Người ta tìm thấy cô bé bị đóng băng trong một toa tàu chở hàng, chỉ với một mảnh giấy gắn trên áo khoác — và cô lớn lên để cứu chính thành phố suýt khiến mình chết.
Mùa đông năm 1892, Laramie, Wyoming.
Một công nhân đường sắt nghe thấy tiếng khóc phát ra từ một toa hàng trống và phát hiện một bé gái, khoảng bốn tuổi, môi tím tái và run rẩy. Trên chiếc áo khoác sờn cũ của cô bé có gắn một mảnh giấy:
“Con bé tên là Josephine. Tôi không thể nuôi nó. Xin hãy tử tế hơn tôi.”
Phần lớn mọi người muốn gửi cô bé đến trại trẻ mồ côi ở miền Đông.
Nhưng Martha Chen, một người phụ nữ Mỹ gốc Hoa làm nghề giặt ủi — người đã mất con gái mình vì bệnh sốt tinh hồng nhiệt — nhìn vào đôi mắt sợ hãi ấy và nói:
“Con bé sẽ ở lại với tôi.”
Cả thị trấn xì xào:
Một người phụ nữ Trung Quốc nuôi một đứa trẻ da trắng ư?
Không phù hợp. Không tự nhiên.
Nhưng Martha phớt lờ tất cả, dạy Josephine học đọc dưới ánh nến, ghi sổ tiền giặt là, và biết cách đứng vững khi người ta xì xào sau lưng.
Josephine học được hai ngôn ngữ, hai nền văn hóa, và một chân lý không thể lay chuyển:
Gia đình không chỉ là huyết thống — mà là những người ở bên ta khi thế giới sụp đổ.
Khi 17 tuổi, Josephine làm việc tại phòng khám duy nhất của thị trấn. Mùa đông năm 1905, dịch bạch hầu (diphtheria) bùng phát ở Laramie.
Bác sĩ ngã bệnh vào ngày thứ ba.
Josephine — người đã học được mọi thứ sau năm năm ghi chép và chuẩn bị dụng cụ — đã thay thế ông.
Trong hai tuần liền, cô hầu như không ngủ:
Cô pha chế thuốc, theo dõi bệnh nhân và tổ chức cách ly dựa trên những gì đọc được trong nhật ký của bác sĩ.
Khi dịch bệnh qua đi, 23 người sống sót — những người vốn không có hy vọng sống.
Chính những dân làng từng nghi ngờ sự tồn tại của cô, giờ lại mang ơn cô vì đã cứu con họ.
Khi bình phục, bác sĩ — với lòng biết ơn sâu sắc — đã đề nghị tài trợ cho cô học y khoa.
Martha Chen còn sống để chứng kiến Josephine được nhận vào trường điều dưỡng, bước đầu tiên trên hành trình trở thành một trong những nữ bác sĩ đầu tiên của bang Wyoming.
Nhiều năm sau, có người hỏi Josephine liệu cô có bao giờ nghĩ đến mẹ ruột của mình không.
Cô trầm ngâm một lúc rồi khẽ lắc đầu:
“Người phụ nữ tìm thấy tôi trong giá lạnh đã cho tôi sự sống.
Người phụ nữ nuôi dưỡng tôi đã cho cuộc đời tôi ý nghĩa.
Đó là điều mà nhiều người chẳng bao giờ có được từ chỉ một người mẹ — còn tôi thì may mắn có đến hai.”
Chiếc toa hàng — nơi từng suýt trở thành quan tài của cô — đã nằm rỉ sét nhiều thập kỷ bên ga tàu, như một lời nhắc nhở rằng:
Những khoảnh khắc lạnh lẽo nhất đôi khi lại để lại di sản ấm áp nhất.
Josephine Chen hành nghề bác sĩ suốt 40 năm ở Laramie — đỡ đẻ, nắn xương gãy, cứu người — và chứng minh rằng sự cứu rỗi không phải là kết thúc của câu chuyện.
Đôi khi, đó chỉ là khởi đầu.
VietBF@sưu tập