[june04]

Báo cáo của Liên Hợp Quốc tổng hợp những phát hiện khoa học mới nhất về biến đối khí hậu, cho thấy nguy cơ một thảm họa hội tụ.

Thông điệp chính của báo cáo được công bố hôm 16/9 là cảnh báo hiện tượng nóng lên toàn cầu đang diễn ra nhanh hơn và với tác động xấu đi nhanh hơn so với hầu hết mô hình dự đoán trước đây. Trong 5 năm tới, có 40% khả năng thế giới có thể vượt ngưỡng nóng lên 1,5 độ C, vốn từng được các nhà khoa học và chính phủ trên thế giới xác định là giới hạn mong đợi.

"Chúng ta đã đạt đỉnh điểm về sự cần thiết phải hành động khí hậu. Mức tổn hại đối với khí hậu và hành tinh của chúng ta đã tồi tệ hơn chúng ta nghĩ và đang diễn ra nhanh hơn dự đoán", Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cho biết trong thông điệp video kèm theo báo cáo. "Báo cáo này cho thấy chúng ta đang đi lệch hướng đến thế nào".

Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc, "nhiệt độ bề mặt trung bình toàn cầu giai đoạn 2017–2021 là một trong những mức nhiệt cao nhất được ghi nhận, ước tính từ 1,06 đến 1,27 độ C so với mức thời kỳ tiền công nghiệp (1850–1900)".

Điều này dẫn đến tác động là các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt như sóng nhiệt, hạn hán và bão, đang diễn ra sớm hơn và thường xuyên hơn so với mức nhiều người dự đoán.

Theo báo cáo mới và nghiên cứu gần đây khác của các tổ chức phi chính phủ, biện pháp mà các quốc gia cam kết tại Hội nghị Biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc ở Paris năm 2015 là không đủ, vì không thể ngăn được xu hướng thế giới nóng lên ít nhất 2,7 độ C vào cuối thế kỷ này.

Hơn nữa, lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính toàn cầu tiếp tục tăng. Carbon dioxide hiện là khí nhà kính phổ biến nhất, đạt đỉnh năm 2019 và giảm xuống trong năm 2020 do đại dịch Covid-19. Phát thải các khí nhà kính khác, như metan và nitơ oxit, đang tăng lên nhanh chóng, nhiều hơn so với dự đoán của các mô hình khí hậu trước đây.

Báo cáo nhằm khuyến khích những cam kết tham vọng hơn về hành động quốc gia nhằm chống lại biến đổi khí hậu tại hội nghị khí hậu của Liên Hợp Quốc ở Glasgow, Scotland, vào tháng 11. Các nguyên thủ quốc gia cũng sẽ tham dự cuộc họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tuần tới, nơi biến đổi khí hậu chắc chắn sẽ là chủ đề thảo luận chính.

Nhưng điều quan trọng không kém việc thực hiện những cam kết đó là các chính phủ tuân thủ và thực hiện chính sách nhằm đạt mục tiêu cắt giảm khí thải. "Ngày càng nhiều quốc gia cam kết mục tiêu không phát thải ròng là điều đáng khích lệ, nhưng để duy trì tính khả thi và đáng tin cậy, các mục tiêu này cần được gấp rút phản ánh trong chính sách ngắn hạn và trong các hành động tham vọng hơn", theo Liên Hợp Quốc.