Trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình CBS, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định rằng Vladimir Putin và Tập Cận Bình – lãnh đạo Nga và Trung Quốc là những con người mạnh mẽ và thông minh, không thể “giở trò chơi” cùng họ. “Cả hai đều cứng rắn, cả hai đều thông minh... cả hai đều là những nhà lãnh đạo rất mạnh mẽ. Không thể chơi “giở trò” với những người này”,– ông nhấn mạnh.
Người đứng đầu Nhà Trắng cũng thừa nhận Nga sở hữu kho vũ khí hạt nhân khổng lồ. Theo ông, vấn đề phi hạt nhân hóa đã được ông trao đổi trực tiếp với cả Nga lẫn Trung Quốc.
“Tôi cho rằng chúng ta cần hành động điều gì đó liên quan đến phi hạt nhân hóa, và tôi thực sự đã thảo luận điều này với cả Tổng thống Putin lẫn Chủ tịch Tập”,– nhà lãnh đạo Mỹ bổ sung.
Ông cũng tái khẳng định ý định tiến hành các cuộc thử nghiệm hạt nhân. “Chúng ta cần xem nó hoạt động thế nào. Lý do tôi đề cập đến thử nghiệm là bởi Nga đã tuyên bố ý định tiến hành kiểm tra, Triều Tiên thì liên tục thử nghiệm. Các nước khác cũng vậy. Chúng ta là quốc gia duy nhất không thử nghiệm. Tôi không muốn là quốc gia duy nhất không tiến hành thử nghiệm”,– nguyên thủ Mỹ khẳng định.
Người phỏng vấn nhắc lại rằng Moskva chỉ thử nghiệm các hệ thống vận chuyển, chứ không thử vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, ông Trump vẫn cho rằng Nga và Trung Quốc dường như đang tiến hành các cuộc thử nghiệm như vậy “nhưng không công khai về việc đó”.
Hôm thứ Năm tuần trước, nhà lãnh đạo Mỹ từng tuyên bố đã ra lệnh ngay lập tức khởi động quy trình thử nghiệm vũ khí hạt nhân, ông viện dẫn rằng các nước khác cũng đang làm như vậy.
Thư ký báo chí Tổng thống Nga, ông Dmitry Peskov cho biết Moskva sẽ có phản ứng phù hợp nếu bất kỳ quốc gia nào vi phạm lệnh tạm ngừng thử nghiệm hạt nhân. Ông cũng lưu ý rằng Washington chưa từng thông báo cho Moskva về kế hoạch thử nghiệm này.
Đồng thời, ông đặt câu hỏi: khi nói về các cuộc thử nghiệm hạt nhân ở các nước khác, ông Trump thực sự muốn ám chỉ điều gì? Nếu đề cập đến việc thử nghiệm tên lửa hành trình mới nhất của Nga – “Burevestnik” – thì điều này hoàn toàn không thể coi là thử nghiệm hạt nhân, Thư ký báo chí Tổng thống Nga nhấn mạnh. Ông cũng bày tỏ hy vọng rằng thông tin về các cuộc thử nghiệm “Burevestnik” và phương tiện lặn “Poseidon” đã được chuyển tới Tổng thống Mỹ một cách đầy đủ và chính xác.
Vào ngày hôm trước đó, tại một bệnh viện quân y, Tổng thống Putin đã gặp gỡ các chiến sĩ bị thương trong Chiến dịch quân sự đặc biệt và thông báo rằng Nga đã thử nghiệm thành công hôm thứ Ba phương tiện lặn không người lái “Poseidon” sử dụng động cơ năng lượng hạt nhân. Lần đầu tiên ông tiết lộ dự án này là trong Thông điệp Liên bang năm 2018. “Poseidon” có thể mang theo cả đầu đạn thông thường lẫn hạt nhân, cho phép tấn công các mục tiêu đa dạng như cụm tàu sân bay, công sự ven biển hay cơ sở hạ tầng của đối phương.
Trước đó, vào Chủ nhật, ông Putin đã đến thăm một trung tâm chỉ huy của Nhóm quân liên hợp thống nhất và tuyên bố hoàn tất các cuộc thử nghiệm tên lửa hành trình tầm xa không giới hạn “Burevestnik”. Ông gọi đây là “sản phẩm độc đáo, không có đối thủ trên thế giới”. Tổng Tham mưu trưởng Valery Gerasimov cũng báo cáo rằng cuộc bay thử nghiệm diễn ra vào ngày 21 tháng 10, trong vòng 15 giờ, tên lửa đã bay được quãng đường 14.000 km.
Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện (CTBT) được mở ký kết năm 1996. Đến nay, 187 quốc gia đã tham gia, trong đó 178 nước – bao gồm Nga – đã phê chuẩn. Tuy nhiên, Mỹ, Trung Quốc và Israel hiện vẫn chưa phê chuẩn hiệp ước này. Dù vậy, các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân đều đã cam kết tự nguyện không tiến hành thử nghiệm.
Năm 2023, Nga đã rút lại việc phê chuẩn CTBT. Bộ Ngoại giao Nga giải thích rằng quyết định này xuất phát từ lập trường cản trở kéo dài của Mỹ – nước suốt ba thập kỷ qua không có bất kỳ động thái nào nhằm phê chuẩn hiệp ước. Tuy nhiên, Moskva sẵn sàng quay trở lại vấn đề này ngay khi Washington thực hiện điều tương tự.