Barbara, gần 70 tuổi, là thế hệ thứ năm trong một gia tộc giàu có ở New England. Nhưng thay vì để lại hạnh phúc, khối tài sản ấy lại để lại một di sản khác: nghiện rượu, trầm cảm và những đứa con mất phương hướng.
Suốt nhiều đời, gia đình Barbara sống trong áp lực của hai chữ “danh giá”. Tiền trở thành thước đo phẩm giá, còn việc bảo vệ tài sản quan trọng hơn việc bảo vệ nhau. Người ta không còn là con người, chỉ là công cụ để duy trì một họ tộc “giàu có lâu đời”.
Vấn đề không phải ở tiền, mà là ở niềm tin sai lầm rằng tiền có thể giải quyết mọi thứ. Khi đồng tiền được thần thánh hóa, nó bắt đầu nuốt ngược lại những giá trị đã tạo ra nó.
Đến khi gặp Lynne Twist – nhà sáng lập Dự án Hunger, tác giả cuốn Linh hồn của Tiền (The Soul of Money) – Barbara mới tỉnh ra: suốt bao năm, gia đình bà tưởng rằng mình đang “quản lý tài sản”, nhưng thực ra lại bị tài sản quản lý.
Mỗi quyết định trong nhà – từ hôn nhân, giáo dục đến các mối quan hệ – đều phải “phù hợp với tầm vóc tài chính”.
Họ tiêu tiền để vá lại những khoảng trống cảm xúc, rồi gọi đó là “trách nhiệm gia đình”. Khi một đứa con hư hỏng, họ ném thêm tiền vào để “sửa sai”; khi danh tiếng bị tổn hại, họ chi mạnh hơn để “làm lại hình ảnh”. Nhưng tiền không bao giờ đủ, vì cái họ đánh mất không nằm ở ví – mà nằm ở ý nghĩa.
Từ những cuộc trò chuyện với Lynne, Barbara bắt đầu nhìn tiền bằng một lăng kính khác: tiền không có linh hồn, nhưng nó mang linh hồn của người sử dụng nó. Nó chỉ là năng lượng – và năng lượng ấy sẽ mang tính hủy diệt hay chữa lành, tùy vào hướng chảy của nó.
Thay vì tiếp tục “chữa cháy” cho cuộc đời bằng những khoản chi vô nghĩa, Barbara chọn một cách khác: cho đi có chủ đích. Bà tài trợ cho Dự án Hunger – ban đầu trong bí mật, vì sợ gia đình nổi giận. Và đúng như dự đoán, họ xem đó là phản bội. Nhưng Barbara không lùi. Bà kéo họ ra khỏi vòng an toàn của những dinh thự lạnh lẽo, để gặp những con người thật – những người đang sống mà không có “của ăn của để” nhưng lại tràn đầy sức sống và có cuộc đời đầy ý nghĩa.
Từ đó, phép màu bắt đầu xảy ra. Từng thành viên trong gia đình Barbara dần thoát khỏi cái bóng của sự thừa mứa. Họ học cách lao động, hợp tác, và cảm nhận niềm vui của việc cho đi mà không mất mát. Tiền, khi chảy về hướng đúng, lại mang năng lượng chữa lành.
Barbara không chỉ thay đổi cách tiêu tiền – bà thay đổi định nghĩa về “thừa kế”. Với bà, di sản thật sự không nằm trong ngân hàng, mà trong ý nghĩa mà ta gửi vào dòng tiền.
Câu chuyện của Barbara là minh chứng cho một nghịch lý muôn đời: tiền không xấu, nhưng khi con người để nó dẫn đường, nó sẽ biến thành lời nguyền. Còn khi con người biết dẫn dắt nó, tiền có thể trở thành công cụ để phục hồi nhân tính – và đó chính là “linh hồn của tiền” mà Lynne Twist đã nói đến.
VietBF@sưu tập