Ngay sau khi có thông báo Hải Quân Hoa Kỳ thông báo tàu USS Mustin đã tiếp cận khu vực gần quần đảo Hoàng Sa ở Biển Đông hôm thứ Năm, Trung Cộng liền lên tiếng cảnh cáo và xua đuổi tàu Mỹ, sau khi Hải Quân Mỹ cho hay USS Mustin đã đi qua khu vực 12 hải lý ngoài khơi đảo Phú Lâm và Hòn Tháp, thuộc quần đảo Hoàng Sa.
Chiếc trực thăng Ó Biển MH-60R Seahawk thuộc lực lượng Thủy Quân Lục Chiến đang trở về và chuẩn bị đáp xuống sàn tàu chiến khu trục USS Mustin. (Navy photo by David Flewellyn)
Sự hiện diện của tàu khu trục mang phi đạn dẫn đường USS Mustin nêu trên là một hoạt động trong khuôn khổ các hoạt động tự do hàng hải (FONOPs) của Hoa Kỳ.
Trong một tuyên bố ngày 28-5, Trung Úy Anthony Junco, phát ngôn viên Đệ Thất Hạm Đội của Hải Quân Hoa Kỳ nói:
"Vào ngày 28-5, tàu USS Mustin (DDG 89) đã thực hiện quyền tự do hàng hải ở quần đảo Hoàng Sa, phù hợp với luật pháp quốc tế. Bằng việc thực hiện hoạt động này, Hoa Kỳ chứng minh rằng các vùng nước trên nằm ngoài những gì Trung Quốc có thể tuyên bố là lãnh hải của mình dựa trên pháp lý."
Một sĩ quan Hải Quân Mỹ cho hay USS Mustin đã đi qua khu vực 12 hải lý ngoài khơi đảo Phú Lâm và Hòn Tháp, thuộc quần đảo Hoàng Sa.
Phú Lâm là nơi Trung Quốc chiếm đóng và quân sự hóa bất chấp sự phản đối của các quốc gia. Bắc Kinh đã xây dựng phi đạo và trước đây đã cho hạ cánh máy bay chở bom chiến lược.
Hồi thángBa3, Reuters cho biết chiếc USS Mustin cũng thực hiện một nhiệm vụ tương tự ở gần đảo Đá Vành khăn trong vùng biển thuộcquần đảo Trường Sa.
Thông báo của Hải Quân Hoa Kỳ được đưa ra đêm 28-5 theo giờ Việt Nam. Nhưng trước đó vào buổi chiều cùng ngày, tờ Hoàn Cầu Thời Báo (Global Times) của Trung Cộng đã loan tin nói quân đội Trung Quốc đã đuổi một chiến hạm Mỹ đi qua vùng nước "của Trung Quốc" ngoài khơi "quần đảo Tây Sa" ở Biển Đông.
Tây Sa là tên Trung Quốc tự đặt cho quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam mà nước này chiếm đóng bất hợp pháp.
Trong bản tin từ phía Bắc Kinh, tờ Global Times dẫn lời phát ngôn viên Li Huamin của Bộ Tư Lệnh chiến khu Nam Bộ của quân đội Trung Quốc và cho biết nói Bộ Tư lệnh đã tổ chức các lực lượng hải quân và không quân bám sát tàu USS Mustin khi tàu này tiến vào Hoàng Sa.
Phát ngôn viên Li nói rằng quân đội Trung Quốc đã bám theo và giám sát, nhận diện, cảnh báo và xua đuổi USS Mustin.
Đây không phải lần đầu tiên Trung Cộng tuyên bố đã đuổi một tàu chiến Hoa Kỳ ở Biển Đông trong năm 2020. Trước đó, phía Trung Quốc cũng tường thuật tương tự về những lần đối đầu với tàu USS Montgomery và USS McCampbell cũng như USS Barry.
Ngược lại, trong thời gian qua, Hoa Kỳ đã cáo buộc Trung Cộng lợi dụng tình hình dịch bệnh do coronavirus gây ra để tranh giành lợi thế về kinh tế và quân sự trong khu vực. Phía Hoa Thịnh Đốn cũng nhắc lại những lần đối đầu "không an toàn" giữa hải quân Hoa Kỳ và Trung Cộng ở Biển Đông.