Có những người – mình có thể tránh.
Họ quá nóng – thì thôi không gần.
Họ quá sắc – thì né cho lành.
Nhưng nếu người đó là người trong gia đình thì sao?
Một người phải sống cùng, ăn cùng, sinh hoạt chung mỗi ngày –
mà lại thường xuyên nóng giận, cộc cằn, chỉ trích…
Tránh – không được.
Chống – thì sinh chuyện.
Chịu đựng hoài – thì sinh tổn thương.
Vậy phải làm sao?
1. Nếu còn tránh được – nên tránh.
Không phải trốn chạy.
Mà là tự bảo vệ mình.
Tâm sân – như lửa.
Đưa mặt vào lửa – thì cháy.
Trí tuệ không bảo mình cứ đứng đó cho khét.
Đức Phật dạy: nếu nguyên nhân nào khiến tâm mình bất thiện, thì cần đoạn trừ. Nếu chưa đoạn được – thì phải tránh.
Không phải “gồng tu” trong môi trường sai – để rồi rách cả thân tâm.
2. Nếu không thể tránh – thì phải rèn.
Gia đình – là nơi khó tu nhất.
Không dễ giữ khoảng cách. Không phải muốn im là im, muốn đi là đi.
Cho nên – phải rèn nội tâm.
Khi người thân mắng, chỉ trích – đừng nhắm vào câu nói.
Hãy nhìn vào tâm họ: họ đang sân, đang rối, đang khổ.
Tập cho mình một phản xạ: nghe mà không dính.
Không phản bác. Không cãi lý. Không nổi lửa theo.
Giống như người bên cạnh đang lên cơn sốt –
Mình không thể giận cơn sốt đó.
Chỉ cần đừng để mình bị lây – là đã quá giỏi rồi.
3. Biết trước hoàn cảnh dễ sinh sân – thì phải chuẩn bị nội tâm.
Khi biết mình sắp gặp người hay làm khổ mình –
đừng để tâm vào họ, hãy hướng tâm về Đức Phật.
Đó là cách đơn giản nhưng hiệu quả – mà tôi từng thực hành.
Làm vậy – là giữ được một nửa bình an trước khi chuyện xảy ra.
4. Khi giận dâng lên – đừng nuôi.
Đừng cứ nghĩ đi nghĩ lại những lời họ vừa nói.
Đừng tua đi tua lại cảnh mình bị xúc phạm.
Càng nhai lại – càng giận thêm.
Thay vào đó – hãy thở.
Hãy làm việc khác.
Hoặc thầm nhắc: “Mình đang được thử lửa.”
Mỗi lần không phản ứng – là một lần nghiệp cũ không sinh thêm.
5. Học Phật – là học rèn tâm ngay giữa đời sống.
Đừng mong người khác thay đổi để mình bớt khổ.
Họ thay đổi – thì tốt.
Họ không thay – mình vẫn phải tự cứu mình.
Vì người ta có thể nổi giận, có thể trút lửa về phía mình
Nhưng có bị đốt cháy hay không, là do mình có biết giữ tâm vững hay không.
Nếu còn yếu lòng, còn nuôi giận, còn phản ứng – thì sẽ cháy.
Cho nên – hãy rèn luyện tâm cho đủ mạnh.
Bằng giới hạnh, bằng chánh niệm, bằng tuệ quán, bằng lòng từ.
Không phải vì yếu đuối, mà vì không muốn bị thiêu đốt trong ngọn lửa sân – của người và của chính mình.
VietBF@sưu tập