Những trái phiếu đã hàng trăm năm tuổi dưới thời nhà Thanh (1644-1912) của Trung Quốc có thể là công cụ nặng đô kế tiếp để Tổng thống Mỹ Donald Trump gây áp lực với Bắc Kinh trong cuộc chiến thương mại.
Chiến tranh thương mại Mỹ – Trung đang ngày càng leo thang – Ảnh: REUTERS
Theo Bloomberg, chính phủ Trump đang nghiên cứu khả năng tái kích hoạt các trái phiếu Mỹ đã mua của Trung Quốc từ trước khi nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa được thành lập. Những trái phiếu quá hạn này nằm rải rác ở gác xép và tầng hầm của hàng ngàn người dân Mỹ, hoặc được bày bán rộng khắp trên trang mua bán eBay với giá khoảng vài trăm đôla.
Nhà nước Trung Quốc hiện nay chưa bao giờ công nhận số nợ này, mặc cho các nỗ lực đòi thanh toán suốt nhiều thập kỷ qua. Hiện tại khối nợ được cho là sẽ trở thành công cụ của ông Trump trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc.
Chủ nhân của các trái phiếu quá hạn kỳ vọng Tổng thống Mỹ sẽ đấu tranh vì họ, ngay cả khi một số nhân vật trong chính phủ tố cáo những người này lừa đảo, bán đi bán lại đúng 1 tờ giấy nợ. Bloomberg cho biết Tổng thống Trump, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin và Bộ trưởng Thương mại Wilbur Ross đã gặp các trái chủ và đại diện của họ.
Tờ trái phiếu được phát hành năm 1911 dưới thời nhà Thanh (1644-1912) của Trung Quốc – Ảnh: BLOOMBERG
Loại trái phiếu được nhắc tới ra đời từ năm 1911, được phát hành bởi nhiều ngân hàng tại London, Berlin, Paris, và New York. Nó thường được gọi tên là trái phiếu Đường xe lửa Hồ Bắc (Hukuang Railway bonds), dùng để gây quỹ cho dự án đường ray kéo dài từ Hán Khẩu đến Tứ Xuyên. Jonna Bianco, chuyên gia thuộc Quỹ những người nắm giữ trái phiếu Mỹ (ABF) – đại diện cho chủ nhân của số trái phiếu quá hạn trên.
Bà khẳng định Bắc Kinh đang nợ họ hơn 1.000 tỉ USD nếu tính cả lạm phát, lãi suất và các loại phí khác. Bà Bianco đã tìm mọi cách thuyết phục chính phủ Mỹ buộc Trung Quốc phải trả nợ trong suốt 18 năm. Theo bà, Trung Quốc đã thanh toán số trái phiếu do nhà đầu tư Anh nắm giữ vào năm 1987 như một phần thỏa thuận lấy lại Hong Kong. Nguồn thạo tin tại Bộ Tài chính Mỹ của Bloomberg cho biết họ đã nghiên cứu những trái phiếu này. Tuy nhiên, những luận điểm ABF đưa ra thực tế không khả thi về mặt pháp lý. Bộ Tài chính Mỹ từ chối chính thức lên tiếng về vấn đề trên.
Theo Bloomberg, vấn đề quan trọng là những trái phiếu này đã hết hạn từ lâu, và hiện vẫn chưa có quy định nào buộc một chính phủ phải tiếp nhận các món nợ của các chính phủ trước sau khi xảy ra biến động chính trị. Dù vậy, đa số các chính phủ đều đồng ý thực hiện việc này, phần lớn là vì không muốn làm các nhà đầu tư mếch lòng và từ chối mua trái phiếu trong tương lai.