Khi gan chứa đầy độc tố, suy giảm chức năng, mắt thường là cơ quan đầu tiên đưa ra những cảnh báo quan trọng.
Mắt đỏ, ngứa là một trong những dấu hiệu cảnh báo gan có vấn đề. Ảnh: Metropolis Healthcare.
Gan đóng vai trò là cơ quan lọc thải và giải độc quan trọng của cơ thể. Vì vậy, việc duy trì sức khỏe gan là yếu tố then chốt nếu muốn duy trì thể trạng toàn diện.
Tuy nhiên, các dấu hiệu cảnh báo sớm về bệnh gan thường âm thầm và dễ bị bỏ qua. Trong nhiều trường hợp, đôi mắt chính là nơi đầu tiên phản ánh bất ổn ở gan, trước khi xuất hiện các triệu chứng rõ ràng hơn.
Dưới đây là những biểu hiện ở mắt có thể cho thấy gan đang gặp vấn đề:
- Mắt vàng: Theo India Times, mắt đổi màu vàng là một trong những dấu hiệu chính của bệnh vàng da do tích tụ quá mức bilirubin khi gan không hoạt động bình thường. Bilirubin là chất thải của quá trình vỡ hồng cầu trong máu và có sắc tố có màu vàng da cam.
Nó đi qua gan và cuối cùng ra khỏi cơ thể chủ yếu qua đường đại tiện (phân) và một lượng nhỏ ở trong nước tiểu. Vàng mắt (vàng da) là dấu hiệu dễ nhận biết nhất của các vấn đề về gan.
- Mắt sưng húp: Sưng hoặc phù quanh mắt, đặc biệt là vào buổi sáng, có thể là dấu hiệu của tình trạng tích tụ chất lỏng do gan hoạt động kém.
- Mắt đỏ: Theo bác sĩ Ajay Sharma, nhà sáng lập và Giám đốc y tế Bệnh viện Mắt Eye-Q (Ấn Độ), mắt đỏ hoặc xung huyết có thể phản ánh tình trạng viêm toàn thân do độc tính từ gan.
Ở những người mắc bệnh gan mạn tính, rối loạn đông máu hoặc tụ máu do thiếu các yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K có thể khiến mạch máu ở mắt dễ vỡ, dẫn đến tình trạng chảy máu tái phát và biểu hiện bằng mắt đỏ rõ rệt.
- Mắt khô ngứa: Mắt khô, cộm hoặc ngứa là dấu hiệu của tình trạng lưu thông mật kém, thường liên quan đến bệnh gan mạn tính.
- Quầng thâm: Quầng thâm dưới mắt thường thấy ở những người bị căng thẳng gan hoặc quá tải độc tố lâu dài.
- Thị lực mờ hoặc rối loạn thị giác: Đây có thể là kết quả của tình trạng thiếu hụt chất dinh dưỡng liên quan đến gan, đặc biệt là vitamin A và E.
Ngoài hiện tượng mắt đỏ, nhiều biểu hiện ở mắt khác cũng có thể liên quan đến các vấn đề ở gan.
Theo tiến sĩ Divya Rao, Trưởng phòng AI kiêm Giám đốc Y khoa tại Remidio, thiếu hụt vitamin A là tình trạng thường gặp ở người mắc bệnh gan mạn tính hoặc có tiền sử lạm dụng rượu. Thiếu vitamin A có thể gây quáng gà, khô mắt và tổn thương giác mạc.
Một số bệnh gan do rối loạn chuyển hóa hoặc nguyên nhân di truyền có thể dẫn đến đục thủy tinh thể, thay đổi võng mạc và tổn thương dây thần kinh thị giác. Ngoài ra, các bệnh viêm gan do virus hoặc tự miễn cũng có thể gây viêm mắt, khô mắt, thậm chí mất thị lực nếu không được điều trị kịp thời.
Đáng chú ý, các nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) gần đây đã phát hiện rằng những thay đổi vi thể ở võng mạc - không thể quan sát bằng mắt thường - có thể là chỉ báo sớm của các bệnh lý nghiêm trọng như xơ gan, ung thư gan hoặc gan nhiễm mỡ.
Những thay đổi ở mắt, dù tiềm ẩn nhưng đáng kể, không nên bị bỏ qua. Chúng có thể là dấu hiệu đầu tiên cơ thể đưa ra để cảnh báo suy giảm chức năng gan. Việc phát hiện và can thiệp sớm không chỉ giúp bảo vệ thị lực mà còn góp phần bảo tồn chức năng gan và phòng ngừa các biến chứng nghiêm trọng hơn.
VietBF@ sưu tập