Quan hệ giữa Nhật và Nga vẫn căng thẳng sau khi Nhật Bản hưởng ứng lệnh trừng phạt của phương Tây chống lại Moscow do cho rằng Nga can thiệp vào nội bộ Ukraine. Tuy nhiên, Nhật rất muốn tìm cách xoa dịu với Nga để tránh đối đầu căng thẳng.
Chính phủ Nga đã nói với Nhật Bản rằng Tổng thống Vladimir Putin sẽ không thăm Nhật Bản trừ khi Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida chịu sang thăm Nga trước như hành động thể hiện sự cầu thị. Đây là thông tin được giới chức Nhật tiết lộ hôm thứ Bảy.
Nga muốn Ngoại trưởng Kishida tới Moscow tham dự một cuộc họp cấp Bộ trưởng để họp bàn về các vấn đề thương mại và kinh tế. Thế nhưng, Nhật Bản vẫn chưa đưa câu trả lời vì ngại phản ứng từ Mỹ và các nước châu Âu, những nước đang cùng Nhật tiến hành trừng phạt Nga do cuộc khủng hoảng Ukraine.
Hồi tháng 2 năm nay, khi khủng hoảng tại Ukraine chưa trở thành điểm nóng, Nhật và Nga đã nhất trí về việc Tổng thống Nga Putin sẽ đến thăm Tokyo trong mùa thu. Tuy nhiên, sau sự kiện bán đảo Crimea sát nhập Nga thì Nhật và Nga chưa bàn về chuyến thăm này.
Nếu Nhật mời Tổng thống Putin đến thăm Tokyo thì sẽ khiến Mỹ và châu Âu thất vọng. Tuy nhiên, Nhật lại rất muốn mời người đứng đầu nước Nga đến Tokyo để thúc đẩy việc giải quyết tranh chấp lãnh thổ giữa hai nước, điều mà thủ tướng Shinzo Abe coi là lợi ích quốc gia của Nhật.
Một khi vấn đề lãnh thổ phương Bắc, theo cách gọi của Nhật được giải quyết thì hai bên mới có thể chính thức ký một hiệp ước hòa bình, tạo điều kiện cho Nhật hợp tác với thị trường giàu tiềm năng là Nga. Quan trọng hơn, Nhật không muốn để Nga - Trung bắt tay nhau quá chặt trong các vấn đề đối đầu với Nhật ở châu Á.
Các nhà quan sát cũng cho rằng theo tính toán của Kremlin thì Nhật là mắt xích yếu nhất trong hệ thống các nước bao vây trừng phạt Nga vì bản thân Nhật không muốn tham gia lệnh trừng phạt này. Một khi phá vỡ được mắt xích Nhật thì Nga sẽ tạo tiền lệ để châu Âu triệt thoát lệnh trừng phạt mà rất nhiều nước trong EU cũng bất đắc dĩ phải nghe theo lời Mỹ. Hãy chờ xem ông Kishida có đến Moscow để tỏ thành ý của Nhật với Nga hay không?
Anh Tú (theo Kyodo News)
MTG