6 năm làm nghề giao hàng Choo Yi Hung vẫn không thể quen với cảm giác bị kỳ thị, khinh miệt mỗi lần mặc đồng phục.
"Đồng nghiệp của tôi ít ai muốn mặc đồng phục vì nó sẽ khiến họ gặp khó khăn và thái độ phân biệt của người xung quanh", chàng trai 30 tuổi, nói.
Khoảng 40% quán ăn mà Choo giao hàng không cho anh dùng nhà vệ sinh. Nhiều chung cư không cho người giao hàng chạy vào bãi đỗ xe của tòa nhà hoặc đậu xe trong khuôn viên.
Ông Peter Yeo, 52 tuổi, từng bị cư dân chung cư đuổi ra khỏi hàng, đợi đi thang máy sau dù là người xếp đầu tiên ở sảnh. Người đàn ông làm giao hàng 7 năm, cảm thấy buồn và tức giận. "Chúng tôi đâu có lỗi gì khi chỉ đang cố gắng kiếm sống", Yeo nói.
Những bức xúc này chỉ là phần nổi của sự bất công mà nhân viên giao hàng ở Singapore phải đối mặt mỗi ngày.
Một tài xế 36 tuổi kể từng phải xách 12 chai nước 1,5 lít đi thang bộ đến căn hộ khách hàng. Đến nơi, áo anh đẫm mồ hôi, chân run không đứng vững.
Họ cũng thường xuyên hứng chịu cơn giận của khách, dù nhiều vấn đề nằm ngoài kiểm soát như chờ lâu ở quán, thời tiết xấu hay tắc đường. Ngay cả khi di chuyển trên vỉa hè hay đường phố, nhiều người vẫn cảm thấy mình như công dân hạng hai.
Singapore hiện có 16.000 nhân viên giao đồ ăn. Nhiều người trong số họ thường bị coi thường, phải làm hài lòng nhiều "ông chủ" bao gồm khách hàng, doanh nghiệp, ban quản lý tòa nhà và các nền tảng giao hàng.
Cuối tuần, Peter Yeo phải chờ 90 phút để lấy đơn hàng tại Pizza Hut do chương trình khuyến mãi thu hút quá đông khách. Trong lúc đợi, anh không thể giải thích tình hình với khách bởi tin nhắn với khách chỉ được ứng dụng mở sau khi nhận đồ ăn. Sau 90 phút, nền tảng giao hàng hủy đơn, anh mất trắng thu nhập.
Một người giao hàng ở Singapore. Ảnh: CNA
Michelle Tay, giám đốc chương trình Thân thiện Singapore (SKM), cho biết nhân viên giao hàng là những người âm thầm làm việc, cung cấp dịch vụ thiết yếu ở quốc đảo này nhưng ít được ghi nhận.
"Họ gần như vô hình, nhất là từ khi tùy chọn 'để trước cửa' trở nên phổ biến trong đại dịch", Michelle Tay nói.
Nghị sĩ Yip Hon Weng, đại diện khu vực Yio Chu Kang, cho rằng nhân viên giao hàng thường xuất hiện trước mắt mọi người nhưng ít khi được lắng nghe và hiếm khi nhận được sự đồng cảm như những nghề truyền thống.
Những lao động này cũng bị xem là dễ thay thế và "không xứng đáng được hưởng quyền lợi như các ngành khác".
Abu Bakar Muhamad Saat, 56 tuổi, cho biết tình trạng càng tệ hơn khi nhiều người vô ý thức đậu xe máy ở khu vực giao hàng rồi bỏ đi mua sắm, khiến chỗ đậu cho tài xế bị thu hẹp.
Mọi người thường không muốn xuống tầng hầm, thấy chỗ giao hàng nên đỗ rồi đi luôn. Vì thế, một số trung tâm thương mại đã xóa khu vực này, buộc tài xế phải đỗ ở nơi mất phí. Hậu quả là nhiều nhân viên phải trả phí đậu xe cao, ảnh hưởng đáng kể đến thu nhập.
Anh Rocky Ng, 30 tuổi, nói mỗi đơn hàng chỉ được 7 USD nhưng phải trừ 10% tiền xăng, có khi mất 1,6 USD tiền gửi xe.
Nhân viên giao hàng ở Singapore thường được đánh giá là lao động thời vụ, nằm ở vùng xám giữa nhân viên chính thức và lao động tự do, nên không có nơi làm việc ổn định hay không gian nghỉ ngơi phù hợp.
Bà Yeo Wan Ling, trợ lý tổng thư ký Liên đoàn Lao động Quốc gia (NTUC) và cố vấn Hiệp hội Giao hàng Quốc gia (NDCA) cho biết nhiều nhân viên giao hàng không có chỗ nghỉ trong lúc chờ đơn.
Dù một số trung tâm thương mại có sắp xếp khu vực chờ, những nơi này thường xa các cửa hàng ăn uống, khiến nhiều người phải đứng quanh quán và bị phàn nàn cản đường.
Họ cũng không có chỗ nghỉ tử tế, tài xế đôi khi phải đứng dưới trời nắng hoặc mưa. Nếu bị cấm dùng nhà vệ sinh trong tòa nhà, shipper buộc phải tìm đến trung tâm thương mại hoặc trạm xăng có nhà vệ sinh công cộng.
Đồng thời, họ cũng thường xuyên bị kẹt giữa quán ăn và khách hàng mà không có cách nào để đòi quyền lợi cho mình.
Chị Suhada Abdullah. Ảnh: CNA
Singapore đang đưa ra dự thảo Luật Lao động trên nền tảng số nhằm cải thiện vị thế của nhân viên giao hàng. Đề xuất gồm hỗ trợ nhà ở, nghỉ hưu, bồi thường thương tật lao động và tăng tính trách nhiệm của nền tảng với người lao động.
Tiến sĩ Dianna Chang, Đại học Khoa học Xã hội Singapore, cho rằng dự luật sẽ giúp doanh nghiệp và ban quản lý tòa nhà xây dựng chính sách công bằng hơn.
Bà nhấn mạnh, những quy định như cấm người giao hàng dùng thang máy cần phải được điều chỉnh, không chỉ giảm kỳ thị mà còn thể hiện sự tôn trọng với con người.