Theo như quốc gia Thụy Sĩ mới đây đã phá kỷ lục xuất khẩu sang Mỹ 193 tấn vàng, mức cao nhất từ hồi năm 2012, khiến nước này đang trở thành «mỏ vàng» của thế giới nhờ Tổng thống Donald Trump. Hàng năm, từ 50 đến 70 % khối lượng vàng được giao dịch trên các thị trường quốc tế đều phải được chuyển đến Thụy Sĩ.
Vàng thỏi được cất giữ trong kho bạc của Ngân Hàng Trung Ương Đức tại Frankfurt. Ảnh minh họa 09/02/2017. AP - Michael Probst
Không có mỏ vàng, nhưng Thụy Sĩ đang trở thành « mỏ vàng » của thế giới nhờ Donald Trump. Địa chính trị và kinh tế toàn cầu bất ổn đẩy nhu cầu tích trữ vàng lên cao. Hoa Kỳ là thị trường mua vàng lớn nhất. Chỉ riêng trong tháng 1/2025, Thụy Sĩ phá kỷ lục xuất khẩu sang Mỹ 193 tấn vàng, mức cao nhất từ hồi năm 2012.
Thụy Sĩ không chỉ có núi non, sông hồ phong cảnh hữu tình, không chỉ nổi tiếng với đồng hồ và sô cô la, mà còn là nơi nắm giữ 4 trong số 5 lò tinh chế vàng của thế giới.
Hàng năm, từ 50 đến 70 % khối lượng vàng được giao dịch trên các thị trường quốc tế đều phải được chuyển đến Thụy Sĩ. Từ đây ra lò những thỏi vàng mà trong tiếng Pháp gọi là « lingot ». 4 trong số 5 lò tinh chế vàng này nằm sát biên giới Thụy Sĩ và Ý. Nhà máy lớn nhất là Valcambi, mỗi ngày sản xuất 4 tấn vàng thỏi. Những thỏi vàng đó được xuất khẩu đi kháp mọi nơi.
Hiện tại, do chiến tranh Ukraina, do xung đột ở Trung Đông, do chiến tranh thương mại toàn cầu mà Mỹ phát động, 4 nhà máy tinh chế vàng của Thụy Sĩ « hoạt động ngày đêm - 24 giờ/24 ». Chỉ nội trong tháng 01/2025, Thủy Sĩ chuyển 193 tấn vàng thỏi sang Mỹ. Khối lượng này « lớn hơn toàn bộ số vàng xuất khẩu trong năm 2024 », theo báo cáo chính thức của Berne.
Ai cũng biết là những biến động trên toàn cầu, cả về mặt địa chiến, lược lẫn quân sự, kinh tế, thương mại khiến nhu cầu dự trữ vàng tăng cao. Nhưng hơn thế nữa, từ khi tổng thống Trump dọa Thuy Sĩ cũng sẽ bị Hoa Kỳ đánh thuế hải quan tương tự như ông trừng phạt Liên Hiệp Châu Âu, thì lập tức nhu cầu « tích trữ vàng » lại càng tăng mạnh hợn nữa. Những người tích trữ vàng của Thụy Sĩ đầu tiên hết và mạnh nhất chính là « các tập đoàn của Mỹ, các nhà môi giới và các hiệu kim hoàn của Hoa Kỳ ». Họ mua hàng trước để tránh phải trả « thuế hải quan » mà ông Trump đòi đánh vào vàng từ Thụy Sĩ bán sang Mỹ.
Trung bình, Thụy Sĩ xuất khẩu hàng tháng trên dưới 10 tấn vàng sang Mỹ, nhưng chỉ riêng trong tháng 1/2025, 195 tấn vàng thỏi « made in Switzerland » đã được gửi sang bên kia Đại Tây Dương. Con số này tăng 187 % so với tháng 12/2024. Báo chí tại Genève ghi nhận « ngay cả trong khủng hoảng tài chính, ngân hàng Lehman Brothers phá sản năm 2008 hay đại dịch Covid 2020 thì nhu cầu tiêu thụ vàng thỏi của Thụy Sĩ cũng không được như vậy ».
Có thể nói, nhờ Donald Trump, vốn đã giàu, Thụy Sĩ lại càng « giàu thêm » : thu nhập từ ngành công nghiệp tinh lọc vàng và sản xuất vàng thỏi cho phép quốc gia châu Âu trù phú này thu về « nhiều tiền hơn cả toàn bộ thu nhập có được nhờ vào nền công nghiệp hóa chất và sản xuất dược phẩm của Thụy Sĩ cộng lại ».