[Romano]

Cuộc chiến Ukraine đã làm nổi rõ nguy cơ xung đột hạt nhân trên đất châu Âu, khiến lục địa này cảm thấy bất an hơn khi nào hết. Châu Âu cần những giải pháp căn cơ để xóa bỏ vũ khí hạt nhân không chỉ ở Nga mà trên toàn thế giới.
Nguy cơ chiến tranh hạt nhân cận kề, răn đe hạt nhân NATO ít tác dụng

Thời gian qua, trong bối cảnh chiến sự Ukraine, Nga đã vài lần đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân. Mới đây trước cuộc họp thượng đỉnh NATO ở Madrid, Tổng thống Nga Putin cũng nói về khả năng đặt vũ khí hạt nhân ở Belarus.Bất cứ hành động nào sử dụng vũ khí hạt nhân ở châu Âu (tại Ukraine hoặc nơi nào khác trên đất châu Âu) sẽ kéo theo những hậu quả bi kịch với tầm ảnh hưởng rộng. Chỉ một vụ nổ hạt nhân riêng lẻ cũng có thể đủ giết chết hàng trăm ngàn người và làm nhiều người hơn nữa bị thương. Phóng xạ phát tán có thể gây ô nhiễm những khu vực rộng lớn trên nhiều nước. Tình trạng nghiêm trọng này sẽ gây quá tải cho hệ thống y tế và cứu hộ khẩn cấp. Nỗi hoảng loạn diện rộng sẽ tạo ra những dòng dịch chuyển con người trên quy mô lớn và tình trạng đứt gãy kinh tế trầm trọng. Còn nếu xảy ra nhiều vụ nổ thì tình hình còn tệ hại gấp nhiều lần.

Những lời đe dọa do Nga đưa ra đã hạ thấp ngưỡng sử dụng vũ khí hạt nhân trên Trái Đất, làm gia tăng nguy cơ xung đột bằng vũ khí hạt nhân và thảm họa toàn cầu. Ngay cả trong trường hợp một vũ khí hạt nhân chiến thuật được sử dụng ở Ukraine, tình hình vẫn tệ hại vì nó có thể kéo theo phản ứng dây chuyển trong sử dụng vũ khí hạt nhân để đáp trả lẫn nhau.

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã từ lâu xem vũ khí hạt nhân là phương tiện trọng yếu duy trì hòa bình và ổn định. Khái niệm Chiến lược gần đây của NATO nêu: “Mục đích căn bản của năng lực hạt nhân của NATO là duy trì hòa bình, ngăn ngừa cưỡng ép và răn đe xâm lược”.

Nhưng thực tế cho thấy, trong xung đột Ukraine thời gian qua, Nga đã sử dụng hiệu quả vai trò răn đe của vũ khí hạt nhân, trong khi đó NATO không hề làm được điều này với kho vũ khí hạt nhân của họ. Các thành viên NATO đã không thể can thiệp trực tiếp vào khủng hoảng Ukraine. Hồi tháng 2/2020, Tổng thống Pháp Macron tuyên bố rằng vũ khí hạt nhân của Pháp bảo đảm cho nước này quyền tự do hành động và ngăn ngừa đối thủ sử dụng hăm dọa để đạt mục đích. Nhưng hai năm sau, tuyên bố này của nhà lãnh đạo Pháp không hề có tác dụng trước Nga trong xung đột Ukraine.

Cuộc khủng hoảng Ukraine đã cho chúng ta thấy răn đe hạt nhân chỉ là công cụ cho việc xử lý các thách thức an ninh tạm thời.