Sau cuộc diện đàm cấp cao hôm 21/11, Thủ tướng Friedrich Merz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer đã ra tuyên bố chung, cho thấy phản ứng phối hợp trước kế hoạch hoà bình 28 điểm cho Ukraine của Mỹ.
Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz trên chuyến tàu đến Kiev vào ngày 9/5. Ảnh: Getty Images.
Báo The Kyiv Post tối 21/11, theo giờ địa phương, cho biết các nhà lãnh đạo châu Âu nhấn mạnh rằng lực lượng vũ trang Ukraine phải duy trì khả năng bảo vệ đất nước, đồng thời bắn tín hiệu rằng đường ranh giới hiện tại chỉ có thể được xem như điểm khởi đầu cho các cuộc đàm phán tương lai.
Theo The Kyiv Post, Đức, Pháp và Vương quốc Anh đã tái khẳng định “sự ủng hộ đầy đủ và không lay chuyển” dành cho Ukraine và đứng về phía Tổng thống Volodymyr Zelensky trong việc bác bỏ các nội dung then chốt của khuôn khổ hòa bình Mỹ - Nga được đề xuất, vốn đòi hỏi Kiev phải chấp nhận những nhượng bộ sâu rộng.
Tuyên bố được đưa ra sau cuộc điện đàm cấp cao hôm 21/11.
Theo hãng tin Bloomberg của Mỹ, cuộc điện đàm do ông Merz khởi xướng nhằm đưa ra phản ứng chung của châu Âu trước bản kế hoạch hòa bình 28 điểm mà Mỹ đã trình cho Tổng thống Zelensky – một đề xuất bao gồm việc công nhận Crimea, Lugansk và Donetsk là lãnh thổ của Liên bang Nga trên thực tế, thậm chí có thể cả từ phía Washington.
Kế hoạch này cũng được cho là yêu cầu Ukraine tổ chức bầu cử trong vòng 100 ngày và từ bỏ tham vọng gia nhập NATO.
Trong thông cáo đưa ra sau cuộc điện đàm, chính phủ Đức, cho hay Thủ tướng Friedrich Merz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer đã đảm bảo với Tổng thống Zelensky rằng lực lượng vũ trang Ukraine phải duy trì năng lực bảo vệ chủ quyền quốc gia, và rằng đường ranh giới hiện tại phải được dùng làm điểm khởi đầu cho mọi thỏa thuận, nhấn mạnh rằng bất kỳ dàn xếp nào cũng phải dẫn tới một “nền hòa bình lâu dài và công bằng”.
Đáng chú ý, ba nhà lãnh đạo nhất trí rằng mọi thỏa thuận hòa bình ảnh hưởng đến các quốc gia châu Âu, Liên minh châu Âu (EU) hoặc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đều phải nhận được sự chấp thuận của các đối tác châu Âu hoặc đạt được đồng thuận giữa các nước đồng minh.
Hãng tin Reuters của Anh cho biết các nhà lãnh đạo cũng hoan nghênh nỗ lực của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh, đặc biệt là cam kết của Washington đối với chủ quyền Ukraine và việc cung cấp bảo đảm an ninh vững chắc, đồng thời nhấn mạnh rằng lợi ích của châu Âu và Ukraine phải giữ vai trò trung tâm trong mọi thỏa thuận.
“Chúng tôi cho rằng một số yếu tố trong kế hoạch này là hiệu quả”, người phát ngôn chính phủ Đức Stefan Kornelius nói, đồng thời nhấn mạnh: “Chúng tôi muốn tham gia một cách xây dựng để dẫn dắt tiến trình này theo hướng đưa chúng ta đến gần hơn với mục tiêu hòa bình lâu dài ở Ukraine”.
Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh rằng châu Âu sẽ không chấp nhận bị đứng ngoài trong các cuộc đàm phán định hình lại kiến trúc an ninh của lục địa. Họ nhất trí theo đuổi sự phối hợp chặt chẽ với các đối tác châu Âu khác và với Washington, đồng thời bảo vệ “các lợi ích thiết yếu của châu Âu và Ukraine” trong dài hạn.
Hãng tin Bloomberg lưu ý rằng phản ứng của châu Âu ngày càng trở nên then chốt khi Washington và Moskva thúc đẩy những nỗ lực song song nhằm định hình lại tiến trình hòa bình.
EU vẫn đang gặp khó khăn trong việc thống nhất cơ chế giải ngân khoảng 140 tỷ euro (160 tỷ USD) nhằm duy trì nỗ lực chiến tranh của Ukraine, trong bối cảnh hỗ trợ tài chính từ Mỹ có dấu hiệu chững lại.
Các nhà lãnh đạo châu Âu dự kiến sẽ gặp nhau bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 tại Nam Phi sắp tới để phối hợp bước đi tiếp theo, với khả năng Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cũng sẽ tham gia thảo luận.
Cuộc điện đàm cho thấy quyết tâm của châu Âu trong việc định hình mọi dàn xếp trong tương lai, khẳng định rằng chủ quyền của Ukraine, năng lực quân sự và trật tự an ninh châu Âu là những yếu tố không thể đem ra thương lượng.
VietBF@sưu tập