Bài phát biểu tranh cãi của nhà lãnh đạo Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng vào tối ngày 5/11 khi ông cáo buộc có gian lận bầu cử ở nhiều bang chiến trường đã khiến các đảng viên Đảng Cộng hòa đã chia rẽ.
Tổng thống Trump phát biểu tại Nhà Trắng ngày 5/11 (Ảnh: WSJ)
Tổng thống Trump đã nghi ngờ các kết quả bầu cử tổng thống trong bài phát biểu tại Nhà Trắng vào tối ngày 5/11, trong đó bao gồm các cáo buộc chưa có bằng chứng, khiến nhiều mạng lưới tin tức lớn của Mỹ như MSNBC, CBS và ABC ngừng phát sóng.
Trong bài phát biểu hôm qua, ông Trump đã cáo buộc có gian lận bầu cử ở nhiều bang chiến trường hiện vẫn đang kiểm phiếu. Ông cũng kêu gọi ngừng kiểm phiếu tại Pennsylvania, nơi ông dẫn trước đối thủ với tỷ lệ rất sít sao. Trong khi đó, ông Trump lại hối thúc tiếp tục kiểm phiếu tại Arizona, nơi ông tỷ lệ dẫn trước của ông Biden đang giảm.
Bài phát biểu của ông chủ Nhà Trắng đã cho thấy những chia rẽ trong nội bộ đảng Cộng hòa, giữa một bên là những người công khai bảo vệ ông, một bên là những người bảo vệ tiến trình bầu cử. Nhiều người khác chọn cách im lặng.
Những người trung thành với Tổng thống Mỹ, trong đó có lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Kevin McCarthy, các thượng nghị sĩ Lindsey O. Graham và Ted Cruz, đã đồng tình với các cáo buộc gian lận tràn lan phiếu bầu ở Pennsylvania và các bang dao động khác, vốn đang nghiêng về phía ứng viên tổng thống đảng Dân chủ Joe Biden, khi các phiếu bầu tiếp tục được kiểm đếm.
“Tổng thống Trump đã thắng cuộc bầu cử này”, ông McCarthy nói với người dẫn chương trình của đài Fox News vào tối ngày 5/11. Trước đó, ông cũng viết trên Twitter rằng: “Đảng Cộng hòa sẽ không im lặng. Chúng tôi đòi hỏi sự minh bạch và chính xác. Chúng tôi yêu cầu các phiếu bầu hợp pháp phải được bảo vệ”.
Các nghị sĩ Cộng hòa trên cũng đồng tình với các cáo buộc mà ông Trump đưa ra về quá trình kiểm phiếu tại bang Pennsylvania.
“Cuộc bầu cử tại Philadelphia không trung thực. Tại sao họ lại cấm cửa mọi người? Vì họ không muốn mọi người biết những gì họ đang làm”, ông Graham viết nói với Fox News.
Tuy nhiên, các phát biểu của ông Trump cũng vấp phải sự chỉ trích từ các thành viên ngay trong chính đảng Cộng hòa, như Thượng nghị sĩ Mitt Romney và những chính trị gia không tranh cử lần này.
Lãnh đạo phe đa số đảng Cộng hòa tại Thượng viện Mitch McConnell ngày 6/11 viết trên Twitter: “Đây là cách thức phải hoạt động tại đất nước vĩ đại của chúng ta. Mọi phiếu bầu hợp pháp phải được kiểm. Bất kỳ lá phiếu không hợp pháp nào đều không được phép. Tất cả các bên phải quan sát tiến trình. Và tòa án sẽ được áp dụng ở đây để thực thi luật và giải quyết các tranh chấp. Đó là cách các lá phiếu của nước Mỹ quyết định kết quả bầu cử”.
Ít nhất một nhân vật trong nhóm thân cận của ông Trump cũng công khai chỉ trích tuyên bố của nhà lãnh đạo Mỹ. Cựu thống đốc New Jersey Chris Christie, một đồng minh thân cận trợ giúp chiến dịch tranh cử của ông Trump, đã bác bỏ các cáo buộc từ Nhà Trắng. Trước đó, ông Christie cũng chỉ trích Tổng thống Trump vì sớm chiến thắng bầu cử trong khi hàng triệu phiếu bầu vẫn đang được kiểm.
“Các phiếu bầu sẽ phải được kiểm. Nếu có các gian lận, sẽ có điều tra và cuối cùng là giải quyết ở tòa án. Đặt niềm tin vào nền dân chủ, hiến pháp và nhân dân Mỹ”, Thượng nghị sĩ Mitt Romney viết.
Còn Hạ nghị sĩ Will Hurd viết: “Một tổng thống đương nhiệm đang làm suy yếu tiến trình chính trị và nghi ngờ tính hợp pháp và tiếng nói của vô số người Mỹ mà không bằng chứng là chuyện không chỉ sai trái và nguy hiểm, mà còn làm suy yếu nền tảng mà đất nước này được xây dựng nên”.
Thống đốc đảng Cộng hòa bang Maryland Larry Hogan, người không bỏ phiếu cho ông Trump, viết: “Mỹ đang kiểm phiếu và chúng ta phải tôn trọng các kết quả như chúng ta vẫn làm trước đây. Không cuộc bầu cử nào và không ai quan trọng hơn nền dân chủ của chúng ta”.
Trong khi đó, nhiều thành viên đảng Cộng hòa khác, trong đó có một số cựu thống đốc và thống đốc đắc cử tại các bang vẫn đang kiểm phiếu, đã hối thúc công chúng kiên nhẫn và phớt lờ các cáo buộc không có cơ sở.
*VietBF@sưu tập