[PinaColada]

Ung thư vú không còn là câu chuyện của riêng phụ nữ, nhưng thực tế cho thấy nữ giới vẫn là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Đây hiện là một trong những bệnh ung thư gây ám ảnh hàng đầu trên toàn cầu, với số ca mắc và tử vong duy trì ở mức rất cao. Đáng lo hơn, tại Việt Nam, ung thư vú đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt.
Giới chuyên gia cảnh báo: ngoài yếu tố di truyền, thói quen ăn uống thiếu kiểm soát chính là “đòn bẩy” khiến tế bào ung thư phát triển nhanh và hung hãn hơn. Đặc biệt, có những món ăn quen mặt, được nhiều người yêu thích, lại âm thầm trở thành “đồng phạm” nguy hiểm nếu sử dụng quá thường xuyên.

Dưới đây là 5 nhóm thực phẩm phổ biến được bác sĩ nhấn mạnh cần hạn chế tối đa nếu muốn giảm nguy cơ ung thư vú.

1. Mỡ động vật và thịt đỏ nhiều béo
Các loại mỡ lợn, bơ động vật hay thịt đỏ nhiều mỡ khi tiêu thụ quá mức có thể khiến nồng độ estrogen trong máu tăng cao bất thường. Mô mỡ dư thừa trong cơ thể hoạt động như một “nhà máy hormone”, thúc đẩy quá trình chuyển hóa làm gia tăng estrogen – yếu tố trực tiếp kích thích tế bào tuyến vú phân chia mất kiểm soát.

Chuyên gia dinh dưỡng Lai Sheng-ru cho biết, việc duy trì lượng estrogen cao kéo dài sẽ tạo môi trường thuận lợi cho khối u ác tính hình thành. Ông khuyến cáo nên giới hạn thịt đỏ dưới 500g mỗi tuần, đồng thời ưu tiên nguồn chất béo thực vật và đạm từ cá, các loại đậu.

2. Thực phẩm nhiều đường
Đường không chỉ là “kẻ thù” của cân nặng mà còn tác động mạnh đến nguy cơ ung thư vú. Khi cơ thể nạp quá nhiều đường, insulin và IGF-1 sẽ tăng cao, đóng vai trò như chất xúc tác thúc đẩy tế bào biểu mô tuyến vú tăng sinh mạnh mẽ.

Một số nghiên cứu còn chỉ ra rằng môi trường chuyển hóa do đường tạo ra có thể giúp tế bào ác tính dễ di căn và khó bị tiêu diệt hơn. Vì vậy, ngay cả những người yêu thích đồ ngọt cũng cần kiểm soát nghiêm ngặt lượng đường nạp vào mỗi ngày, không vượt quá ngưỡng khuyến nghị.

3. Thực phẩm chế biến sẵn
Xúc xích, thịt xông khói, đồ hộp… chứa hàm lượng cao chất béo chuyển hóa – tác nhân gây viêm mạn tính trong cơ thể. Những chất này có thể làm thay đổi cấu trúc màng tế bào, cản trở khả năng tự sửa chữa DNA và khiến các tế bào bất thường “trốn tránh” cơ chế tự hủy.

Bác sĩ phẫu thuật vú Cheng Yu-Shu nhấn mạnh, việc tích tụ lâu dài các phụ gia và chất béo xấu từ thực phẩm chế biến sẵn sẽ tạo điều kiện để tế bào ung thư khu trú và phát triển. Ông khuyên chỉ nên ăn rất hạn chế, không quá 50g/ngày và tốt nhất chỉ 1–3 lần mỗi tháng.

4. Rượu bia
Rượu bia khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành acetaldehyde – một chất độc có khả năng gây đột biến gen. Không chỉ vậy, cồn còn làm suy giảm chức năng gan trong việc phân hủy hormone, khiến estrogen “xấu” tồn tại lâu hơn trong máu và liên tục tác động lên mô vú.

Các nghiên cứu cho thấy chỉ vài ly rượu mỗi tuần cũng đủ làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư vú. Do đó, các chuyên gia khuyến nghị nên giới hạn lượng cồn ở mức tối thiểu, tốt nhất là không quá 1 đơn vị/ngày và có ít nhất 3 ngày không uống mỗi tuần.

5. Đồ chiên rán, hun khói và nướng cháy
Việc chế biến thực phẩm ở nhiệt độ quá cao, đặc biệt là chiên rán, hun khói hay nướng cháy, sẽ sinh ra nhiều hợp chất độc hại có khả năng tấn công trực tiếp vào DNA. Những chất này gây rối loạn quá trình sao chép tế bào, làm tăng nguy cơ hình thành đột biến tại mô vú.

Bên cạnh đó, dầu mỡ bị oxy hóa do chiên đi chiên lại còn tạo ra lượng lớn gốc tự do, phá hủy tế bào khỏe mạnh. Các bác sĩ khuyến cáo chỉ nên ăn đồ chiên, nướng ở nhiệt độ cao 2–3 lần mỗi tuần, tuyệt đối tránh thực phẩm cháy khét và ưu tiên phương pháp hấp, luộc để bảo toàn dưỡng chất.

VietBF@ sưu tập