Trong y học cổ truyền, có rất nhiều vị thuốc có công dụng giải độc, thực ra có nhiều loại chỉ là những thảo mộc thông thường trong đời sống nhưng đôi lúc lại trở thành “cứu cánh” vô cùng quan trọng trong nhiều trường hợp ngộ độc thuốc hoặc thực phẩm. Nhất là ở những vùng rừng núi hẻo lánh, những vùng hải đảo xa xôi, vùng sâu, vùng xa khi điều kiện y tế còn khó khăn trắc trở thì những thảo mộc này có giá trị dự phòng và hỗ trợ điều trị tích cực. Cần tìm hiểu và chú trọng một số loại thảo mộc có công hiệu giải độc điển hình sau.
Đậu xanh
Đậu xanh vị ngọt, tính lạnh, có công dụng thanh nhiệt giải độc, tiêu thử lợi tiểu. Để giải độc, lấy 100g hạt đậu xanh rửa sạch, nghiền sống, chế nhiều nước rồi uống hoặc nhai trực tiếp 1-2 nắm hạt đậu sống và uống nhiều nước. Có thể lấy hạt đậu cả vỏ ninh nhừ ăn, nếu chỉ có vỏ hạt thì sắc lấy nước uống. Cũng có thể dùng bột đậu xanh hòa với nước nguội để uống. Hạt đậu xanh dùng giải độc trong mọi trường hợp, đặc biệt khi say sắn và ngộ độc nấm.
Hạt đậu xanh (Ảnh Internet)
Sắn dây còn gọi là cát căn, y học cổ truyền thường dùng lá, hoa, rễ củ và bột sắn dây để giải độc. Lấy củ sắn dây tươi rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cho bệnh nhân uống hoặc dùng củ khô (cát căn) sắc lấy nước uống; Bột sắn dây hòa với nước rồi pha thêm đường uống; Lá sắn dây tươi rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cho bệnh nhân uống để chữa rắn độc cắn, còn bã đắp lên trên vị trí tổn thương.
Sắn dây (Ảnh Internet)
Rau mùi thường dùng để chữa ngộ độc thức ăn bằng cách lấy khoảng 120g hạt mùi đem sắc với 2 bát nước còn lại 1 bát, chia uống 2 lần trong ngày.
Hạt rau mùi (Ảnh Internet)
Rau má vị ngọt, tính mát, có công dụng thanh nhiệt giải độc, làm mát gan và lợi tiểu. Để giải độc lá ngón hoặc say sắn thì dùng cả cây rau má rửa sạch, giã nát, hòa với nước ấm rồi gạn lấy nước cho bệnh nhân uống. Để chữa ngộ độc nấm cũng làm như trên hoặc lấy rau má 160g đem sắc với 80g đường phèn lấy nước uống; hoặc dùng 160g rau má và 400g củ cải tươi, rửa sạch, giã nát, ép lấy nước uống.
Rau má (Ảnh Internet)
Ở nước ta có nhiều loại mua, người ta hay dùng cây mua lùn để làm thuốc. Thường dùng cây mua để giải độc sắn và chữa rắn độc cắn. Lấy rễ cây mua giã nát, hãm với nước sôi hoặc đem sắc lấy nước cho bệnh nhân uống.
Lê Châu (St)