Từ không khí, sa mạc Namibia có vẻ như nó đang bị một trường hợp xấu của bệnh thủy đậu. Trải rộng trên 1.100 dặm của một dải hẹp ở một nơi cằn cỗi, hay còn gọi là vòng tròn cổ tích. Những miệng núi lửa khá lớn có đường kính 10 đến 65 feet, là đại diện cho một trong những bí ẩn lớn nhất của tự nhiên.
Trong nhiều thập kỷ qua, một số giả thuyết, như cuộc xâm lược ngoài hành tinh đến khí độc đã được đưa ra để giải thích hiện tượng này. Năm ngoái, một nghiên cứu công bố trên tạp chí Khoa học với tiêu đề tuyên bố cát là thủ phạm. Không phải bất kì những thứ trên được chứng minh một cách đầy đủ.
"Vấn đề là, vòng tròn cổ tích vẫn còn là một bí ẩn. Đã có rất nhiều công việc được thực hiện ở thực tế cũng như phòng thí nghiệm, nhưng không ai có thể giải quyết vấn đề này," Stephan Getzin, một nhà khoa học từ Trung tâm Helmholtz nghiên cứu môi trường ở Leipzig, Đức nói .
Thiên nhiên lặp lại
Getzin, cùng với một đội ngũ chuyên gia của Israel, gần đây đã đưa ra một lý thuyết của riêng mình. Sử dụng ảnh chụp trên không, họ đã có thể nghiên cứu các mô hình không gian của vòng tròn cổ tích. Sự ổn định và bề rộng của mạng lưới đã đưa đến với tâm trí của anh ta những cảnh quan khác có thảm thực vật, từ một khoảng cách, cũng giống như tranh họa của một nhà thiết kế dệt may.
"Nếu bạn vào trang Wikipedia và gõ" hổ bụi ", bạn sẽ tìm thấy hình ảnh trên không của một quận tại Niger, nơi có hình thức thực vật trong mô hình sọc. Ở Úc, bạn có [khu vực với các vòng tròn cỏ được gọi là] cỏ Spinifex," ông lưu ý.
"Một vài ngày trước, một giáo sư ở California đã gửi cho tôi một ví dụ về mô hình vòng được hình thành ở sa mạc Mojave."
Getzin đưa ra giả thuyết vòng tròn cổ tích của Namibia được hình thành thông qua một hiện tượng tương tự: tự tổ chức. Về cơ bản, ở vùng khí hậu khô cằn, nơi nước khan hiếm và đất nghèo dinh dưỡng, các loại thực vật phải đối mặt với cạnh tranh khốc liệt cho các nguồn dinh dưỡng. Kết quả là, chúng "tổ chức" chính mình ở một khoảng cách để tối đa hóa những nguồn dinh dưỡng hạn chế có sẵn - cuối cùng hình thành mô hình về cảnh quan.
Vạch trần điều kì diệu
Lý thuyết tự tổ chức đã có từ khi nhà sinh học Norbert Juergens lập luận trong một bài báo đăng trên Tạp chí Science rằng vòng tròn thần tiên được tọa ra do một loài mối cát, psammotermes allocerus. Lập luận của Juergens là chúng tạo ra một ốc đảo ngầm cho bản thân bằng cách ăn rễ cỏ và giết chết những rễ đó, do đó tạo ra một cái bẫy nước ngầm (không có thảm thực vật, nước không bốc hơi và vẫn nằm ngầm trong lòng đất). Getzin cảm thấy lời giải thích khó xảy ra.
"Tôi không muốn cường điệu hóa mọi thứ", ông nói. "Nhưng không có một nghiên cứu cho thấy rằng các loài côn trùng có một xã hội có quy mô lớn và mô hình phân phối đồng nhất như vậy, như tiết lộ của nghiên cứu của chúng tôi," Getzin cho biết thêm.
"Trong khi tất cả các nghiên cứu côn trùng cho thấy quy mô lớn của địa điểm làm tổ, tự tổ chức bản thân có thể gây ra khoảng cách đồng nhất ở những quy mô và thậm chí có thể lên đến vài kilômét."
Juergens dựa trên phát hiện của mình trên thực tế là p. allocerus là những loài côn trùng chỉ được tìm thấy một phần trên diện tích của sa mạc, nơi các vòng tròn được tìm thấy và đặc biệt phong phú xung quanh các vòng tròn. Mặc dù đó một lời giải thích hấp dẫn nhưng một số chuyên gia vẫn còn hoài nghi.
"Có một mối tương quan cao giữa vòng tròn cổ tích và lũ mối, và do đó Juergens tuyên bố rằng chúng là nguyên nhân. Nhưng nó chỉ là một sự tương quan, và là một trong những sai lầm cơ bản nhất một nhà khoa học có thể làm là gây nhầm lẫn tương quan với nguyên nhân", ông Walter Tschinkel, một giáo sư sinh học tại Đại học bang Florida chuyên về cả hai hành vi xã hội của côn trùng và vòng tròn cổ tích.
"Các lý thuyết về mối là rất hấp dẫn cho mọi người, bởi vì nó tương đối dễ hiểu, khi tự tổ chức đòi hỏi phải có một số kiến thức hay trực giác về cách thức hoạt động của cây cối," ông nói thêm.
VietSN © Sưu Tầm