chính quyền Trump đã cố chạy nước rút để bỏ tù đối thủ, nhưng lại vấp ngay ở “bước một”: bổ nhiệm sai người cầm búa.
Cú ngã này không chỉ làm hoen ố uy tín Bộ Tư Pháp, vốn đã bị phê phán là chạy theo áp lực chính trị, mà còn phơi bày cách Nhà Trắng dùng Twitter và các cơn thịnh nộ trên mạng xã hội để ra lệnh truy tố. Việc Comey và Letitia James bị khởi tố diễn ra sau những dòng tin nhắn đầy giận dữ mà Trump gửi cho Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi, yêu cầu phải “làm cho ra lẽ”.

Nhưng rồi một bước nhảy vọt – nhắm vào Mark Kelly

Thế nhưng ngay sau thất bại kép hôm thứ Hai, chính quyền không hề chùn tay. Ngũ Giác Đài lập tức thông báo mở cuộc điều tra, thậm chí cân nhắc truy tố theo luật quân sự đối với Thượng nghị sĩ Mark Kelly – cựu phi công hải quân, phi hành gia NASA, anh hùng chiến tranh vùng Vịnh và là ngôi sao đang lên của đảng Dân Chủ.
Lý do: một đoạn video trong đó Kelly cùng vài đồng nghiệp – đều là cựu quân nhân hoặc viên chức tình báo – nhắc lại một nguyên tắc cơ bản của luật quân đội: binh sĩ chỉ phải tuân lệnh hợp pháp, và có nghĩa vụ từ chối mệnh lệnh trái Hiến Pháp.
Trump lập tức gán cho nhóm này cái tên “Seditious Six” – “Bọn phản loạn sáu người” – rồi tuyên bố họ đã phạm tội “xúi giục nổi loạn”, một tội theo ông là “có thể bị tử hình”. Và Bộ Quốc Phòng do Bộ trưởng Pete Hegseth lãnh đạo đã hưởng ứng, đe dọa gọi Kelly trở lại quân ngũ để mở tòa án binh.

Vũ khí hóa quân đội: lằn ranh mới bị vượt qua

Trump từng nhiều lần nói thẳng: ông muốn dùng quyền lực tổng thống để “trả đũa” những ai đã truy tố mình. Điều đó một phần đã thành hiện thực với các vụ án Comey, Letitia James và hàng loạt cuộc điều tra khác. Nhưng việc tận dụng quân đội – một định chế vốn được bảo vệ khỏi tranh chấp đảng phái – để nhắm vào một thượng nghị sĩ đối lập mang ý nghĩa hoàn toàn khác.
Mark Kelly là hải quân đại tá về hưu. Theo luật, những sĩ quan cao cấp như ông vẫn thuộc diện có thể bị triệu hồi trở lại phục vụ và chịu kỷ luật quân đội. Dựa vào kẽ hở đó, Ngũ Giác Đài ám chỉ họ có thể đưa Kelly trở lại quân ngũ chỉ để áp dụng tòa án binh – một tiền lệ khiến giới chuyên gia rùng mình: nếu điều đó xảy ra, bất cứ cựu quân nhân nào phát biểu chỉ trích tổng thống cũng có thể bị lôi về… để xét xử.
Paul Rieckhoff, người sáng lập tổ chức Independent Veterans of America, nói thẳng: “Nếu Trump có thể truy lùng Kelly thì ông ta có thể truy lùng bất cứ ai. Đây là bước chân ‘qua sông Rubicon’ của nền dân chủ Mỹ.”

Pete Hegseth và cuộc thanh lọc trong quân đội

Song song, Bộ trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth đã âm thầm loại bỏ hàng loạt tướng lĩnh, sĩ quan tham mưu bị xem là “không đủ trung thành”, đồng thời sa thải các luật gia quân đội dám đặt câu hỏi về tính hợp pháp của chính sách Nhà Trắng.
Ông chủ trương trao “toàn quyền” cho “chiến binh” trên chiến trường, giảm bớt các rào cản pháp lý. Trong bối cảnh đó, việc ông dùng những lời lẽ nặng nề để lên án video của Kelly cũng không quá khó hiểu. Hegseth gọi đoạn video là “đáng khinh, liều lĩnh, sai trái”, cáo buộc các nghị sĩ “xúi giục binh sĩ không tuân lệnh” và “gieo rắc hỗn loạn trong hàng ngũ”.
Thực tế, video chỉ nhắc lại một điều mà mọi binh sĩ Mỹ đều được dạy từ ngày nhập ngũ: nghĩa vụ tối cao của họ là với Hiến Pháp, không phải với cá nhân tổng thống. Họ phải từ chối mệnh lệnh vi phạm luật chiến tranh, luật quốc tế hay Hiến Pháp. Đó là bài học đắt giá từ những bi kịch như Mỹ Lai, Abu Ghraib… Việc nhắc lại điều đó khó có thể gọi là “phản loạn”, trừ khi chính quyền muốn cấm luôn mọi lời nhắc nhở về giới hạn quyền lực.

“Quá trình chính là hình phạt”

Khả năng Mark Kelly thực sự bị lôi ra tòa án binh có lẽ không cao. Một bản án kiểu đó sẽ mở ra hộp Pandora: chính phủ có thể truy tố vô hạn định mọi cựu binh chỉ vì lời nói, đồng thời đụng mạnh vào Tu chính án thứ Nhất về tự do ngôn luận. Nhưng ngay cả khi chẳng bao giờ có phiên tòa nào, việc điều tra, thẩm vấn, thuê luật sư… cũng đủ biến cuộc sống của mục tiêu thành địa ngục.
Một cựu quan chức an ninh nội địa – bản thân đang bị Bộ Tư Pháp điều tra sau khi công khai chỉ trích Trump – đã chua chát nói: “Quá trình điều tra chính là hình phạt.” Chi phí pháp lý, áp lực tinh thần, tiếng xấu trên truyền thông… tất cả đều là cái giá phải trả, ngay cả khi cuối cùng tòa tuyên vô tội.

Nhà Trắng “gồng” lên sau thất bại

Trước việc tòa bác bỏ các cáo trạng đối với Comey và Letitia James, Nhà Trắng phản ứng theo một kịch bản quen thuộc: tấn công ngược thẩm phán, tuyên bố sẽ kháng cáo và gợi ý rằng bất cứ ai xử bất lợi cho tổng thống đều “thiếu trách nhiệm” hoặc “thiên vị”.
Phát ngôn viên Karoline Leavitt mỉa mai Comey “đừng vội ăn mừng”, khẳng định Bộ Tư Pháp sẽ kháng cáo “trong thời gian rất ngắn”. Tất cả đều nhằm gửi thông điệp: Trump không chấp nhận thua và sẽ dùng mọi công cụ trong tay để tiếp tục cuộc chiến.

Mark Kelly – nạn nhân hay người hưởng lợi chính trị?

Trớ trêu thay, đòn tấn công từ Nhà Trắng lại vô tình đưa Mark Kelly lên vị trí trung tâm trong ván cờ 2028. Thượng nghị sĩ Arizona vốn đã được nhắc đến như một gương mặt tiềm năng cho cuộc đua Nhà Trắng: ông là cựu quân nhân, phi hành gia, xuất thân từ bang biên giới, có hình ảnh ôn hòa nhưng cứng rắn.
Giờ đây, Kelly còn có thêm vai trò “đối thủ trực diện của Trump”. Văn phòng của ông lập tức tung email kêu gọi gây quỹ, kể lại rằng “Bộ Chiến Tranh (Department of War) nhắm vào tôi chỉ vì họ không ưa điều tôi nói”. Hình ảnh một cựu phi công từng bay 39 phi vụ chiến đấu ở vùng Vịnh, từng lái tàu con thoi lên quỹ đạo, nay bị một tổng thống chưa từng phục vụ quân ngũ truy đuổi, là một đối sánh đầy cảm xúc.
Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội, Kelly viết: “Tôi đã thề trung thành với Hiến Pháp từ khi 22 tuổi. Tôi giữ lời thề đó trong từng chuyến bay trên khu trục hạm USS Midway, trong 39 phi vụ Desert Storm, trong bốn lần bay vào không gian cùng NASA, và trong từng ngày sau khi vợ tôi – Gabby – bị bắn vào đầu khi đang phục vụ cử tri.”
Đối với nhiều cử tri, câu chuyện ấy có sức nặng hơn mọi lời buộc tội “phản loạn” từ Nhà Trắng.

Trump và cái giá của sự ám ảnh trả thù

Từ góc độ chính trị, Trump luôn hứng thú với việc công kích cá nhân – những “kẻ thù” được ông gắn tên và bêu riếu trước đám đông. Chiến thuật đó từng giúp ông kích hoạt bản năng “đánh lại” của cử tri bảo thủ. Nhưng hiện tại, khi giá cả leo thang, bảo hiểm y tế tăng vọt, nội bộ MAGA rạn nứt sau việc Marjorie Taylor Greene bất ngờ từ chức, việc Tổng thống tiếp tục ám ảnh với những thù hằn cũ – từ Comey đến người đã kết tội ông ở New York – có thể khiến ông xa rời ưu tư của cử tri trung dung.
Trump đang cố chứng minh rằng ông có quyền “trả đũa” sau khi bản thân bị truy tố nhiều lần. Một số đảng viên Cộng Hòa xem đó là “cân bằng công lý” sau cái mà họ gọi là “lawfare của phe Dân Chủ”. Nhưng với nhiều người Mỹ khác, hình ảnh một tổng thống tận dụng Bộ Tư Pháp và thậm chí cả quân đội để xử lý thù riêng lại gợi nhớ đến những mô hình cường quyền mà nước Mỹ từng lên án ở nơi khác trên thế giới.

Khi Nhà Trắng biến thành đấu trường của cái tôi

Câu chuyện Comey – Letitia James – Mark Kelly cho thấy một xu hướng nguy hiểm: các thiết chế vốn được thiết kế để đứng ngoài cuộc chơi đảng phái – tư pháp, quân đội – đang bị kéo vào vòng xoáy của những cái tôi cá nhân khổng lồ.
Trump tin rằng ghế tổng thống cho ông quyền lực vô hạn. Những người như Kelly lại tin vào lời thề với Hiến Pháp và quyền lên tiếng khi thấy mệnh lệnh có nguy cơ vượt quá ranh giới pháp luật. Sự va chạm giữa hai niềm tin đó sẽ quyết định không chỉ số phận vài vụ án, mà còn là tương lai của nguyên tắc: chính quyền phục tùng luật pháp, chứ không phải luật pháp phục tùng một con người.
Nếu có một thông điệp rút ra từ tất cả những ồn ào này, thì đó là: nước Mỹ có thể chịu đựng một tổng thống nóng nảy, một chiến dịch trả thù ồn ào, nhưng không thể để quân đội và tư pháp trở thành công cụ cho bất kỳ cá nhân nào – dù người đó có quyền lực hay nổi tiếng tới đâu.

Mặt trận Kursk lại bùng cháy – "Hướng chết" chuyển động

Đài TST (Nga) ngày 25/11 đưa tin, tình hình chiến sự tại nhiều khu vực đang gia tăng cường độ, khi quân đội Nga tiếp tục tiến công và mỗi ngày giải phóng thêm nhiều khu dân cư. Đáng chú ý, mặt trận Kursk – từng bị coi là "hướng chết" – bất ngờ bùng lên trở lại. Phía Nga tuyên bố đã giành lại một số vị trí bị mất trước đó.

Tại Seversk, các nhóm đột kích Nga phát hiện lực lượng Ukraine trên rìa đông bắc thành phố, trong khi trước đó các đơn vị Nga mới chỉ hiện diện ở khu vực phía nam.

Nhà báo quân sự Yuri Podolyaka công bố hình ảnh "con đường tử thần" gần Pokrovsk – nơi nhiều tiểu đoàn Ukraine cố tháo chạy nhưng phần lớn đã bị xóa sổ. Ông mô tả đây là tuyến tiếp tế chủ chốt của phía Ukraine khi còn hoạt động, nay trở thành đường phủ đầy xác xe thiết giáp.

Trong "chảo lửa" Mirnograd, tình hình của Ukraine được cho là nghiêm trọng hơn so với các báo cáo trước đó. Lữ đoàn đổ bộ số 79 – vốn được đánh giá là một trong những đơn vị thiện chiến nhất của Ukraine – đăng bài than thở về việc bị oanh kích liên tục.

Theo Podolyaka, không quân Nga đã sử dụng bom ODAB với mật độ lớn, khiến gần hai đại đội bị loại khỏi vòng chiến chỉ trong vài ngày; thêm vào đó, một số binh sĩ còn bị UAV của chính Ukraine tấn công nhầm. Ông nhận định "chảo lửa đã bắt đầu vỡ" và nhấn mạnh rằng tuyệt đối không được để Lữ đoàn 79 Ukraine "thoát ra ngoài".

Ở rìa đông Konstantinovka, giao tranh vẫn tiếp diễn. Tại Ivanpolye, các đơn vị Nga đang cố "làm phẳng mặt trận". Nhà bình luận quân sự Yuri Baranchik lưu ý rằng việc Ukraine gần như im lặng thông tin về nguy cơ mất Konstantinovka và Kupyansk – hai địa bàn có ý nghĩa chiến dịch đặc biệt – cho thấy mức độ căng thẳng.

Ông nhắc tới 15 tiểu đoàn Ukraine đang bị kẹt trong cụm đô thị Kupyansk, cảnh báo hoặc Nga sẽ có "kho trao đổi tù binh lớn", hoặc Lviv và Kiev sẽ phải tiếp tục mở rộng nghĩa trang quân nhân.

Bộ chỉ huy Ukraine, bao gồm cả lực lượng "Azov", phàn nàn về tốc độ tiến quân "quá nhanh" của Nga. Phó chỉ huy Quân đoàn số 3 – được xây dựng trên nền tảng Lữ đoàn tấn công số 3 "Azov" – Maxim Zhorin cho rằng nếu không có thay đổi cấp tốc, một số khu vực sẽ rơi vào tình trạng "nguy kịch".

Một chỉ huy khác, Korzhenko, cho biết các thông tin về đàm phán hoà bình đang "gây ảnh hưởng tiêu cực" đến tinh thần binh sĩ Ukraine, khi nhiều người tự hỏi liệu có cần phải liều mạng nếu chiến sự sắp kết thúc. Vì vậy, cấp chỉ huy trung gian đề nghị tiến hành đàm phán kín nhằm "không làm lung lay tinh thần".

Dự báo biến động lớn trong mùa đông

Tại hướng Sumy, nhóm tác chiến "Bắc" tiếp tục ép tuyến phòng thủ Ukraine bằng các trận đánh ác liệt. Tại khu vực biên giới Kursk – ở Tëtkin và Glushkov – pháo binh Nga tiếp tục đẩy lùi phía Ukraine khỏi Ryzhevka.

Nga tuyên bố đã giành lại quyền kiểm soát Alekseevka (hướng Khotin, tỉnh Sumy). Trận chiến tái chiếm làng này kéo dài hơn 4 tháng rưỡi và được mô tả là một trong những trận nặng nề nhất tại khu vực.

Theo Sergey Lebedev – điều phối viên phong trào ngầm Mykolaiv – Alekseevka tuy nhỏ nhưng nằm trên điểm cao chiến thuật, kiểm soát nhiều tuyến đường đất mà Ukraine sử dụng để luân chuyển quân và tiếp tế đạn dược.

Ngoài ra, Nga cho biết đã khôi phục kiểm soát Otadnoye và Gai thuộc tỉnh Dnepropetrovsk.

Tại Kharkov, giao tranh dữ dội tiếp tục diễn ra ở khu vực nam Volchansk. Phía tây Sineľnikovo, chiến sự giằng co trong vùng rừng rậm.

Một số nguồn nói khu vực Liptsy "không thay đổi", nhưng theo thông tin từ kênh "Gió Bắc", chỉ trong 24 giờ qua lực lượng Nga đã phá huỷ một khẩu pháo, các xe cơ động, trạm điều khiển UAV, thiết bị liên lạc và nhiều khí tài khác của Ukraine.

Tại Volchansk, trong đòn tấn công vào sở chỉ huy tiểu đoàn 34 "Volkodavy" thuộc Lữ đoàn 57 Ukraine, Nga đã loại bỏ chỉ huy UAV – trung úy Pavel Vladimirovich Otich (sinh năm 1995, quê Konotop, tỉnh Sumy).

Một binh sĩ Nga ở hướng Sumy – tác giả kênh "Bez Retushi" – từng nhận định rằng tuyến gần Belgorod sẽ có biến động lớn trong vài tháng tới.

Ông cho rằng chiến sự mùa đông sẽ "vô cùng khốc liệt", có thể đẩy "hướng chết" ở Volchansk chuyển sang thế tiến công và mở ra cơ hội đánh sâu hơn vào Kharkov. Người này dự báo năm tới sẽ có "ít nhất 2 trận đánh lớn: một cho Sumy và một cho một thành phố quan trọng khác".

Thực tế hiện đã cho thấy diễn biến đó: Ukraine đang mất các cụm công sự ở Volchansk gần như mỗi ngày. Kênh "Bez Retushi" nhận định rằng Liptsy nhiều khả năng trở thành hướng tấn công mới của Nga, khi lực lượng tăng-thiết giáp dự kiến được tung vào chiến trường trong mùa đông.

Hé lộ lựa chọn "nghiệt ngã" dành cho ông Zelensky

Tiếp nối tình hình chiến sự đang diễn biến dữ dội trên khắp các mặt trận, bức tranh chính trị – ngoại giao của Ukraine cũng trở nên căng thẳng không kém, khi Tổng thống Volodymyr Zelensky bị đẩy vào thế lựa chọn đầy nghiệt ngã trước các biến động từ Washington, Moscow và cả châu Âu.

Nếu Nga thuyết phục được Tổng thống Donald Trump quay lại ủng hộ khuôn khổ hòa bình 28 điểm—với các điều khoản khiến Kiev phải nhượng bộ lãnh thổ, từ bỏ con đường gia nhập NATO và cắt giảm quân số—thì ông Zelensky sẽ phải đối mặt với hai phương án đều nhiều rủi ro: chấp nhận một thỏa thuận nhiều bất lợi, hoặc tiếp tục chiến đấu trong hy vọng ngày nào đó nhận đủ hỗ trợ từ châu Âu, dù thực tế cho thấy các cam kết quân sự của EU suốt gần bốn năm qua đều không được thực hiện trọn vẹn.

Theo Politico, dù các quan chức châu Âu tỏ ra lạc quan sau các cuộc thảo luận ở Geneva cuối tuần qua—với tín hiệu rằng ông Trump bắt đầu lưu tâm đến quan ngại của họ—niềm vui đó nhanh chóng bị dập tắt khi Điện Kremlin thẳng thừng bác bỏ đề xuất mới của châu Âu.

Ông Zelensky xác nhận rằng Kiev và Washington đã thống nhất một văn bản rút gọn phản ánh một số lo ngại của Ukraine, song các "vấn đề nhạy cảm" vẫn phải được giải quyết trực tiếp với ông Trump. Trong khi đó, Bộ trưởng Lục quân Mỹ Dan Driscoll đã lên kế hoạch gặp phía Nga tại Abu Dhabi để tiếp tục bàn về "khung hòa bình".

Tuy nhiên, nguy cơ lớn nhất với Ukraine lúc này, theo Politico và Eurasiareview, là sự hụt hơi của chính các đồng minh châu Âu. EU không chỉ thiếu khí tài đã hứa, mà còn do dự trong việc dùng tài sản Nga bị đóng băng để cung cấp tài chính cho Kiev.

Các nền kinh tế châu Âu suy yếu vì giá năng lượng tăng vọt khiến họ ngày càng mệt mỏi trước chi phí chiến tranh, trong khi Nga lại mở rộng quan hệ thương mại với các nước thuộc "Phương Nam toàn cầu".

Trong bối cảnh đó, kế hoạch hòa bình của Mỹ—dù cay đắng và buộc Ukraine phải chấp nhận mất mát—được Eurasiareview đánh giá có thể là "lối thoát cuối cùng" trước khi toàn bộ mặt trận của Kiev lung lay.

Nếu không, lựa chọn duy nhất còn lại với ông Zelensky là tiếp tục một cuộc chiến mà châu Âu không chắc còn đủ sức chống lưng, và triển vọng chiến thắng vẫn ngày càng xa vời.

Lầu Năm Góc cảnh báo sẽ buộc thượng nghị sĩ Mark Kelly, đại tá hải quân về hưu, quay lại quân ngũ để truy tố về hành vi nổi loạn.

Trong thông báo ngày 24/11, Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo đang xem xét nghiêm túc các "hành vi sai trái" của thượng nghị sĩ Dân chủ Mark Kelly, cựu phi hành gia và đại tá về hưu. Ông Kelly phục vụ trong hải quân Mỹ năm 1986-2011, từng tham gia chiến tranh Vùng Vịnh năm 1990-1991 và 4 lần lên vũ trụ.

Cơ quan này cho biết có thể sẽ cho ông Kelly tái ngũ để truy tố về hành vi nổi loạn, song chưa rõ thượng nghị sĩ này sẽ đối mặt với hình phạt nào. Lầu Năm Góc cũng cảnh báo đưa ra động thái tương tự đối với các cựu binh đã về hưu.

"Tất cả binh sĩ và cựu binh được nhắc nhở rằng họ có nghĩa vụ pháp lý theo Đạo luật chung về Tư pháp quân đội (UCMJ), phải tuân thủ các mệnh lệnh hợp pháp hoặc được coi là hợp pháp", Lầu Năm Góc cho biết. "Triết lý cá nhân của một binh sĩ không biện minh hay bào chữa cho hành vi bất tuân mệnh lệnh hợp pháp".

UCMJ quy định phản quốc và nổi loạn là một trong những tội nghiêm trọng nhất, người phạm tội có thể lĩnh án tử hình.


Thượng nghị sĩ Mark Kelly trong phiên họp tại quốc hội Mỹ ngày 14/1. Ảnh: AP

Trước đó, ông Kelly cùng 5 đảng viên Dân chủ đăng video cho rằng chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phạm luật khi điều quân đội tấn công tàu thuyền nghi chở ma túy ở ngoài khơi Mỹ Latin, đồng thời kêu gọi binh sĩ không thi hành "mệnh lệnh trái luật". Trong khi đó, Lầu Năm Góc tuyên bố các cuộc tập kích này là hành động chính đáng vì nghi phạm buôn ma túy bị Mỹ coi là khủng bố.

"Đoạn video do 6 kẻ phản nghịch công bố thật đáng khinh bỉ, vô trách nhiệm và sai sự thật. Việc cổ xúy các binh sĩ phớt lờ mệnh lệnh của chỉ huy làm suy yếu mọi khía cạnh của trật tự và kỷ luật tốt", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết.

Ông Kelly tuyên bố mình không làm gì sai và sẽ không sợ hãi trước lời đe dọa của Lầu Năm Góc. "Nếu họ làm như vậy để đe dọa, ngăn cản tôi cùng các nghị sĩ khác thực hiện công việc và buộc chính phủ chịu trách nhiệm, họ sẽ không đạt được mục đích", ông tuyên bố.

Giới chuyên gia nhận định việc Lầu Năm Góc dọa cho tái ngũ ông Kelly để truy tố có thể là thông điệp gửi tới các cựu chỉ huy và quan chức vừa bị miễn nhiệm, trong đó có những người từng giữ chức Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tư lệnh hải quân và giám đốc Cơ quan An ninh Quốc gia.

Rachel VanLandingham, cựu luật sư của không quân Mỹ, cho biết chưa bao giờ thấy các nghị sĩ đương nhiệm bị buộc tái ngũ. Ông Kelly có thể khởi kiện với cơ sở pháp lý mạnh mẽ để xin lệnh ngăn tái ngũ vì không có lý do hợp lý.

Tuyên bố của Bộ trưởng Hegseth có khả năng làm suy yếu nỗ lực buộc ông Kelly tái ngũ để truy tố của Lầu Năm Góc, do điều này dường như cho thấy thượng nghị sĩ sẽ không được xét xử công bằng, bà VanLandingham nói.

VietBF@sưu tập

Giám đốc FBI Kash Patel đang chịu làn sóng chỉ trích mạnh mẽ khi liên tục sử dụng nguồn lực nhà nước để bảo vệ bạn gái và phục vụ các chuyến đi cá nhân.

Theo báo cáo của New York Times ngày 24/11, giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel đang đối mặt với làn sóng chỉ trích gay gắt sau khi thông tin về việc ông sử dụng nguồn lực của người đóng thuế để bảo vệ bạn gái được tiết lộ.

Sự việc thu hút sự chú ý bắt đầu từ tháng 4 năm nay, khi Alexis Wilkins, 27 tuổi, bạn gái của ông Patel và là ca sĩ nhạc đồng quê, biểu diễn quốc ca tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Súng trường Quốc gia ở Atlanta.


Giám đốc FBI Kash Patel và bạn gái Alexis Wilkins chụp ảnh cùng Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: X/@AlexisWikins

Theo lệnh của Giám đốc FBI, lực lượng phản ứng nhanh của Cảnh sát Mỹ (SWAT) từ văn phòng địa phương được cử đến bảo vệ cô.

Tuy nhiên, sau khi đánh giá tình hình và nhận thấy sự kiện đã có an ninh đầy đủ, các đặc vụ đã rời đi trước khi chương trình kết thúc. Quyết định này khiến ông Patel bất bình và chỉ trích gay gắt chỉ huy đội về việc "bỏ rơi" bạn gái ông và thiếu sót trong báo cáo công tác.

Đây không phải là trường hợp cá biệt. Theo New York Times, bạn gái của giám đốc FBI đã được các đội SWAT bảo vệ tại nhiều địa điểm khác nhau, bao gồm cả Nashville nơi cô sinh sống.

Vào cuối tháng 9, các đặc vụ chiến thuật tại Salt Lake City còn được triệu tập khẩn cấp từ hiện trường vụ ám sát Charlie Kirk, đồng minh lâu năm của cựu Tổng thống Trump, để bảo vệ bà Wilkins tại một sự kiện chính trị.

Tháng 5 vừa qua, cô cũng được đội an ninh của Giám đốc FBI tiếp đón tại sân bay London và sử dụng xe của Đại sứ quán Mỹ để đến gặp ông Patel tại một hội nghị an ninh quốc gia bí mật.

Vấn đề trở nên nghiêm trọng khi xét đến tính chất công việc của đội SWAT. Đây là lực lượng chuyên trách các nhiệm vụ nguy hiểm như giải cứu con tin, thực thi lệnh bắt giữ có rủi ro cao, chứ không được đào tạo chuyên sâu về bảo vệ nhân vật quan trọng.

Các quan chức hiện tại và cựu quan chức FBI cho rằng việc sử dụng đội SWAT để bảo vệ bạn gái giám đốc là "rất bất thường" và thiếu tính chuyên nghiệp, đặc biệt khi các quyết định được đưa ra tùy tiện với thông báo rất ngắn.

Bên cạnh việc sử dụng lực lượng SWAT, ông Patel còn bị chỉ trích vì dùng máy bay công vụ cho các chuyến đi cá nhân. Mặc dù giám đốc FBI được phép sử dụng máy bay nhà nước vì lý do an ninh, tần suất và mục đích các chuyến bay của ông đã gây ra nhiều thắc mắc.

Đáng chú ý, ngày 25/10, ông Patel dùng máy bay công vụ bay tới Pennsylvania chỉ để xem cô Wilkins biểu diễn tại một sự kiện đấu vật. Khi hình ảnh lan truyền và các nhà báo xác minh chuyến bay bằng dữ liệu công khai, ông đã sa thải một quan chức cấp cao FBI vì không che giấu số đăng ký máy bay.

Chi phí vận hành một chiếc Gulfstream của chính phủ lên tới 15.000 USD mỗi lần cất cánh, trong khi giám đốc chỉ phải hoàn trả bằng giá vé thương mại - thường chỉ vài trăm đô la.

Một phát ngôn viên FBI cho biết ông Patel đã thực hiện khoảng 12 chuyến bay cá nhân kể từ khi nhậm chức vào tháng 2, con số tương đương tổng số chuyến bay cá nhân của Robert Mueller trong 4 năm tại vị.

Điều gây tranh cãi là trước đây, ông Patel từng chỉ trích mạnh mẽ việc người tiền nhiệm Christopher Wray sử dụng máy bay công vụ. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2023, ông từng nói: "Không cần dùng chiếc G5 do chính phủ tài trợ để đi nghỉ. Có lẽ nên để máy bay 'nằm đất', vì mỗi lần cất cánh tốn 15.000 USD". Tuy nhiên, sau khi nhậm chức, ông không thực hiện cam kết này mà còn tăng cường sử dụng và hạn chế công khai thông tin về các chuyến bay.

Những chỉ trích không chỉ đến từ phe đối lập mà còn từ chính những người ủng hộ ông Patel. Grace Chong, nhân vật có ảnh hưởng làm việc cho Stephen Bannon - đồng minh của cựu Tổng thống Trump, đặt câu hỏi trên mạng xã hội X: "Cô ấy có được coi là vợ của Kash không? Nếu không thì tại sao chúng ta phải trả tiền cho điều này?", Cựu đặc vụ FBI Kyle Seraphin cũng cáo buộc ông Patel lạm dụng tài sản công.

Christopher O'Leary, cựu đặc vụ FBI cấp cao, nhận định: "Việc sử dụng lạm dụng máy bay phản lực cho các chuyến đi cá nhân và phân công các đặc vụ SWAT để bảo vệ bạn gái cho thấy sự thiếu kinh nghiệm lãnh đạo, phán đoán và khiêm tốn". Các cựu quan chức cũng lo ngại về tính pháp lý, đặc biệt là liệu các thành viên SWAT có được bảo vệ về mặt pháp lý nếu xảy ra sự cố.

Phía FBI bào chữa thông qua phát ngôn viên Ben Williamson, khẳng định cô Wilkins nhận được hàng trăm lời đe dọa tính mạng đáng tin cậy, do đó việc bảo vệ là cần thiết.

Ông Williamson cũng nhấn mạnh chi phí vận chuyển của ông Patel tương đương các giám đốc tiền nhiệm và tuân thủ các "hướng dẫn đạo đức", nhưng từ chối cung cấp chi tiết cụ thể.

Tuần trước, cô Wilkins đăng tải hình ảnh các tin nhắn đe dọa trên mạng xã hội, có thời gian từ ngày 22/2/2025 - ngay sau lễ nhậm chức của ông Patel.

Cô Wilkins, ca sĩ nhạc đồng quê với các bài hát yêu nước và là nhà hoạt động ủng hộ quyền sở hữu súng, có hình ảnh công khai nổi bật hơn nhiều so với vợ/chồng các giám đốc FBI trước đây. Cô và ông Patel, 45 tuổi, đã hẹn hò khoảng 3 năm. Ông Patel là giám đốc FBI độc thân đầu tiên kể từ thời J. Edgar Hoover, nên các quy định bảo vệ vợ/chồng giám đốc không áp dụng hoàn toàn.

Vấn đề càng nghiêm trọng khi FBI đang đối mặt đề xuất cắt giảm ngân sách khoảng 500 triệu USD, khoản mà chính ông Patel đã ủng hộ trước Thượng viện.

Việc sử dụng nguồn lực công cho mục đích cá nhân trong bối cảnh cơ quan phải thắt chặt chi tiêu đã đặt ra câu hỏi về sự ưu tiên và trách nhiệm của người đứng đầu FBI. Nhiều người cho rằng dù cô Wilkins đối mặt mối đe dọa thực sự, việc sử dụng đội SWAT để bảo vệ trong các sự kiện công cộng là vượt mức cần thiết và không phù hợp với thông lệ thông thường.

VietBF@sưu tập

Từ “cuộc cách mạng hành chính” đến cơ quan ma

Ngay đầu năm 2025, Nhà Trắng rầm rộ giới thiệu một cái tên lạ hoắc: DOGE – Department of Government Efficiency, tạm dịch là Bộ Hiệu quả Chính phủ. Truyền thông thân Trump gọi đây là “cuộc cách mạng hành chính”, là bước ngoặt đưa chính phủ Mỹ bước vào kỷ nguyên “tinh gọn – hiệu quả – chống lãng phí”.

Mười tháng sau, DOGE biến mất gần như không dấu vết. Không có buổi lễ giải thể, không tuyên bố chia tay. Chỉ còn lại vài dòng ghi chú trong hồ sơ liên bang và những câu nói lấp lửng của quan chức. Cách nó rời sân khấu giống hệt một startup phá sản âm thầm, hơn là một cơ quan liên bang từng được tung hô.

Ngay khi chào đời, DOGE được mặc định là phòng thí nghiệm cho triết lý “move fast and break things” của giới công nghệ: làm thật nhanh, phá thật mạnh, rồi… tính sau. Nhưng tinh thần ấy hợp với lập trình viên hơn là với bộ máy pháp lý và guồng máy công chức liên bang.

Và rốt cuộc, thứ bị “phá” nhiều nhất lại không phải là thủ tục rườm rà, mà là luật lệ, mạng lưới nhân sự và sự ổn định vốn đã mong manh của chính phủ.

Khi tinh thần startup va vào thực tại Washington

Trong vài tháng đầu, DOGE được trao quyền kiểm soát hạ tầng công nghệ thông tin, rà soát các chương trình chi tiêu và chém thẳng tay vào biên chế. Hàng chục nghìn nhân viên liên bang bị sa thải bằng những thông báo lạnh lùng qua email, như cách một công ty công nghệ “tái cấu trúc nhân sự”.

Nhà Trắng khoe khoang con số “tiết kiệm hơn 200 tỷ USD ngân sách”. Chỉ có điều, khi báo chí và các ủy ban giám sát hỏi phương pháp tính toán, không ai đưa ra được bảng số liệu nào có thể kiểm tra độc lập. Nhiều nhà phân tích mỉa mai rằng các con số ấy giống những file Excel chưa kịp lưu, hơn là kết quả của một quy trình kiểm toán nghiêm túc.

Được sinh ra với nhiệm vụ chống gian lận, tiết kiệm chi tiêu và tăng minh bạch, DOGE nhanh chóng trở thành biểu tượng ngược lại: thủ tục tùy tiện, quy trình pháp lý bị bỏ qua, hồ sơ tài chính mập mờ.

Nói cách khác, cơ quan được lập ra để “sửa lỗi hệ thống” lại tự mình trở thành… một lỗi hệ thống mới.

Cuộc chơi cái tôi và cái giá của ảo tưởng

Người ta đồn đoán Elon Musk là “kiến trúc sư công nghệ” đứng sau DOGE. Dù mức độ tham gia thực sự đến đâu, sự xuất hiện của Musk giúp cơ quan non trẻ này có thêm ánh hào quang công nghệ và lá chắn chính trị.

Nhưng chỉ bốn tháng sau, Musk rời DOGE vì bất đồng với Trump trong một dự luật chi tiêu. Cú rút lui đó như rút phích cắm khỏi một cỗ máy vốn dĩ vận hành dựa trên truyền thông và hào quang cá nhân nhiều hơn là thể chế.

Nhà Trắng không vội bổ nhiệm người thay. Dần dần, các quan chức chủ chốt cũng im lặng bỏ đi. DOGE trở thành một “bộ khung không người lái”: trên giấy tờ vẫn tồn tại, nhưng thực tế chẳng còn ai vận hành.

Sự ra đi của Musk phơi bày một sự thật khó nghe: DOGE chưa bao giờ là dự án “cứu nước”, mà là sân chơi quyền lực giữa hai cái tôi khổng lồ. Musk coi chính phủ là một sân khấu thử nghiệm tạm thời; khi kịch bản không còn hợp, ông rút lui. Trump xem DOGE như một khẩu hiệu tiện lợi; khi nó không còn phục vụ chiến lược tranh cử, ông để nó tự lụi tàn.

Giữa hai nhân vật quen đốt tiền nhanh hơn tốc độ một vệ tinh Starlink bay vòng quanh trái đất, thứ bị nghiền nát không phải là bản ngã của họ, mà là cấu trúc của một cơ quan liên bang, là sinh kế của hàng chục nghìn công chức, là niềm tin vốn đã mỏng vào khả năng quản trị ổn định của chính phủ.

Nhà nước không phải sản phẩm beta

Đến giữa Tháng 11/2025, DOGE bị giải thể, sớm hơn rất nhiều so với kế hoạch kéo dài đến 2026. Nó không trở thành biểu tượng của cải cách, mà trở thành ví dụ điển hình cho giới hạn của việc “công nghệ hóa” Nhà nước theo kiểu Silicon Valley.

Trong thế giới ứng dụng di động, bạn có thể “ra mắt bản beta”, lắng nghe phản hồi, sửa lỗi, thậm chí đóng cửa sản phẩm nếu thất bại. Nhưng trong thế giới của luật pháp và phúc lợi xã hội, mỗi “thử nghiệm” như vậy là hàng chục nghìn con người mất việc, là cả hệ thống bị xáo trộn, là uy tín quốc gia bị bào mòn.

Một cựu quan chức Bộ Nội Vụ nói thẳng: “Ở thung lũng Silicon, anh có thể ‘move fast and break things’. Nhưng ở Washington, thứ anh làm vỡ có khi chính là nền móng của nhà nước.”

DOGE đã tan biến, nhưng các mục tiêu mà nó từng giương cao – tinh giản bộ máy, chống lãng phí, siết kỷ luật chi tiêu – vẫn tiếp tục được theo đuổi bởi những cơ quan khác, theo cách chậm hơn, kỹ hơn và ít phô trương hơn. Bài học rút ra thì rất rõ: cải cách không thể dựng trên tốc độ của một bản cập nhật phần mềm hay niềm tin mù quáng vào vài tỷ phú công nghệ.

Thí nghiệm quyền lực và di chúc của DOGE

Nhìn lại hành trình ngắn ngủi của DOGE, người ta thấy không chỉ là cái chết của một cơ quan, mà là sự phá sản của một ảo tưởng: ảo tưởng rằng có thể điều khiển cả một nhà nước bằng những status mạng xã hội, bằng vài buổi mít tinh và một vài chương trình “đổi mới” được gắn mác công nghệ.

Trump quen phá vỡ chuẩn mực chính trị bằng lời nói bốc đồng. Musk quen phá vỡ chuẩn mực kinh doanh bằng những cú liều lĩnh. Khi hai kiểu “phá” ấy gặp nhau trong cùng một cơ quan liên bang, kết quả là một thí nghiệm chính trị bị đẩy đến giới hạn nguy hiểm.

Nếu DOGE có để lại một bản di chúc, có lẽ nó nên viết:
“Xin đừng thử lại mô hình này, trừ khi quý vị thực sự muốn kiểm nghiệm xem cái tôi cá nhân có thể phá hủy một cơ quan liên bang nhanh đến mức nào.”

Nhà nước không phải Tesla, cũng không phải một mạng xã hội mới lập. Dân chúng không phải là follower, và nền dân chủ không phải tài sản riêng của bất cứ tỷ phú hay chính trị gia nào. DOGE đã kết thúc một cách “quietly” – âm thầm, lặng lẽ – nhưng tiếng vang của sự kiêu ngạo dẫn nó đến chỗ diệt vong thì lại ầm ầm như một hồi chuông cảnh báo cho mọi cuộc “cải cách kiểu startup” trong tương lai.

1.000 tỷ USD bốc hơi chỉ trong sáu tuần

Ngay cả với chuẩn “điên rồ” của thế giới tiền số, những tuần vừa qua vẫn là một cơn ác mộng. Chỉ trong vòng sáu tuần, hơn 1.000 tỷ USD vốn hóa đã bốc hơi khỏi thị trường tiền mã hoá. Những nhà đầu tư kỳ cựu vốn quen với cảnh giá lên trời, xuống đáy còn thấy chao đảo, huống gì lớp F0 vừa mới bước chân vào vì sợ bỏ lỡ “cơ hội đời người”.

Bitcoin – lá cờ đầu của cả hệ sinh thái – lao dốc mạnh từ đỉnh lịch sử khoảng 126.000 USD hồi đầu tháng 10, xuống dưới 81.000 USD vào thứ Sáu tuần trước, rồi ngoi lên quanh mốc 88.000 USD đầu tuần này khi chứng khoán Mỹ hồi phục. Nhưng cú bật nhẹ ấy không đủ xoá đi nỗi lo: đây đang trở thành một trong những tháng tệ hại nhất của crypto, và chẳng ai dám chắc là thị trường đã thực sự “chạm đáy”.

Khi Bitcoin gục ngã, chứng khoán chỉ hắt hơi

Nếu nhìn sang Phố Wall, người ta thấy bức tranh tương phản rõ rệt. Bitcoin đã rơi hơn 30% so với đỉnh gần nhất, bước vào vùng thị trường gấu. Trong khi đó, chỉ số S&P 500 chỉ giảm khoảng 3% so với đỉnh. Với giới quan sát, cú rơi này mang dáng dấp của “mùa đông crypto” 2022 – giai đoạn kết thúc bằng vụ sụp đổ chấn động của sàn FTX do Sam Bankman-Fried cầm trịch.

Các nhà phân tích của Deutsche Bank chỉ ra một khác biệt quan trọng: những cú sập trước đây chủ yếu do đám đông nhỏ lẻ “đầu cơ máu lửa” tạo nên, còn lần này diễn ra trong bối cảnh nhiều tổ chức tài chính lớn đã nhúng tay, đi kèm những thay đổi chính sách và các cơn gió ngược vĩ mô trên toàn cầu. Nói cách khác, tiền thông minh đã vào cuộc – và cú đau mà thị trường đang chịu cũng “thật” hơn nhiều.

Bóng ma Fed và nỗi sợ bong bóng AI

Có hai nỗi lo lớn đang ám ảnh cả chứng khoán lẫn tiền số. Thứ nhất là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất ra sao, khi nào, với tốc độ nào. Thứ hai là câu hỏi: liệu cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) có đang phình lên thành bong bóng, rồi đến lúc sẽ nổ tung vào mặt nhà đầu tư?

Tiền mã hoá, giống các cổ phiếu công nghệ, đặc biệt nhạy cảm với lãi suất. Khi lãi suất cao, chi phí vay vốn tăng, dòng tiền rời khỏi những tài sản rủi ro, từ cổ phiếu tăng trưởng cho đến Bitcoin. Chỉ cần vài tín hiệu “diều hâu” hơn từ Fed, khẩu vị rủi ro trên thị trường lập tức teo tóp. Với những người đã trót ôm coin ở vùng giá cao, cảm giác chênh vênh càng rõ.

Cú “flash crash” ngày 10/10: khi chiến tranh thương mại thổi tung tiền số

Nhưng crypto không chỉ sống bằng lãi suất. Ngày 10/10, sau khi Tổng thống Donald Trump bất ngờ “kích hoạt lại” cuộc chiến thương mại với Trung Quốc, thị trường tiền số đã trải qua một cú flash crash – sập nhanh, mạnh, trong một khoảng thời gian cực ngắn.

Làn sóng hoảng loạn bán tháo lập tức kích hoạt hàng loạt lệnh thanh lý tự động trên thị trường phái sinh vốn đã quá đòn bẩy. Chỉ trong một ngày, khoảng 19 tỷ USD giá trị tài sản số bị quét sạch. Với nhiều nhà đầu tư, cú rơi không kịp thở đó chính là giọt nước tràn ly, đưa họ đến quyết định rời khỏi thế giới crypto – ít nhất là trong lúc này.

Trong thị trường dùng đòn bẩy cao, cú sập kiểu dây chuyền là điều quen thuộc. Bitcoin càng giảm, càng nhiều tài khoản bị gọi ký quỹ, càng bị buộc phải bán bớt tài sản để bù đắp, và chính hành động bán đó lại đẩy giá xuống sâu hơn. Vòng xoáy tuyết lở cứ thế nuốt chửng cả những ai tưởng mình đứng ngoài tầm nguy hiểm.

Quỹ spot Bitcoin và “thế hệ nhà đầu tư bình thường”

Điều khiến cú sụt lần này khác biệt là lượng tiền khổng lồ đã chảy vào thị trường thông qua các quỹ spot Bitcoin – những sản phẩm được cơ quan quản lý Mỹ bật đèn xanh năm ngoái. Nhờ chúng, Bitcoin không còn là món đồ chơi của dân “crypto geek” nữa, mà đã nằm ngay trong tài khoản chứng khoán của những nhà đầu tư phổ thông: người về hưu, nhân viên văn phòng, các quỹ đầu tư truyền thống.

Động cơ của dòng tiền này cũng khác. Họ mua Bitcoin vì thấy giá đi lên, vì muốn đa dạng hoá danh mục, vì nghe nói đây là “vàng kỹ thuật số”. Nhưng họ không gắn bó với hệ tư tưởng “tiền phi tập trung, chống lại ngân hàng trung ương” như thế hệ đầu tiên. Họ cũng không sống trong những cộng đồng online nơi người ta rủ nhau “mua đáy”, “giữ vững niềm tin” mỗi lần giá rơi.

Steve Sosnick, chiến lược gia trưởng của Interactive Brokers, nói thẳng: “Tóm lại là Bitcoin giờ dành cho người thường rồi. Vì thế, người thường sẽ xem nó giống như một khoản đầu tư đầu cơ trong danh mục… Nó sẽ được đối xử như một tài sản chính thống nhưng cực kỳ biến động.” Khi Bitcoin được đưa vào cùng giỏ với các cổ phiếu rủi ro, quỹ ETF, hợp đồng tương lai… nó cũng chịu chung một quy luật lạnh lùng: lên thì mừng, xuống thì cắt.

Crypto giữa lằn ranh niềm tin và thực tế

Trong những chu kỳ trước, mỗi lần thị trường đỏ lửa, những tín đồ Bitcoin lâu năm lại coi đó là cơ hội để “gom thêm”. Họ tin vào câu chuyện dài hạn, vào sức mạnh của cộng đồng và vào niềm tin rằng tiền pháp định sẽ sớm mất giá. Lực mua ấy nhiều lần đã cứu Bitcoin khỏi những cú rơi không đáy.

Nhưng lần này, những nhà đầu tư mới từ Phố Wall, từ các quỹ hưu trí, từ tài khoản môi giới online không có cùng thứ niềm tin đó. Họ không lên Twitter để đọc những dòng “HODL”, không tham gia nhóm Telegram hô hào “to the moon”. Họ nhìn Bitcoin như họ nhìn một cổ phiếu công nghệ nóng: khi thuận lợi thì ôm, khi gió ngược thì bán. Và khi những bàn tay yếu bắt đầu đồng loạt buông ra, câu hỏi còn lại là: liệu lớp nhà đầu tư cũ, những người đã trải qua bao mùa đông crypto, có đủ sức đứng ra đỡ giá một lần nữa hay không?

Crypto từng được ca ngợi như thứ tài sản “bất chấp hệ thống”, nằm ngoài trò chơi của ngân hàng trung ương và chính trị. Thế nhưng, chuỗi ngày hỗn loạn này lại cho thấy một sự thật trần trụi: tiền số ngày càng bị kéo sâu vào quỹ đạo của tài chính truyền thống. Lãi suất của Fed, chiến tranh thương mại Mỹ – Trung, cơn sốt AI… tất cả đều có thể quyết định vận mệnh của Bitcoin.

Với những ai vẫn còn ở lại, đây là lúc phải đối diện câu hỏi đơn giản mà gai góc: mình đến với Bitcoin vì câu chuyện đẹp đẽ của tự do tài chính, hay chỉ vì đường giá đi lên? Bởi nếu Bitcoin đã thực sự trở thành một loại tài sản “cho người thường”, thì nó cũng sẽ phải chấp nhận một thực tế “rất thường”: khi bão đến, chẳng có niềm tin nào bảo đảm giá không tiếp tục rơi thêm một lần nữa.

Theo các nguồn tin thông thạo, Tổng thống Donald Trump dường như sắp cho công bố việc gia hạn hai năm trợ cấp theo Đạo luật Chăm sóc Giá cả phải chăng, dự kiến sẽ ​​hết hạn vào cuối tháng 12 năm nay, đồng thời đặt ra giới hạn mới về những người hội đủ điều kiện nhận tín dụng thuế này.

Nếu không gia hạn sự trợ cấp trong bảo hiêm y tế còn gọi là Obamacare thời Covid-19, chi phí bảo hiểm của gần 22 triệu công dân Mỹ có nguy cơ sẽ tăng lên gấp đôi vào đầu năm sau, một điểm mà đảng Dân chủ đã nhiều lần nêu ra trong thời gian chính phủ bị đóng cửa 43 ngày gần đây, những người đã từ chối ký dự luật chi tiêu tạm thời nếu không giải quyết được vấn đề nhức nhối này.

Theo MS NOW, tổng thống có thể sẽ cho công bố đề xuất mới của mình sớm nhất là vào hôm thứ Hai, khi trình bày khuôn khổ về bảo hiểm chăm sóc sức khỏe mới và kêu gọi Quốc hội gửi ngay dự luật đến Phòng Bầu dục để cho ông ký càng sớm càng tốt.

(Minh họa)
Các thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã hứa sẽ cho tổ chức cuộc bỏ phiếu về vấn đề này vào giữa tháng 12 trước một nhóm gồm 8 thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Thượng viện như một điều kiện để bảo đảm sự ủng hộ của họ đối với dự luật cho chấm dứt tình trạng đóng cửa chính phủ hồi đầu tháng 11 này.

Theo các giới chức tại Tòa Bạch Ốc được MS NOW trích dẫn, kế hoạch của Trump sẽ được gọi là "Đạo luật giảm giá chăm sóc sức khỏe" và sẽ giải quyết vấn đề "gia tăng lệ phí bảo hiểm bất ngờ" do sự trợ cấp của liên bang cho ACA sắp hết hạn.

Theo Axios, điều này sẽ yêu cầu người nhận phải thanh toán mức chi phí bảo hiểm tối thiểu và cũng loại bỏ các khoản trợ cấp "không lệ phí bảo hiểm" hiện đang được cung cấp theo Obamacare để ngăn chặn những "người thụ hưởng ma" lợi dụng để gian lận tronghệ thống, một nỗi ám ảnh lớn của Đảng Cộng hòa.

Kế hoạch này được hiểu là sẽ có chương trình gửi tiền thẳng cho cư dân nhằm khuyến khích mọi người mua các sự lựa chọn có chi phí bảo hiểm thấp hơn trên sàn giao dịch ACA.

MS NOW cũng đưa tin, bất cứ ai muốn cho giảm phạm vi bảo hiểm y tế theo đề xuất mới sẽ thấy ra sự khác biệt về chi phí được phân bổ vào "Tài khoản tiết kiệm y tế" được cung cấp qua tiền đóng thuế.

"Chúng tôi tin rằng chi phí chăm sóc sức khỏe sẽ được giảm xuống", Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent có phát biểu trên chương trình "Meet the Press" của đài NBC News hôm Chủ nhật trước khi đưa ra thông báo sắp tới về việc giải quyết chi phí và thừa nhận rằng vấn đề khả năng chi trả đang ngày càng trở nên cấp bách khi mùa lễ hội đang đến gần.

Washington rõ ràng mong muốn ra tay hành động theo đúng thời hạn của ACA, với một cuộc thăm dò gần đây của nhóm chuyên gia về chăm sóc sức khỏe phi đảng phái trong KFF cho thấy 74% người Mỹ muốn thấy các khoản trợ cấp y tế được cho gia hạn, một quan điểm đã được 50% các đảng viên Cộng hòa đồng tình.

Trump được cho là sẽ đưa ra thông báo tại Phòng Bầu Dục với sự hiện diện của Tiến sĩ Mehmet Oz, phụ trách Trung tâm Dịch vụ Medicare & Medicaid.

Trước đó, tổng thống đã bày tỏ sự phản đối việc chỉ ký phê duyệt gia hạn các khoản trợ cấp hiện tại, lập luận rằng số tiền có liên quan nên được loại bỏ ra các công ty bảo hiểm và được chuyển trực tiếp đến người tiêu dùng để họ tự mua bảo hiểm y tế.

Ông cũng đề xuất ra một đạo luật tương tự nên được gọi là "Trumpcare" và tuyên bố rằng nó sẽ trao quyền cho công dân và giúp họ tự cảm thấy gio61ng như những tay doanh nhân tầm cở.

** Tham khảo thêm ở đây:
- https://www.yahoo.com/news/articles/...170951684.html

Theo như trênthảm đỏ Tuần lễ Thời trang Quốc tế Việt Nam Thu - Đông 2025 trở nên sôi động hơn bao giờ hết với sự xuất hiện Hoa hậu Du lịch Toàn cầu 2024 - nổi bật với ngoại hình nữ tính và bộ váy đính đá lấp lánh, kết hợp mái tóc được tạo kiểu cầu kỳ, khi cô di chuyển phần khoét ngực táo bạo của chiếc váy đã khiến Thu Thủy lộ một phần chân ngực, trở thành tâm điểm bàn luận trên mạng xã hội từ đêm qua cho tới hiện tại.

Hoa hậu xuất hiện trên thảm đỏ Tuần lễ Thời trang Quốc tế Việt Nam với váy khoét ngực táo bạo, đang trở thành tâm điểm tranh cãi trên mạng. Video quay cảnh này hút gần 3 triệu lượt xem sau nửa ngày.

Tối 14/11, thảm đỏ Tuần lễ Thời trang Quốc tế Việt Nam Thu - Đông 2025 trở nên sôi động hơn bao giờ hết với sự xuất hiện của dàn sao, chân dài đình đám.

Trong đó, Bùi Thu Thủy - Hoa hậu Du lịch Toàn cầu 2024 - nổi bật với ngoại hình nữ tính và bộ váy đính đá lấp lánh, kết hợp mái tóc được tạo kiểu cầu kỳ, tạo nên hình ảnh gợi cảm trên thảm đỏ.

Đáng chú ý, khi cô di chuyển phần khoét ngực táo bạo của chiếc váy đã khiến Thu Thủy lộ một phần chân ngực, trở thành tâm điểm bàn luận trên mạng xã hội từ đêm qua cho tới hiện tại.

Chỉ sau nửa ngày, video quay cảnh cô tạo dáng trên thảm đỏ Tuần lễ Thời trang Quốc tế Việt Nam Thu - Đông 2025 đã thu hút gần 3 triệu lượt xem, nhận được nhiều ý kiến khen chê trái chiều.

Nhiều cư dân mạng cho rằng chiếc váy quá táo bạo, phần khoét ngực rộng khiến cô lộ da thịt quá nhiều, thậm chí có bình luận nghi ngờ cô cố tình hở táo bạo để thu hút sự chú ý, thay vì mặc áo trong hoặc chọn thiết kế kín đáo hơn.

Một số bình luận tiêu biểu như: "Sao lại mặc vậy đến chốn đông người nhỉ", "Bây giờ trên thảm đỏ lạ ghê, phải mặc như vậy mới thu hút"...

Chia sẻ với phóng viên Dân trí, Bùi Thu Thủy cho biết cô khá bất ngờ trước những tranh cãi xoay quanh bộ váy cô mặc trên thảm đỏ Tuần lễ Thời trang Quốc tế Việt Nam Thu - Đông 2025.

Người đẹp cũng tiết lộ bộ trang phục của cô đến từ nhà thiết kế (NTK) Hứa Lê Đức Anh và stylist (nhà tạo mẫu) Lê Minh Ngọc. Đây cũng là ê-kíp đã mời cô tới dự chương trình tại Tuần lễ Thời trang.

Thu Thủy chọn mặc trang phục của NTK để tỏ ý tôn trọng và ủng hộ.

Bùi Thu Thủy thẳng thắn chia sẻ về khoảnh khắc hớ hênh trên thảm đỏ: “Ngày hôm qua có một chút sự cố khi di chuyển, khiến phần ngực của tôi bị lộ một chút. Tôi luôn ý thức được trang phục và phong cách của mình, nhưng đôi khi vẫn xảy ra những tình huống ngoài ý muốn”.

Khi được hỏi về phản ứng trước tranh cãi, Thu Thuỷ cho biết cô cảm thấy khá buồn khi đọc những bình luận trên mạng xã hội. Đồng thời, cô phủ nhận việc cố tình tạo drama (chiêu trò) bằng cách hở bạo.

Thu Thuỷ nhấn mạnh rằng cô luôn cố gắng xây dựng một hình ảnh đẹp, không drama, nhưng sự cố hở trang phục vẫn khiến cô chịu áp lực và mong nhận được sự thông cảm từ công chúng.

Sinh năm 2003 tại Hưng Yên, Bùi Thu Thủy sở hữu chiều cao 1,71m, gương mặt khả ái và thân hình chuẩn.

Cô từng đoạt Á hậu 3 tại Siêu mẫu Thể hình Việt Nam 2023 và đảm nhận nhiều vai trò trong hoạt động nghệ thuật, từ mẫu ảnh, quảng cáo đến diễn xuất trong MV Người đơn phương yêu kẻ đơn phương của ca sĩ Đan Trường.

Tháng 12/2024, Bùi Thu Thủy đại diện Việt Nam tham dự Miss Tourism World 2024 (Hoa hậu Du lịch Thế giới 2024) tại Trung Quốc và xuất sắc giành danh hiệu Miss Tourism Global Queen 2024 (Hoa hậu Du lịch Toàn cầu 2024), khẳng định vị thế và sức hút trên đấu trường quốc tế.

Tại Miss Grand Vietnam 2025, cô là đại diện của tỉnh Hưng Yên và đạt các thành tích nổi bật, lọt vào top 5 phần thi Miss Fashion và gây ấn tượng với phần thi Bứt phá giới hạn. Những thành tích này giúp cô khẳng định hình ảnh một hoa hậu trẻ, đa tài và hiện đại.

Hiện là sinh viên Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, Bùi Thu Thủy vừa học, vừa theo đuổi các hoạt động nghệ thuật và thời trang.

Ngày 20/11/2025, kế hoạch hòa bình 28 điểm mà giới truyền thông Mỹ đã tiết lộ ra, gây ra một cơn địa chấn mạnh đối với Ukraine và các quốc gia đồng minh ở châu Âu. Từ Kiev cho đến Paris, Berlin hay Luân Đôn, tất cả đều coi đó là một "kế hoạch đầu hàng" trong lúc ở Mỹ, sự kiện này đã làm dấy lên nhiều mối hoài nghi, khiến cho chính trường Mỹ rơi vào cơn hỗn loạn.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump (T) bắt tay nguyên thủ Nga Vladimir Putin sau cuộc gặp tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, Alaska, Hoa Kỳ, ngày 15/08/2025. (Ảnh: REUTERS)
"Kế hoạch Nga – Mỹ: Ukraine bị ép phải đầu hàng, châu Âu chi trả và câm lặng", tựa đề của một bài nhận định trên trang Le Temps (Thụy Sĩ) đã phản ảnh phần nào tâm trạng hiện nay của Kiev và nhiều thủ đô ở châu Âu, vốn là những đồng minh của Ukraine. Cảm giác "bị phản bội", "bị bỏ rơi" càng được củng cố khi ở Mỹ vào cuối tuần qua, đã bùng lên nghi vấn về nguồn gốc của văn bản nói trên: "Ai đã chấp bút soạn thảo tài liệu với 28 điều kiện quá có lợi cho Nga?"

Việc nêu ra câu hỏi này đã làm nổi bật tính chất mập mờ trong cách thức thực hiện, vốn được giữ bí mật trong nhiều tuần qua. Theo Le Monde, sự hỗn loạn này bắt nguồn từ việc ông Kirill Dmitriev, chủ tịch Quỹ Đầu tư trực tiếp của Nga, và là nhân vật đàm phán chính đại diện cho điện Kremlin, đã đến Miami, tiểu bang Florida, vào ngày 24/10, theo lời mời từ phía Mỹ, và có nhiều cuộc họp với ông Steve Witkoff, đặc phái viên, một người thân tín của tổng thống Trump, và con rể của Donald Trump là Jared Kushner.

Đây còn là hai nhân vật đã đúc kết lệnh ngừng bắn cho dải Gaza và giải thoát 20 con tin Israel còn lại bị bọn khủng bố Hamas cầm giữ. Điều này đã làm xuất hiện sự giả định cho rằng tổng thống Trump muốn có được một kế hoạch hòa bình cho Ukraine dựa theo mô hình của hồ sơ thỏa thuận mơ hồ ở dải Gaza.

Nếu như động cơ thực sự của vụ làm rò rỉ bản kế hoạch này, dù vô tình hay cố ý mà ông Steve Witkoff lên tiếng cho rằng từ ông Dmitriev, là chưa rõ ràng, thì sự kiện này đã khiến cho chính quyền Trump bị bối rối và làm dấy lên nhiều sự chỉ trích trong chính trường Mỹ, xem đây như là một thất bại quá lớn cho nền ngoại giao của Mỹ.

Chuyên gia Phil Gordon, Viện Brookings, từng là cố vấn đối ngoại cho cựu phó tổng thống Kamala Harris, nhận định, quá trình đàm phán với Nga đã thiếu đi một mắt xích quan trọng: Đó là Hội đồng An ninh Quốc gia, vốn là cơ quan điều phối các nỗ lực đàm phán và truyền tải thông điệp cho công luận.

Việc bỏ qua các phân tích chuyên môn, đặc biệt là về Nga và chọn một cách tiếp cận ngoại giao thu hẹp, gần như quá cẩu thả, đã dẫn đến hậu quả là tổng thống Trump phải đối mặt với một nghịch lý: Sự linh hoạt của ông là một điểm yếu do thiếu các nguyên tắc sơ đẳng trong chính sách ngoại giao và những lằn ranh đỏ. Điều mà ông bận tâm là nhanh chóng có được một kết cục tốt đẹp và mỹ mãn mà không màng đến số phận lâu dài của Ukraine cũng như là một cấu trúc an ninh bền vững cho châu Âu.

Đương nhiên, bản kế hoạch của ông Trump đã được phó tổng thống Mỹ JD. Vance công khai ủng hộ. Nhưng với nhiều nghị sĩ Mỹ, đề xuất về kế hoạch hòa bình với 28 điểm này không phải là lập trường của chính quyền Mỹ mà đúng hơn là một danh sách các yêu sách được Nga gởi đến một trong số các nhân vật đại diện của Mỹ, theo như lời phát biểu từ nghị sĩ đảng Cộng Hòa, ông Mike Rounds.

Nội bộ chính quyền Mỹ thêm rối bời khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio có những lập trường không nhất quán. Tại Diễn đàn An ninh Quốc tế Halifax (Canada), ông Rubio tỏ ra muốn giữ khoảng cách với bản kế hoạch này. Nhưng vài giờ sau vụ rò rỉ này, ông khẳng định "Mỹ là tác giả của bản kế hoạch hòa bình" này.

Tình trạng "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược" còn rõ nét hơn tại Quốc Hội Mỹ, vào lúc các nghị sĩ Cộng Hòa nghĩ rằng đã có thể nhận được sự ủng hộ từ Tòa Bạch Ốc để cho thông qua một gói trừng phạt mới nhắm vào Nga. Văn bản này đã nhận được sự hậu thuẫn rộng rãi từ lưỡng đảng cho phép áp đặt các trừng phạt phụ nhắm vào các quốc gia mua dầu thô và khí đốt của Nga.

Hiện tại, Donald Trump giữ khoảng cách với những tranh cãi do vướng phải những rắc rối trong nước. Nhưng có một điều chắc chắn, trong cuộc chiến này, ông Trump đã ra mặt chọn phe khi đưa ra tối hậu thư cho Ukraine: "Ukraine phải đáp ứng và chấp thuận các yêu sách của Nga trước ngày 27/11, nếu không Mỹ sẽ chấm dứt mọi sự hỗ trợ cho quân dân Ukraine". Và một lần nữa, Donald Trump lại lớn tiếng chỉ trích Tổng thống Ukraine "không hề bày tỏ lòng biết ơn đối với các nỗ lực hòa giải của Hoa Kỳ!"

Dân đã làm tròn bổn phận: đóng thuế từ lúc lọt lòng

Trách nhiệm của người dân với đất nước, trước hết và sau cùng, là sống lương thiện, làm việc, và đóng thuế. Chỉ bấy nhiêu thôi, đã là quá nhiều cho một đời người.

Một đứa trẻ mới chào đời đã bắt đầu đóng thuế qua từng chiếc tã, từng hộp sữa. Học sinh, sinh viên đóng thuế qua sách vở, giấy bút, những bữa ăn ở căn tin. Ông bà lão đóng thuế qua tô phở, ly cà phê, chai nước suối ngoài quán. Người tàn tật đóng thuế trong từng chiếc nạng, chiếc xe lăn họ phải mua. Người đi xe máy, xe hơi đóng thuế trong mỗi lít xăng, mỗi cái vỏ xe, mỗi lần sửa chữa.

Công nhân đi làm bị trừ thuế thu nhập. Nhà hàng đóng thuế trên từng bữa ăn khách gọi. Tiệm tạp hóa đóng thuế trên từng món hàng bán ra. Doanh nghiệp, nhà máy, công xưởng đóng đủ loại thuế, phí để được tồn tại. Mua bán nhà cửa đóng thuế. Du khách đến Việt Nam đóng thuế qua vé máy bay, khách sạn, bữa ăn, tour du lịch.

Mỗi giây, mỗi phút, mỗi ngày, người dân Việt Nam đều đang đóng thuế. Bằng mồ hôi, bằng sức lao động, bằng từng đồng lẻ. 50 năm qua, số tiền thuế mà dân đã nộp là một con số khổng lồ không ai đếm xuể. Nói rằng “dân đã giúp đất nước rất nhiều” còn là quá ít – bởi chính dân mới là người nuôi sống cả bộ máy nhà nước này.

Thuế đáng lẽ phải dùng để bảo vệ dân, chứ không phải bỏ mặc dân

Nếu chỉ cần trích ra một phần nhỏ tiền thuế mà dân đã đóng suốt nửa thế kỷ, lẽ ra đã đủ: để lo cho dân trong mùa lũ lụt; để xây, nâng cấp hệ thống thoát nước để dân không phải sống trong cảnh thành phố mưa là thành sông; để sửa đường, xây cầu an toàn cho người đi lại; để lập quỹ cứu trợ thiên tai, ứng cứu kịp thời khi bão lũ ập xuống; để cho trẻ em đến trường miễn học phí; để bệnh nhân được chữa bệnh mà không phải bán nhà, cầm sổ đỏ.

Trách nhiệm của nhà nước, của chính phủ, là sử dụng tiền thuế của dân để phục vụ lại cuộc sống của dân. Đó là nguyên tắc căn bản của mọi nhà nước văn minh. Dân không có nghĩa vụ phải thay nhà nước lo cho dân trong mùa lũ lụt. Lo cho dân khi thiên tai, lũ lụt, dịch bệnh chính là trách nhiệm cốt lõi của nhà nước. Nếu không làm nổi việc đó, thì sự tồn tại của bộ máy nhà nước còn có ý nghĩa gì ngoài việc thu tiền?

Ở những nước khác: lãnh đạo ra trận trong ngày đầu bão lũ

Ở nhiều nước trên thế giới, khi thiên tai ập đến, phản xạ đầu tiên của nhà nước là lao ra hiện trường. Thủ tướng, Tổng thống và các lãnh đạo cao nhất có mặt ngay tại vùng tâm bão, không phải để diễn, mà để trực tiếp chỉ huy cứu hộ, ký lệnh khẩn cấp, điều quân đội, điều trực thăng, điều tàu chiến, xe thiết giáp, bác sĩ, y tá, đội cứu hộ chuyên nghiệp.

Những ngày đầu tiên sau thảm họa là thời khắc sinh tử: nếu đợi đến khi “ổn định rồi hãy tính”, thì người cần cứu đã chết hết rồi. Ở các nước đó, hàng chục chiếc trực thăng bay ngày bay đêm, hàng trăm xe nhà binh, ca nô cứu hộ vào đến từng xóm, từng mái nhà. Bộ chỉ huy khẩn cấp làm việc 24/24, hệ thống cảnh báo được kích hoạt, thông tin minh bạch, số người chết – mất tích được cập nhật liên tục.

Bởi vì họ hiểu rằng: người dân đóng thuế chính là để, đến lúc như thế này, nhà nước phải làm tất cả để bảo vệ dân bằng mọi giá.

Còn ở Việt Nam: dân trèo nóc nhà chờ chết, nhà nước chui vào im lặng

Rất tiếc, dưới chế độ Cộng sản ở Việt Nam, mọi thứ lại diễn ra ngược hẳn. Tiền thuế khổng lồ của dân không có cánh mà vẫn bay. Nó bay vào các biệt phủ, biệt thự trăm tỷ, bay vào những chiếc xe hơi sang trọng chở “đồng chí” đi họp, bay vào những tài khoản ngân hàng ở nước ngoài, vào những căn nhà con cháu cán bộ mua tại Mỹ, Úc, châu Âu.

Còn khi lũ lụt đến, người dân miền Trung, miền núi, Tây Nguyên phải tự bơi, tự leo, tự gào, tự cầu cứu. Những ngày đầu tiên lũ tràn về, dân chới với trên nóc nhà, run rẩy vì đói rét, dán mắt nhìn mực nước dâng lên từng giờ. Nhiều người bị nước cuốn trôi ngay trong đêm, những căn nhà bị xé nát, những đứa trẻ chết chìm trong dòng nước đục ngầu.

Đau đớn hơn, nhiều trận lũ không chỉ do trời mưa, mà là hậu quả trực tiếp từ những cú xả lũ “đúng quy trình” của các đập thủy điện. Người dân mất nhà, mất người thân, mất hết kế sinh nhai vì nước từ hồ xả xuống, trong khi thông báo thì mơ hồ, cảnh báo thì qua loa, sơ tán thì không kịp.

Và trong những giờ phút đầu tiên – thời khắc cần trực thăng, cần ca nô, cần bộ đội, công an hơn bao giờ hết – thì cả bộ máy ấy lại lặng im như tàu ngầm lặn sâu dưới đáy biển. Hàng chục chiếc trực thăng dùng để diễu binh, hàng trăm xe quân sự dùng để diễn tập, hàng triệu quân – công an dùng để đàn áp dân oan, trấn áp người xuống đường… bỗng dưng trở nên vô hình, vô dụng.

Khi nước rút mới thấy “lãnh đạo” lội bùn chụp hình

Rồi khi nước bắt đầu rút, thi thể đã vớt xong, mái nhà đã khô, bùn non đã lắng, đó lại là lúc “lãnh đạo” rồng rắn xuất hiện. Họ mang theo nguyên đoàn quay phim, chụp ảnh, áo phao mới cứng, ủng mới tinh. Họ bước xuống bùn vài phút, trao vài thùng mì, vài phong bì tượng trưng, chỉnh lại khẩu trang, ngẩng cao đầu phát biểu về “tình đồng bào”, về “không ai bị bỏ lại phía sau”, rồi lên xe biển xanh chạy về khách sạn.

Những hình ảnh ấy được phát đi phát lại trên TV, báo chí, mạng xã hội nhà nước: “Đảng và Nhà nước luôn ở bên nhân dân”, “Chính quyền không để dân đói, dân rét”… Nhưng người dân miền Trung, miền núi, những người đã từng ngồi trên mái nhà bốn, năm ngày chờ một chiếc xuồng cứu hộ không đến, họ hiểu rất rõ: nếu có bên cạnh họ trong những giờ phút sinh tử, thì đó là hàng xóm, là những nhóm thiện nguyện, là những chiếc ghe nhỏ tự phát, chứ không phải những đoàn xe gắn loa tuyên truyền.

Thuế của dân không phải là đặc ân cho kẻ cầm quyền ăn trên ngồi trốc

Tiền thuế là mồ hôi của công nhân, là đêm thức trắng của người buôn bán, là bữa cơm bớt thịt của người nghèo để dành đóng bảo hiểm. Nó không phải là “cống phẩm” để một thiểu số ngồi trên hút máu dân rồi điều hành đất nước như tài sản riêng.

Trách nhiệm của người dân đã quá rõ: làm việc, đóng thuế, tuân thủ luật pháp. Trách nhiệm của nhà nước cũng phải rõ không kém: bảo vệ sinh mạng dân, lo cho dân khi thiên tai, giúp dân học hành, chữa bệnh, đi lại an toàn. Khi thiên tai ập đến, nhà nước phải là người xông pha tuyến đầu, không phải là kẻ trốn sau màn hình TV để đọc diễn văn.

Ở Việt Nam hôm nay, cảnh ngược đời đau đớn đó vẫn lập lại: dân cứu dân, dân quyên góp cho dân, trong khi bộ máy được nuôi bằng thuế thì ra hiện trường chủ yếu để… chụp hình “mị dân” sau khi mọi điều tồi tệ nhất đã xảy ra.

Thật quá xấu hổ, khi một đất nước gần 100 triệu dân, đóng thuế không bỏ sót một xu, mà mỗi mùa mưa bão, người dân lại phải xếp hàng chờ mì gói từ thiện và phó mặc mạng sống của mình cho… may rủi. Điều ấy không phải lỗi của trời, mà là lỗi của một hệ thống đã quên mất rằng: tiền thuế của dân là để lo cho dân – chứ không phải để lo cho những kẻ cầm quyền sống như vua chúa trên nỗi khổ của chính nhân dân mình.
Tác giả: Vicent Tran

Kế hoạch 28 điểm: hòa bình hay ép đầu hàng?
Tại một góc phòng họp bên lề G20, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump vắng mặt, các lãnh đạo châu Âu ngồi lại với nhau, trên bàn là bản kế hoạch hòa bình 28 điểm mà Washington vừa tung ra. Một bản kế hoạch được trình như “cơ hội cuối cùng cho hòa bình”, nhưng đọc kỹ, ai cũng thấy đó là một danh sách dài những nhượng bộ dành cho Moscow.

Ukraine được yêu cầu nhường lãnh thổ cho Nga, từ bỏ giấc mơ gia nhập NATO, chấp nhận bị giới hạn quy mô quân đội. Đổi lại, là một lời hứa hòa bình mơ hồ, cùng hạn chót: hoặc ký trước thứ Năm, hoặc chấp nhận nguy cơ bị Mỹ quay lưng. Trong bài phát biểu u ám gửi đến người dân, Tổng thống Volodymyr Zelensky gọi đây là lựa chọn giữa “mất đi phẩm giá” hoặc “mất đi chỗ dựa sinh tử là Hoa Kỳ”.

Các lãnh đạo châu Âu cố gắng lựa từng chữ để không làm Washington phật ý nhưng cũng không thể im lặng. Đức cảnh báo đây là cuộc chiến trên lãnh thổ châu Âu, không thể kết thúc nếu Ukraine và châu Âu không đồng ý. Anh nói “cần thêm nhiều việc phải làm với bản kế hoạch”. Các nước Bắc Âu – Baltic tuyên bố sẽ tiếp tục vũ trang cho Kyiv, vì “mọi giải pháp phải tôn trọng chủ quyền Ukraine”. Tất cả đều dùng chung một cụm từ ngoại giao nhưng lạnh lùng: “cần làm thêm việc”.

Nếu mất Mỹ: vũ khí, tình báo và bình oxy tài chính
Một Ukraine không còn Mỹ ở bên sẽ trụ được bao lâu? Câu hỏi ấy ám ảnh mọi bản phân tích chiến lược. Về vũ khí, đường ống từ châu Âu giờ đã lớn hơn từ Mỹ: từ khi nổ ra chiến tranh đến tháng 6/2025, châu Âu đã cam kết ít nhất 40 tỉ USD viện trợ quân sự, nhiều hơn Mỹ khoảng 5 tỉ. Nhưng trong những con số đó, có những thứ mà chỉ Washington cung cấp được – hoặc gần như thế: các hệ thống phòng không tối tân như Patriot, tên lửa tầm xa ATACMS, và quan trọng hơn cả là chia sẻ tình báo thời gian thực.

Không có mắt thần radar và vệ tinh của Mỹ, các tổ hợp Patriot, NASAMS hay IRIS-T sẽ “mù mờ” hơn rất nhiều. Không có dữ liệu từ Washington, khả năng Ukraine đánh chặn tên lửa, theo dõi di chuyển quân Nga hay đánh sâu vào lãnh thổ đối phương sẽ bị cắt cụt. Châu Âu đang cố gắng nâng cấp năng lực tình báo của mình, nhưng đó là câu chuyện của nhiều năm, trong khi chiến tranh thì tính bằng tuần, bằng tháng.

Rồi còn tiền. Quỹ Tiền tệ Quốc tế ước tính Ukraine cần 65 tỉ USD chỉ để bù đắp ngân sách trong một năm tới. EU vẫn loay hoay với bài toán dùng tài sản Nga bị phong tỏa làm bảo chứng cho các khoản vay. Kế hoạch 28 điểm của Trump và phía Nga không chỉ can thiệp mà còn muốn “ôm trọn” bài toán đó: 100 tỉ USD tài sản Nga bị đóng băng sẽ được đưa vào một quỹ đầu tư tái thiết do Mỹ dẫn dắt, và Washington sẽ nhận 50% lợi nhuận. Phần lớn tài sản Nga đang nằm ở châu Âu, nhưng văn bản lại viết như thể chỉ cần cái gật đầu của Nhà Trắng là đủ.

Tín hiệu gửi đến Kyiv rất rõ: chấp nhận bản kế hoạch, Mỹ sẽ ở lại – với tiền, vũ khí và tình báo. Từ chối, Ukraine sẽ phải bước vào một thế giới mới nơi an ninh và sinh tồn của mình chủ yếu do châu Âu gánh vác. Với một đất nước đang thiếu lính, thiếu tiền và niềm tin suy giảm vì bê bối, đó là một canh bạc khốc liệt.

Bảo đảm an ninh mơ hồ và ám ảnh “Yalta mới”
Trong 28 điểm, có một câu được trình như món “an ủi”: Ukraine sẽ nhận được “bảo đảm an ninh đáng tin cậy”. Nhưng làm thế nào, ai bảo chứng, cơ chế kích hoạt là gì – tất cả đều bỏ ngỏ. Một số thông tin rò rỉ nhắc tới ý tưởng coi mọi cuộc tấn công lớn của Nga vượt qua đường ranh giới mới là “đe dọa an ninh cộng đồng xuyên Đại Tây Dương”, nhưng cho đến nay chưa có gì được xác nhận, chưa có cam kết nào được Quốc hội Mỹ đóng dấu.

Đổi vai từ đồng minh sang “trọng tài” cũng là điểm khiến châu Âu lạnh gáy. Thay vì sát cánh với NATO, Mỹ trong văn bản này tự đặt mình vào vai người đứng giữa, tổ chức “đối thoại giữa Nga và NATO”. Với nhiều nhà quan sát, đây là cách hợp thức hóa việc Washington từ từ rút chân khỏi vai trò trụ cột an ninh châu Âu. Một số sử gia đã so sánh bầu không khí hiện tại với những thỏa thuận đen tối trong thế kỷ XX: từ Molotov-Ribbentrop đến Yalta – những cuộc “mặc cả trên đầu” các quốc gia nhỏ, đổi lấy hòa bình tạm bợ cho các cường quốc.

Ngay cả một số nghị sĩ Cộng hòa cũng tỏ ra khó chịu. Họ cảnh báo rằng việc mơ mộng kiểm soát vũ khí với một đối thủ như Vladimir Putin – người vừa xâm lược, vừa nói dối – là hành động cực kỳ ngây thơ. Nhưng thực tế trần trụi là: nếu Zelensky bác bỏ kế hoạch, ông có thể mất luôn cây cầu duy nhất nối Ukraine với Washington hiện nay.

Rubicon: khi bầu trời Ukraine bị nhuộm bởi drone Nga
Trong khi các nhà ngoại giao tranh cãi từng câu chữ ở Geneva, ngoài chiến tuyến, một cuộc cách mạng âm thầm khác đang diễn ra. Nga đã thành lập một đơn vị đặc biệt – Trung tâm công nghệ không người lái Rubicon – và chỉ trong thời gian ngắn đã biến lợi thế drone ban đầu của Ukraine thành điểm yếu chí tử.

Dưới sự hậu thuẫn của Bộ trưởng Quốc phòng Andrey Belousov, Rubicon phát triển thần tốc: từ phòng lab ở Moscow, các đơn vị của họ nhanh chóng xuất hiện khắp mặt trận. Họ đưa ra thế hệ drone quang học, điều khiển bằng cáp quang nên tín hiệu video thời gian thực gần như không thể bị gây nhiễu. Họ không chỉ tự đánh mà còn huấn luyện các đơn vị drone khác của Nga, dựng nên một “trường đại học” cho chiến tranh không người lái.

Tại Kursk, khi quân Ukraine vượt biên đánh sang lãnh thổ Nga, Rubicon xuất hiện và gần như cắt đứt toàn bộ tuyến tiếp tế bằng drone, buộc Kyiv phải rút quân đầu năm nay. Ở Donetsk, các chỉ huy Ukraine kể rằng chỉ trong vòng một tuần sau khi Rubicon được triển khai, họ đã mất phần lớn xe cộ, bệ phóng drone, ăng-ten và thiết bị liên lạc. Mọi di chuyển trong vòng 15 km từ tiền tuyến trở thành canh bạc giữa sống và chết: xe bọc thép, pháo binh có thể bị tấn công hàng chục lần mỗi ngày.

Rubicon không chỉ tấn công mà còn phòng thủ. Họ thiết lập mạng radar, hệ thống tác chiến điện tử để bắn hạ drone Ukraine, tận dụng việc đã thu giữ và mổ xẻ “mọi loại UAV chủ lực” mà đối phương sử dụng. Từ đó, họ tìm cách phá sóng, đánh lừa, hoặc bắt chước.

Trận đấu vô tận: phát hiện – tiêu diệt – phát hiện – tiêu diệt
Trước áp lực ấy, Ukraine cũng buộc phải thay đổi. Họ treo lưới trên đường, phát triển dòng drone FP-2 để tấn công các sở chỉ huy Rubicon cách tiền tuyến hai chục cây số, sao chép và cải tiến mẫu Molniya – chiếc UAV bằng gỗ dán của Nga có thể mang tới 7 kg thuốc nổ, bay sâu 30 km vào hậu phương đối phương và phóng thêm hai đạn FPV.

Nhưng cán cân đang nghiêng dần về phía Moscow, ít nhất là ở tốc độ sản xuất và triển khai. Nga bất ngờ học cách hợp tác với các hãng khởi nghiệp drone như Oko, chấp nhận những mô hình linh hoạt thay vì cấu trúc quân đội cứng nhắc xưa nay. Các chuyên gia cảnh báo: một quân đội Nga biết thích ứng, lại trang bị đầy rẫy drone tự hành, siêu nhỏ, khó phát hiện, sẽ là mối đe dọa không chỉ với Ukraine mà với cả châu Âu trong nhiều năm tới.

Một sĩ quan Ukraine mô tả công việc hàng ngày của đơn vị mình chỉ gói gọn trong mấy chữ: “Phát hiện, tiêu diệt, rồi lại phát hiện, lại tiêu diệt.” Đó là nhịp thở mới của chiến tranh, nơi mỗi bước chân, mỗi chiếc xe, mỗi anten bật lên đều có thể lập tức bị mắt thần trên trời khóa mục tiêu. Trong thế giới đó, con người trở nên nhỏ bé và mong manh hơn bao giờ hết.

Châu Âu trước ngã ba: nắm lấy Ukraine hay mặc cả với lịch sử
Khi Trump nói Zelensky có thể “tiếp tục chiến đấu đến khi tim nhỏ bé của ông cạn kiệt”, đó không chỉ là một câu nói vô tình tàn nhẫn, mà còn là lời nhắc rằng Washington đã sẵn sàng mệt mỏi với cuộc chiến này. Kế hoạch 28 điểm, với hạn chót và những lời đe dọa ngầm, là phép thử cho cả Kyiv lẫn châu Âu.

Nếu ký, Ukraine sẽ chấp nhận một nền hòa bình bị cắt xén, quân đội bị giới hạn, lãnh thổ bị xâm phạm, tương lai an ninh treo trên những “bảo đảm” khó đo lường. Nếu không ký, họ đối mặt với viễn cảnh nước Mỹ quay lưng, trong khi trên chiến trường, Rubicon và những đội quân drone đang dần biến khoảng trời phía đông thành vùng cấm.

Trong bức tranh ấy, châu Âu không thể mãi đóng vai khán giả lo lắng. Nhiều tiếng nói ở Baltics, ở Đông Âu đã nói thẳng: an ninh Ukraine là an ninh châu Âu, và nếu Mỹ không còn muốn lãnh đạo, thì châu Âu phải học cách tự đứng trên đôi chân mình – bằng ngân sách thật, bằng công nghiệp quốc phòng thật, chứ không phải bằng những tuyên bố hoa mỹ.

Lịch sử đã từng chứng kiến những bản thỏa thuận được ký vội để “chấm dứt chiến tranh”, rồi chỉ để mở ra những thảm họa lớn hơn. Giữa kế hoạch hòa bình bị xem là thiên lệch và bầu trời drone đặc quánh thuốc nổ, Ukraine đang bị ép phải chọn. Nhưng cái giá cuối cùng – một trật tự an ninh mới cho cả lục địa già – sẽ không chỉ được trả bằng máu của người Ukraine hôm nay, mà còn bằng tương lai của châu Âu ngày mai.

Ông Lê Trung Khoa bị cáo buộc có hành vi làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Ngày 17/11, Bộ Công an cho biết Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án “Làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.

Kết quả điều tra vụ án có đủ căn cứ xác định Lê Trung Khoa (sinh ngày 23/9/1971 tại Thanh Hóa; Quốc tịch: Việt Nam; Dân tộc: Kinh; HKTT: Số 01 ngõ 81 đường Láng, phường Đống Đa, thành phố Hà Nội) và Đỗ Văn Ngà (sinh ngày 15/8/1977 tại Gia Lai; Quốc tịch Việt Nam; Dân tộc: Kinh; HKTT: xã Tuy Phước Đông, tỉnh Gia Lai) đã có hành vi làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Ngày 17/11/2025, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Lê Trung Khoa, Đỗ Văn Ngà về tội “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” quy định tại Điều 117 Bộ luật Hình sự. Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã phê chuẩn Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tam giam đối với Lê Trung Khoa, Đỗ Văn Ngà nêu trên.

Hiện, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đang phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân tối cao điều tra, làm rõ vụ án, hành vi phạm tội của các bị can để xử lý theo quy định pháp luật”.

Lê Trung Khoa sinh năm 1971 tại tỉnh Thanh Hóa, có bố đi lao động xuất khẩu tại Cộng hòa dân chủ Đức. Lê Trung Khoa sang Cộng hòa dân chủ Đức với bố vào năm 1993.

Khi chuyển đến Berlin, Lê Trung Khoa đã lập ra và điều hành trang mạng Thoibao.de. Ban đầu, trang này chủ yếu nhằm mục đích cung cấp thông tin cho cộng đồng người Việt Nam ở Đức. Sau đó, trang này liên tục đưa thông tin xuyên tạc, thiếu khách quan, không đúng sự thật, tiêu cực, suy diễn, lái vấn đề sang hướng xấu.

Vietbf @ Sưu tầm

KHI MAGA BỊ TRỤC XUẤT !


Trong nhiều năm, một bộ phận người Mỹ – đặc biệt là người gốc Việt, gốc Cuba và Latino theo xu hướng bảo thủ – đã ủng hộ nhiệt thành các chính sách trục xuất và siết chặt biên giới của Trump.

Họ tin rằng :

- Làm như vậy là bảo vệ luật pháp, trật tự, và văn hóa của nước Mỹ.

Họ lập luận rằng:

- Ai vào Mỹ không hợp pháp thì phải bị trục xuất, không có ngoại lệ.

Họ gọi những người phản đối chính sách là :

- “ Cấp tiến”, “thân Cộng”, “phản quốc”.





Ảnh minh họa :

Cô Lê Mai Ngọc Nhi, 27 tuổi, từng tham gia tấn công tòa nhà Quốc Hội Mỹ ngày 6-1-2021 và từng bị kết án 10 ngày tù. Courtesy of Nhi Ngoc Mai Le.






Thế nhưng, một khi làn sóng trục xuất ấy quay lại tấn công chính con cháu, bạn bè, hoặc chính họ – thì bức tranh trở nên méo mó, đau đớn, và đầy mâu thuẫn.

Không ít người từng là cựu chiến binh, từng phục vụ trong quân đội Mỹ, hoặc từng là nạn nhân chiến tranh, đã bị trục xuất trong nhiệm kỳ Trump.

Một người đàn ông gốc Puerto Rico nói tiếng Tây Ban Nha, bị ICE bắt giữ chỉ vì “trông giống dân nhập cư không giấy tờ” , dù ông là công dân Mỹ từ khi sinh ra.

Một phụ nữ người Honduras sống tại Los Angeles , có con trai bị ung thư, bị ICE bắt ngay tại tòa án trong lúc đang nộp hồ sơ cư trú – mà trước đó cô từng ủng hộ các chính sách di trú cứng rắn.

Sự tỉnh giấc bắt đầu từ một cú sốc.

Khi người thân của bạn bị bắt dù không phạm tội hình sự, khi chính quyền từ chối nghe bất kỳ lời giải thích nào, khi ICE hành xử như thể tất cả đều là “người xa lạ” – lúc ấy, lòng tin vào hệ thống pháp lý của nước Mỹ bắt đầu rạn nứt.



https://www.youtube.com/watch?v=VZMhI8bVkDY



1. TÂM LÝ BẢO VỆ NGƯỜI CÙNG PHE


Tâm lý phổ biến trong MAGA là phân chia thế giới thành hai nhóm :

- Người “ cùng phe ” và “ khác phe ”.

Người cùng phe thì đáng được thông cảm, còn người ngoài thì phải bị trừng trị.

Khi một người mẹ gốc Việt đưa con đi học và bị bắt vì quá hạn visa, MAGA sẽ phản ứng mạnh nếu đó là em gái của mình.

Nhưng nếu người bị bắt là mẹ của một đứa trẻ người Honduras, thì họ sẽ nói :

- “ Luật là luật ”.


https://www.youtube.com/watch?v=fyi3nBwJzuk



Điều này không xuất phát từ tâm ác, mà là kết quả của một hệ thống chính trị và truyền thông nuôi dưỡng tư duy “chúng ta vs. bọn họ”.

Người ta đồng cảm với những gì mình thấy là quen thuộc, và dễ dàng dửng dưng với nỗi đau khổ của người không giống mình.

Nhưng trớ trêu thay, nước Mỹ của Trump – khi thực thi chính sách – lại không phân biệt rõ ràng như vậy.

Trong mắt ICE, bạn chỉ là một cái tên trên những hồ sơ ]b]cần phải trục xuất – không phải [/b]“bạn là người Việt yêu nước Mỹ và đang làm ăn chân chính”.


https://www.youtube.com/watch?v=8BMiQBn9IxQ



****

.


"Chúng ta không có gì phải che giấu" - Trump yêu cầu các dân biểu Cộng hòa tại Hạ viện bỏ phiếu công bố hồ sơ Epstein









Donald Trump vừa đập tan luận điệu tuyên truyền của giới truyền thông.

Trump vừa yêu cầu Hạ viện bỏ phiếu công bố hồ sơ Epstein, bởi vì chúng ta không có gì phải che giấu, và đã đến lúc phải thoát khỏi trò lừa bịp Dân chủ do những kẻ cực đoan cánh tả điên rồ này dựng lên nhằm đánh lạc hướng khỏi Thành công Vĩ đại của Đảng Cộng hòa."

Ông cũng nói, "Hãy bắt đầu nói về những Thành tựu Kỷ lục của Đảng Cộng hòa, và đừng rơi vào "BẪY Epstein", thứ thực chất là nỗi ô nhục đối với Đảng Dân chủ, chứ không phải chúng ta."


Truth Social:

Như tôi đã nói vào tối thứ Sáu trên chuyên cơ Không lực Một với giới Truyền thông Tin giả, Hạ viện nên bỏ phiếu công bố hồ sơ Epstein, bởi vì chúng ta không có gì phải che giấu.

Đã đến lúc phải thoát khỏi trò lừa bịp Dân chủ do những kẻ cực đoan cánh tả điên rồ này dựng lên nhằm đánh lạc hướng khỏi Thành công Vĩ đại của Đảng Cộng hòa, bao gồm cả Chiến thắng gần đây của chúng ta trước "Sự đóng cửa" của Đảng Dân chủ.

Bộ Tư pháp đã chuyển hàng chục nghìn trang cho Công chúng về "Epstein", đang xem xét nhiều người của Đảng Dân chủ (Bill Clinton, Reid Hoffman, Larry Summers, v.v.) và mối quan hệ của họ với Epstein, và Ủy ban Giám sát Hạ viện có thể có bất cứ thứ gì họ được hưởng theo luật định, TÔI KHÔNG QUAN TÂM!

Tất cả những gì tôi quan tâm là Đảng Cộng hòa TRỞ LẠI VỀ ĐIỂM CHÍNH, đó là Nền kinh tế, "Giảm giá sản phẩm, dịch vụ" (nơi chúng ta đang thắng LỚN!), Chiến thắng của chúng ta trong việc giảm Lạm phát từ mức cao nhất trong Lịch sử xuống gần như bằng không, hạ giá cho Người dân Mỹ, thực hiện Cắt giảm Thuế Lịch sử, thu hút Hàng nghìn tỷ Đô la Đầu tư vào Hoa Kỳ (MỘT KỶ LỤC!), tái thiết Quân đội của chúng ta, bảo vệ Biên giới của chúng ta, trục xuất Người nhập cư bất hợp pháp phạm tội, chấm dứt Đàn ông trong Thể thao Nữ, ngăn chặn việc chuyển giới, và nhiều hơn nữa!

Không ai quan tâm đến Jeffrey Epstein khi ông ta còn sống và nếu Đảng Dân chủ có bất cứ điều gì, họ sẽ công bố nó trước Chiến thắng Bầu cử Lở đất của chúng ta. Một số "thành viên" của Đảng Cộng hòa đang bị "lợi dụng", và chúng ta không thể để điều đó xảy ra. Hãy bắt đầu nói về những Thành tựu Kỷ lục của Đảng Cộng hòa, và đừng rơi vào "BẪY Epstein", thực chất là một nỗi ô nhục đối với Đảng Dân chủ, chứ không phải chúng ta. LÀM NƯỚC MỸ VĨ ĐẠI TRỞ LẠI!


Hạ viện đang lên kế hoạch bỏ phiếu vào thứ Ba.







Politico đưa tin:

Các lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Hạ viện đang lên kế hoạch tổ chức một cuộc bỏ phiếu vào thứ Ba về dự luật buộc công bố các hồ sơ liên bang liên quan đến Jeffrey Epstein, theo ba người được giấu tên để thảo luận về các kế hoạch nội bộ trước khi công bố chính thức.



Cao Lãnh

Nguồn: ProTrump News"“We Have Nothing To Hide” – Trump Tells House GOP To Vote To Release The Epstein Files "
Link: https://protrumpnews.com/we-have-not...epstein-files/





.

Đặc vụ biên phòng Mỹ mở chiến dịch truy quét nhập cư ở Charlotte, bắt hơn 80 người chỉ trong vài giờ, gây rúng động cư dân thành phố.

Gregory Bovino, quan chức Biên phòng Mỹ, ngày 16/11 thông báo các đặc vụ liên bang đã triển khai chiến dịch Mạng lưới Charlotte, bắt 81 người ở thành phố Charlotte, bang Bắc Carolina trong khoảng 5 giờ vào ngày 15/11, ngày đầu tiên hoạt động tại thành phố này.

"Nhiều người bị bắt có tiền án tiền sự, vi phạm luật nhập cư", ông Bovino, từng chỉ huy các chiến dịch truy quét nhập cư tại Los Angeles và Chicago trước khi được điều đến Charlotte, cho biết.

Biên phòng Mỹ cùng Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) không trả lời yêu cầu bình luận. Bộ An ninh Nội địa (DHS) cho biết cuộc truy quét diễn ra vì chính quyền địa phương từ chối phối hợp, khi bác bỏ gần 1.400 yêu cầu của ICE để giữ các nghi phạm thêm tối đa 48 giờ so với thời điểm họ đáng lẽ được thả.


Đặc vụ liên bang tra hỏi tình trạng nhập cư của người dân Charlotte, ngày 16/11. Ảnh: AFP

Thành phố Charlotte có hơn 900.000 dân, trong đó hơn 150.000 người sinh ra ở nước ngoài. Khi tiến hành chiến dịch truy quét, các đặc vụ liên bang bịt mặt xuất hiện trên khắp thành phố và các vùng ngoại ô, bắt người dân dọc theo các tuyến phố, bãi đậu xe, bên ngoài nhà hàng và nhiều nơi khác, thậm chí ở nhà thờ.

Chiến dịch truy quét mới gây rúng động khu vực, đánh dấu sự leo thang trong chính sách kiểm soát người nhập cư của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Hàng loạt doanh nghiệp đã phải đóng cửa vào cuối tuần, người dân tập trung trên đường phố biểu tình, nhiều người thổi còi để cảnh báo hàng xóm về sự hiện diện của các đặc vụ. Tại Camino, khu vực đông đúc người Latin ở Charlotte, nhiều người không rời nhà để đi học, đi làm hay khám bệnh vì quá sợ hãi.

Giới chức thành phố cho biết chiến dịch gây sợ hãi, bất ổn "không cần thiết", khiến những người "không có tiền án" bị bắt giam và kích động xô xát giữa người biểu tình với các đặc vụ liên bang.

Thị trưởng Charlotte Vi Lyles, đảng viên Dân chủ, và các ủy viên thành phố đã kêu gọi người dân tìm kiếm giúp đỡ từ Sở Cảnh sát Thành phố Charlotte và Hạt Mecklenburg, những đơn vị không tham gia vào các cuộc đột kích của giới chức liên bang.

Willy Aceituno, người Mỹ gốc Honduras 46 tuổi, đang trên đường đi làm vào ngày 15/11 thì thấy "rất nhiều người Latin đang bỏ chạy, đằng sau là các đặc vụ biên phòng truy đuổi".

Bản thân anh cũng bị các đặc vụ chặn lại hai lần. Trong lần chạm trán thứ hai, anh cho biết các đặc vụ đã đập vỡ kính xe, ép anh rời phương tiện và khống chế anh trên mặt đất.

"Tôi nói với họ: 'Tôi là công dân Mỹ''', Aceituno kể lại. Anh được thả sau khi xuất trình giấy tờ.

Kể từ khi lên nắm quyền, Tổng thống Donald Trump đã thúc đẩy chiến dịch truy quét nhập cư quy mô lớn, chủ yếu nhắm vào các thành phố do phe Dân chủ lãnh đạo. Ông Trump ngày 2/11 cho rằng những cuộc đột kích nhập cư vẫn chưa đủ mạnh, cam kết sẽ tiếp tục đẩy mạnh truy quét trên toàn quốc.

VietBF@sưu tập

Chiến dịch trấn áp người nhập cư bất hợp pháp của chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa leo thang mạnh mẽ, khi các đặc vụ liên bang bắt giữ ít nhất 81 người tại thành phố Charlotte, bang North Carolina, chỉ trong vài giờ cuối tuần qua. Hoạt động này diễn ra trong bối cảnh chính sách trục xuất quy mô lớn đang gây ra nhiều tranh cãi về tính pháp lý.
Sáng 16/11 (giờ địa phương), ông Gregory Bovino, quan chức Cơ quan Tuần tra Biên giới Mỹ, thông báo trên mạng xã hội về hoạt động trấn áp mới tại Charlotte. Ông Bovino, người từng lãnh đạo các chiến dịch tương tự tại Los Angeles và Chicago, cho biết các đặc vụ đã thực hiện hàng loạt vụ bắt giữ tại bang North Carolina chỉ trong khoảng 5 giờ đồng hồ vào ngày 15/11 – ngày đầu tiên họ hoạt động tại thành phố Charlotte.


Tại Raleigh, bang North Carolina nhiều cuộc biểu tình đã diễn ra để phản đối chiến dịch trấn áp nhập cư trái phép. Ảnh
Ông Bovino khẳng định nhiều người bị bắt "từng phạm tội và vi phạm nhập cư nghiêm trọng". Tổng số người bị bắt đã lên tới ít nhất 81 người.

Hiện tại, Lực lượng Tuần tra Biên giới, Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), cùng Bộ An ninh Nội địa (cơ quan giám sát các đơn vị này) đều chưa đưa ra bình luận chính thức về con số trên.

Việc trục xuất quy mô lớn và thực thi nghiêm ngặt luật nhập cư là một phần trọng tâm trong chính sách đối nội của Tổng thống Donald Trump. Kể từ khi nhậm chức, các đặc vụ liên bang đã tiến hành truy quét tại cả các thành phố lớn do Đảng Dân chủ lãnh đạo lẫn các khu vực nông thôn bảo thủ.

Hoạt động tại Charlotte dường như là phản ứng trước quyết định của giới chức địa phương. Hôm 15/11, các quan chức Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết các cuộc truy quét tại Charlotte là hành động đáp trả việc giới chức địa phương từ chối thực hiện gần 1.400 yêu cầu "giam giữ" của các quan chức nhập cư. Yêu cầu này nhằm giữ nghi phạm lên tới 48 giờ, vượt quá thời gian mà họ lẽ ra được thả.

Thị trưởng Charlotte, bà Vi Lyles thuộc Đảng Dân chủ, và các quan chức thành phố đã kêu gọi người dân tìm kiếm sự hỗ trợ. Sở Cảnh sát Charlotte và hạt Mecklenburg khẳng định không tham gia vào các cuộc truy quét của liên bang.

Những hành động truy quét đã dẫn đến các cuộc biểu tình lớn tại các thành phố bị ảnh hưởng, khi người dân thường đối đầu với các đặc vụ nhập cư trong lúc họ tìm cách bắt giữ những người bị nghi ngờ ở Mỹ trái phép.

Các nhóm bảo vệ quyền lợi người nhập cư cáo buộc chính quyền ông Trump bắt giữ trái phép hàng loạt công dân tuân thủ pháp luật trong các cuộc truy quét.

VietBF@ sưu tập

Theo như sau khi nghỉ hưu, thời gian của tôi bỗng rộng mở hơn. Một người bạn cấp hai đề xuất tổ chức họp lớp ở tuổi 60 không chỉ là kỷ niệm, đó là tấm gương phản chiếu chân thật nhất về hành trình mà mỗi chúng tôi đã đi qua, nhưng tôi lại bàng hoàng nhận ra 'sự thật' phía sau mỗi nụ cười là những nỗi khổ không tên. Phía sau nụ cười là những vết thương mà chỉ gia đình mới biết.

Họp lớp: Cuộc hội ngộ của tuổi xế chiều

Sau khi nghỉ hưu, thời gian của tôi bỗng rộng mở hơn. Một người bạn cấp hai đề xuất tổ chức họp lớp, xem như dịp để chúng tôi tìm lại tuổi thơ bị thời gian bỏ quên.

Ý tưởng ấy ngay lập tức được mọi người hưởng ứng. Ai cũng háo hức chuẩn bị, rồi từng nhóm nhỏ từ khắp nơi lại lục tục kéo về thành phố tôi sinh sống.

Gặp nhau sau mấy chục năm, tóc trắng phủ đầu, dáng ai cũng còng xuống, nhưng ánh mắt vẫn ánh lên sự thân thuộc.

Dẫu vậy, vẫn có chút ngại ngùng, những người từng thân nhau ngày nhỏ, khi trưởng thành lại không biết nên bắt đầu câu chuyện từ đâu.

Buổi họp lớp: Một "vở kịch đời người"

Bạn bè cấp hai của tôi mỗi người đi một hướng, mang một phận đời riêng: người từng đi bộ đội, người thành bác sĩ, người làm công chức, người kinh doanh thành ông chủ, có người khởi nghiệp rồi thành lãnh đạo.

Càng trò chuyện, không khí càng sôi nổi. Những bí mật thời học trò bị đem ra trêu ghẹo.

Hai người từng yêu nhau khi còn đi học, giờ đã có gia đình riêng nhưng vẫn thoải mái chụp ảnh chung, chẳng bận tâm lời ra tiếng vào.

Năm tháng xóa đi ngượng ngùng, đổi lại là sự cởi mở của những người đã trải đời.

Những chiếc mặt nạ cuộc đời

Một người bạn giờ là sếp lớn, từng là học sinh trung bình, nay nói chuyện oang oang như muốn bù đắp cho những năm tháng bị coi thường.

Trong ánh mắt anh, tôi thấy nhiều hơn sự tự hào là chút gì đó như nỗi hả hê và cả uẩn ức cũ chưa bao giờ nguôi.

Một người khác lại giấu chuyện đã nghỉ hưu, luôn tỏ ra bận rộn, kiệm lời và dè dặt. Khi được chúc "hạ cánh an toàn", anh chỉ đùa: "Đừng chìa tay, không khéo bị bắt đấy", rồi im lặng suốt buổi.

Lớp trưởng năm xưa, vốn hoạt ngôn nhất lớp, hôm ấy trầm lặng đến lạ. Khi có người hỏi, anh nói: "Tôi được hưởng phụ cấp đặc biệt của quốc gia nên không tiện phát biểu".

Cả bàn trầm trồ. Ai cũng tưởng anh đạt thành tựu gì ghê gớm.

Nhưng khi tôi đưa anh ra ga, hỏi nhỏ cho rõ ngọn ngành, anh mới thú thật: "An ninh sinh hoạt tối thiểu."

Cả hai nhìn nhau bật cười, nhưng sau đó anh trầm giọng: "Tôi sợ bị chê cười. Cuộc đời này… đã đánh bại tôi rồi."

Câu nói ấy khiến lòng tôi nặng trĩu.

Sau buổi họp lớp: Ai cũng có nỗi đau thầm kín

Thời gian sau đó, đại dịch kéo đến. Mọi người bị kẹt ở nhà nên lại nói chuyện nhiều hơn. Khi mặt nạ không còn cần đeo, từng người mới dần bộc bạch những điều không nói được trong ngày họp mặt.

Một người bạn nữ im lặng suốt buổi gọi kể rằng cô đang tuyệt vọng vì con mắc trầm cảm. Chỉ cần ai hỏi về con, cô lập tức né tránh vì quá xấu hổ và đau lòng.

Người bạn làm lãnh đạo ngày đó, tưởng cuộc sống hoàn hảo, lại tiết lộ rằng anh và con gái căng thẳng đến mức sắp cắt đứt liên lạc. Câu nói "Nuôi con cũng vô ích" của anh chứa bao nỗi buồn mà ngày họp lớp không ai nhìn thấy.

Người giàu có nhất lớp, sở hữu tài sản hàng chục triệu, hóa ra đang ly thân, sống một mình trong căn nhà rộng mà lạnh lẽo đến rợn người.

Lớp trưởng, người giấu chuyện nhận trợ cấp an sinh, một lần tình cờ gặp lại đã trải lòng nhiều điều khiến tôi nghe mà xót xa.

Hóa ra, phía sau sự thành công bề ngoài là những nỗi khổ không tên. Phía sau nụ cười là những vết thương mà chỉ gia đình mới biết.

Tuổi 60: Ngồi nhìn lại đời mình

Đến tuổi này, tôi thấm thía rằng cuộc sống chẳng ai giống ai. Mỗi người là một cuốn phim với chương vui, chương buồn, có đoạn vẻ vang, có đoạn tối tăm.

Tôi thường kể cho gia đình nghe về buổi họp lớp đầy cảm xúc ấy. Con gái tôi nghe xong liền bảo: "Bố nên chia sẻ những câu chuyện này lên mạng. Người trẻ sẽ học được nhiều lắm."

Tôi đã nghĩ rất lâu. Chúng tôi tuy đã nghỉ hưu, nhưng không có nghĩa đã bị thời đại bỏ lại phía sau.

Và nhờ sự động viên của con gái, tôi mới đủ can đảm viết ra tất cả như một cách lưu giữ ký ức, cũng là để kể hộ những mảnh đời mà tôi đã chứng kiến.

Họp lớp giúp tôi nhận ra bài học lớn nhất của đời người

Một buổi họp lớp tưởng chỉ để ôn chuyện xưa lại trở thành nơi phản chiếu chân thật nhất cuộc đời mỗi người: có người thành công nhưng cô độc, có người im lặng vì gánh nặng gia đình, có người nỗ lực khoe khoang để che đi vết thương cũ, có người chấp nhận thất bại nhưng vẫn sống tử tế và chân thật.

Sau 45 năm, chúng tôi gặp nhau không phải để so sánh hơn thua, mà để hiểu rằng trưởng thành nghĩa là học cách bao dung với người khác và với chính mình.