Sau vụ hai binh sĩ Vệ binh quốc gia bị một người Afghanistan nổ súng tấn công, chính quyền Trump liên tiếp ban hành các chỉ thị thắt chặt di trú, tác động trực tiếp đến người đã có và đang xin thẻ xanh cùng nhiều nhóm cư trú hợp pháp khác.
USCIS thông báo giảm thời hạn hiệu lực của Giấy phép lao động (EAD) từ 5 năm xuống 18 tháng, thực hiện từ ngày 5/12. Ảnh: Reuters.
Thời hạn EAD của nhiều nhóm bị thu hẹp
Từ ngày 5/12, thời hạn hiệu lực giấy phép lao động (Employment Authorization Documen, EAD) của người xin tị nạn và những người có tư cách cư trú hợp pháp tạm thời sẽ bị rút ngắn từ 5 năm xuống còn 18 tháng. Công dân của 19 quốc gia bị liệt vào nhóm rủi ro cao cũng sẽ bị tái thẩm tra toàn diện hồ sơ thẻ xanh.
Từ ngày 26/12, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) bắt đầu áp dụng quy định sinh trắc học mới: tất cả người không phải công dân Mỹ – bao gồm cả người có thẻ xanh – khi xuất nhập cảnh đều phải cung cấp dữ liệu sinh trắc học cho Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP).
Ông Joseph Edlow, Giám đốc Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS), cho biết khi thông báo rút ngắn thời hạn hiệu lực EAD: “Rõ ràng USCIS phải tăng cường thẩm tra người nước ngoài. Mọi người không phải công dân cần nhớ: làm việc tại Mỹ là một đặc quyền, không phải quyền đương nhiên”.
Kể từ ngày 5/12, hiệu lực của EAD sẽ giảm từ 5 năm xuống 18 tháng.
Ảnh: worldjournal.
Theo quy định mới, những người nộp đơn xin điều chỉnh tình trạng qua mẫu I-485 (diện việc làm) sẽ chỉ còn giấy phép lao động hiệu lực 18 tháng, đồng nghĩa họ phải trải qua tái xét thường xuyên hơn.
Luật sư di trú Emily Neumann nhận định trên X rằng thay đổi này có thể ảnh hưởng đến Advance Parole (giấy phép tái nhập cảnh), khiến số lượng hồ sơ tăng và gây tồn đọng. Luật sư Steven Brown ở Houston cảnh báo người chậm được duyệt thẻ xanh có nguy cơ mất hiệu lực giấy phép lao động, tạo thành “vòng xoáy xấu”.
Mỹ thông báo dừng tiếp nhận đơn xin thẻ xanh và tị nạn từ 19 quốc gia.
Ảnh: Creaders.
Sau vụ binh sĩ Vệ binh Quốc gia bị tấn công, Tổng thống Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ông sẽ “tạm ngừng vĩnh viễn” việc tiếp nhận người di cư từ các “quốc gia thế giới thứ ba”. USCIS hiện đã thông báo tạm dừng tiếp nhận đơn xin thẻ xanh và tị nạn từ 19 quốc gia được xem là có rủi ro cao. Các nước này bao gồm Afghanistan, Myanmar, Chad, Cộng hòa Congo, Guinea Xích Đạo, Eritrea, Haiti, Iran, Libya, Somalia, Sudan, Yemen, Burundi, Cuba, Lào, Sierra Leone, Togo, Turkmenistan và Venezuela. Dự kiến danh sách này dự kiến sẽ tăng lên khoảng 30 nước.
Những người đến Mỹ và nộp đơn xin thẻ xanh hoặc tị nạn dưới thời Tổng thống Joe Biden cũng sẽ bị tái xét toàn bộ hồ sơ.
Cựu quan chức cấp cao DHS Morgan Bailey nói với Newsweek: “Có thể dự đoán các tiêu chuẩn thẩm tra sẽ rất rộng, và nhân viên xét duyệt sẽ có nhiều quyền tùy nghi. Các quốc tịch này gần như mặc định bị xem là yếu tố rủi ro”.
Từ 26/12, tất cả những người không phải công dân Mỹ khi xuất, nhập cảnh đều bị áp dụng hệ thống sinh trắc học. Ảnh: Creaders.
Áp dụng hệ thống sinh trắc với toàn bộ những người không phải công dân Mỹ
Một thay đổi lớn khác: từ ngày 26/12, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) sẽ áp dụng hệ thống sinh trắc học mới cho toàn bộ những người không phải công dân Mỹ. Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP) sẽ thu thập ảnh tại sân bay, cửa khẩu đường bộ, cảng biển và có thể yêu cầu thêm thông tin sinh trắc như dấu vân tay, quét mống mắt…
Morgan Bailey cho rằng hệ thống này sẽ tạo ra hồ sơ hành trình toàn diện hơn, có thể ảnh hưởng tới: Thời gian cư trú thực tế được tính cho thẻ xanh; điều kiện xin nhập quốc tịch và các quy trình liên quan tới từ bỏ quy chế thường trú.
Ông khuyến cáo người có thẻ xanh cần chuẩn bị tinh thần cho một mức độ kiểm tra nghiêm ngặt hơn tại biên giới Mỹ. DHS và USCIS dự kiến sẽ công bố thêm chi tiết trong những tuần tới.
Những tác động trực tiếp và hệ quả
Ảnh hưởng trực tiếp tới người có thẻ Xanh: Việc rà soát lại hồ sơ của công dân từ 19 nước dẫn tới một số thẻ xanh đang giữ có thể bị “tạm dừng”; những trường hợp bị thẩm tra có thể bị trì hoãn, tạm dừng quyền lợi hoặc bãi bỏ nếu phát hiện vấn đề.
Thu thập sinh trắc khi xuất nhập cảnh (áp dụng cả người có thẻ xanh), lưu lại ảnh/vân tay/mống mắt khi xuất, nhập cảnh, làm rõ hành trình… có thể đồng nghĩa với kiểm soát chặt hơn, ảnh hưởng quyền duy trì thường trú, tính liên tục cư trú để xin quốc tịch.
Hậu quả thực tế: rủi ro về quyền cư trú nếu hồ sơ bị tra soát; tăng khả năng bị triệu tập/kiểm tra tại cửa khẩu; thời gian xin quốc tịch có thể kéo dài.
.
Ảnh hưởng tới người không phải công dân nhưng đang có EAD, đang chờ thẻ xanh hoặc chấp nhận tị nạn: EAD rút ngắn từ 5 năm xuống 18 tháng: người có EAD phải nộp đơn gia hạn nhiều lần hơn, nghĩa là tần suất bị sàng lọc lại tăng. Nếu USCIS trì hoãn xử lý hồ sơ gia hạn, cá nhân có thể mất khả năng làm việc tạm thời, mất thu nhập tức thì.
Việc tạm dừng, tái tra xét một số hồ sơ từ 19 nước dẫn tới người xin tị nạn, thẻ xanh từ các nước này vấp phải đình trệ, rủi ro bị huỷ hoặc chuyển sang xử lý lâu dài.
Hậu quả thực tế: bị mất việc do giấy phép hết hạn; gia tăng rủi ro pháp lý và kinh tế cho người tị nạn; áp lực tâm lý lớn, tăng nhu cầu tư vấn pháp lý… Thời gian chờ thẻ Xanh kéo dài, rủi ro bị yêu cầu cung cấp thêm bằng chứng, phỏng vấn sâu hoặc bị từ chối tăng lên; những người vào Mỹ dưới thời Biden bị xét lại toàn bộ tăng tính bất định pháp lý.
Rủi ro an toàn cá nhân và quyền riêng tư: Thu thập sinh trắc mở ra lo ngại về dữ liệu (lưu trữ, chia sẻ, rò rỉ), khả năng dùng dữ liệu này cho mục đích hành chính/hình sự khác, hoặc giữ hồ sơ lâu dài…
VietBF@ sưu tập