Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã khởi động chuyến công du nước ngoài chính thức đầu tiên với điểm dừng chân tại Panama.
Bắt đầu chuyến công du 5 quốc gia trong khu vực, ông Rubio dự kiến thăm tuyến đường thủy chiến lược của Panama và gặp Tổng thống Jose Raul Mulino trong ngày 2-2.
Ông cho biết trước chuyến thăm rằng không phải ngẫu nhiên mà chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông với tư cách là ngoại trưởng diễn ra ở khu vực này.
Kênh đào Panama là tuyến đường thủy quan trọng nối liền Đại Tây Dương và Thái Bình Dương cùng các bờ biển, với 40% lưu lượng container của Mỹ đi qua đây.
Tổng thống Donald Trump từng để ngỏ khả năng sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát kênh đào Panama, nơi Mỹ đã bàn giao lại cho chính quyền Panama vào cuối năm 1999, với lý do Trung Quốc đã kiểm soát quá nhiều thông qua việc đầu tư vào các cảng xung quanh.
Trong khi đó, Tổng thống Panama Mulino cũng loại trừ khả năng đàm phán với Mỹ về quyền sở hữu kênh đào, đồng thời nhấn mạnh kênh đào thuộc về Panama. Ông cho biết ông hy vọng chuyến thăm của Ngoại trưởng Rubio sẽ tập trung vào các lợi ích chung như nhập cư và chống buôn bán ma túy.
Ông Rubio trước đó cho biết mong muốn của ông Trump xuất phát từ lợi ích an ninh quốc gia hợp pháp, bắt nguồn từ mối lo ngại ngày càng tăng về hoạt động và ảnh hưởng của Trung Quốc ở Mỹ Latin.
Mặc dù Tổng thống Mulino đã từ chối mọi cuộc đàm phán nhưng một số ý kiến cho rằng Panama có thể sẵn sàng thỏa hiệp. Theo đó, hoạt động kênh đào có thể không còn do công ty Hutchison Ports có trụ sở tại Hồng Kông (Trung Quốc) kiểm soát.
Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ là liệu ông Trump có chấp nhận việc chuyển nhượng quyền điều hành cho một công ty Mỹ hoặc châu Âu để đáp ứng yêu cầu của ông hay không khi những yêu cầu này dường như không chỉ giới hạn ở vấn đề vận hành.
Chuyến thăm của ông Rubio diễn ra sau khi Tổng thống Trump áp thuế Canada, Mexico, Trung Quốc và đóng băng gần như toàn bộ viện trợ nước ngoài của Mỹ. Những động thái này báo hiệu một chính sách đối ngoại cứng rắn hơn nhiều dưới thời ông Trump.