Đọt và lá sưng non có vị chát, nồng đượm mùi bạc hà the the. Lòng bò rẻ tiền, “ít người ngó”, nhưng có lá sưng vào thì bỗng “lắm người mê”.
Lòng bò xào lá sưng ăn kèm bánh tráng
/// ẢNH: TRANG THY
Vùng đất Quảng Ngãi có cây sưng với gai tua tủa nhưng khá "thân thiện" khiến nhiều người ưa thích. Dáng cây bụi mảnh dẻ nơi gò đồi, cao ngang đầu người lớn, gai từ thân ra đến lá. Nhiều người đào rễ, rửa sạch rồi giã dập, bỏ vào ly nước sôi chờ âm ấm thì ngậm trong miệng chữa đau răng.
Thời thơ ấu, tôi cùng lũ bạn thường mang theo muối ớt khi chăn bò trên gò đồi sau buổi đến lớp. Chúng tôi dạo quanh hái lá giang non và ngắt đọt sưng tim tím với những chiếc gai tí xíu mềm mại. Sau đó, cả bọn tụ họp nói cười rôm rả dưới tán cây râm mát với gió vờn quanh xào xạc trong nắng chiều. Nhón đọt non kẹp trong vài chiếc lá giang chấm muối ớt và đưa vào miệng nhai. Lá giang chua quyện với mặn của muối lẫn cay từ ớt hòa cùng chát của đọt sưng non thấm vào từng tế bào vị giác. Lưỡi the the vô cùng thích thú. Hương bạc hà từ đọt sưng non ngan ngát nơi mũi khiến cả bọn chấm rồi nhai, ríu rít nói cười như chim non rời tổ.
Đọt và lá sưng non được người dân quê tôi dùng làm rau gia vị cho món ăn thêm đậm đà. Sau buổi lao động vất vả, người dân quê dạo tìm, bứt đọt và lá mang về nấu canh hay xào thịt. Lòng bò rẻ tiền, "ít người ngó" nhưng có lá sưng thì "lắm người mê".
Lòng bò rửa sạch, xắt miếng vừa ăn rồi để cho ráo nước. Dạo quanh vườn nhà hái ít lá lốt, đào củ gừng tươi và ngắt quả ớt cay. Hành tím xắt mỏng cho vào chảo dầu đun sôi tỏa hương thơm trong gian bếp nhỏ rồi cho lòng vào xào. Tiếp đến cho muối, đường, ớt cắt mỏng và gừng tươi xắt sợi rồi dùng đũa đảo đều. Khi lòng vừa chín, cho đọt xắt nhỏ, lá sưng non và lá lốt xắt sợi vào đảo nhẹ, rắc ít tiêu xay nhuyễn lên trên rồi nhấc xuống khỏi bếp.
Đĩa lòng xào đưa hương nồng nàn như gọi mời. Mùi bạc hà từ lá sưng "đẩy" hương thơm từ lá lốt, hành tím, gia vị... lên, giục giã nhanh tay cầm đũa. Lòng xào mềm dai "quẩn quanh" bên răng. Lá lốt đăng đắng hòa cùng vị chát dịu từ đọt và lá sưng non quyện với mặn, ngọt, cay từ lòng cùng gia vị tạo nên dư vị khó phai. Bánh tráng nướng chín giòn khiến bữa ăn thêm rôm rả, đẩy đưa.