Theo như Ukraine hiện đang chiến đấu nhằm giành lại quyền kiểm soát của Nga dọc theo chiến tuyến ở miền đông và miền nam nước này, thì việc chính phủ Mỹ sắp đóng cửa có thể vô tình là 'món quà' tặng Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Một chiếc M142 HIMARS của Mỹ tài trợ cho Ukraine phóng tên lửa theo hướng Bakhmut vào ngày 18/5/2023. Ảnh Getty
Vào ngày thứ Sáu, Quốc hội Mỹ vẫn đi đúng hướng để kích hoạt việc đóng cửa chính phủ, khi Chủ tịch Hạ viện Kevin McCarthy phải chịu một thất bại nặng nề khác khi hạ viện không thể thúc đẩy dự luật tạm thời cuối cùng để gia hạn nguồn tài trợ của chính phủ quá thời hạn quan trọng.
McCarthy đang phải chịu áp lực rất lớn khi các đảng viên Đảng Cộng hòa tại Hạ viện không thể thống nhất kế hoạch ngăn chặn việc đóng cửa trong bối cảnh những người bảo thủ có đường lối cứng rắn phản đối việc thông qua việc gia hạn tài trợ ngắn hạn.
Lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Hạ viện đã nói với các thành viên rằng dự kiến sẽ có thêm các cuộc bỏ phiếu vào thứ Bảy, nhưng vẫn chưa rõ Hạ viện sẽ bỏ phiếu về vấn đề gì và vẫn chưa có sự đồng thuận giữa các đảng viên Đảng Cộng hòa tại Hạ viện.
Nhưng những tác động gợn sóng sẽ còn xa hơn ở Mỹ. Việc đóng cửa chính phủ Mỹ có thể cản trở khả năng của Ukraine chống lại lực lượng Nga trong cuộc phản công mệt mỏi, mang lại cho Điện Kremlin một lợi thế mà Kiev không thể có được.
Bill Browder, người đứng đầu Chiến dịch Công lý Magnitsky Toàn cầu và nhà phê bình nổi tiếng của Điện Kremlin, nói với Newsweek hôm thứ Sáu rằng, việc đóng cửa sẽ ảnh hưởng đến "hầu hết mọi thứ", từ các dịch vụ nội địa của Mỹ đến cuộc chiến ở Ukraine và là một "thảm họa sắp xảy ra" đối với Kiev.
Ông nói thêm: "Putin đang tìm kiếm bất kỳ vết nứt nào trên áo giáp của chúng ta, bất kỳ điểm yếu nào và đây là điểm yếu tự tạo ra và hoàn toàn không cần thiết".
Lầu Năm Góc cho biết hồi đầu tuần: "Ở cấp độ chiến lược, việc đóng cửa sẽ có lợi cho các đối thủ cạnh tranh của Mỹ" .
Tuy nhiên, viện trợ quân sự cho Ukraine đã khiến các cuộc đàm phán bị đình trệ nhằm tránh việc đóng cửa. Một đề xuất mới của lưỡng đảng về việc tài trợ cho chính phủ chỉ đến tháng 11 đã được công bố vào đầu tuần này, trong đó có 6 triệu USD cho Ukraine - một điều đã tỏ ra khó khăn đối với một số đảng viên Đảng Cộng hòa tại Hạ viện nghi ngờ về việc gửi thêm viện trợ cho Kiev.
Đến nay, Mỹ đã gửi gần 44 tỷ USD viện trợ an ninh cho Ukraine kể từ ngày 24/2/2022, khi Nga tiến hành cuộc chiến ở Ukraine. Kiev hiện đang ở trong một vị trí quan trọng, phải cân bằng việc duy trì cuộc phản công trong những tháng mùa đông với nhận thức rằng cuộc bầu cử tổng thống vào năm tới có thể đồng nghĩa với việc Washington sẽ thay đổi sự ủng hộ đối với cuộc kháng chiến của mình. Mỹ là quốc gia đóng góp viện trợ quân sự lớn nhất cho Ukraine.
Nhưng vẫn còn câu hỏi về việc đóng cửa sẽ ảnh hưởng như thế nào đến viện trợ quân sự của Ukraine từ Washington. Các chuyên gia cho rằng đây có thể là một vấn đề dài hạn, nhưng "sự thiếu hụt nguồn tài trợ cho Ukraine hoặc bất kỳ sự cắt giảm đáng kể nào sẽ hoàn toàn có tác động tiêu cực đến khả năng thành công của họ", John Kirby, điều phối viên truyền thông chiến lược của Hội đồng An ninh Quốc gia, nói với MSNBC.
Ông nói thêm, điều này đang gửi một tín hiệu tới Putin, cho ông thấy rằng ông chỉ cần "chờ thời" trước khi hết sự ủng hộ dành cho Kiev, nhưng cũng cho biết đã có "sự ủng hộ tuyệt vời" tại Hạ viện và Thượng viện dành cho Ukraine.
Mặc dù có rất ít thông tin rõ ràng về việc Ukraine sẽ bị ảnh hưởng như thế nào, nhưng nếu việc đóng cửa "tạo ra bất kỳ sự chậm trễ nào trong việc cung cấp vũ khí hoặc các loại hỗ trợ quân sự khác thì đó sẽ là một chiến thắng to lớn cho Putin", Browder nói.
Nhưng "sự chậm trễ đáng kể trong viện trợ sẽ dẫn đến nhiều người chết hơn", thành viên quốc hội Ukraine, Maryan Zablotskyy, nói với tờ The Washington Post. Browder nói thêm nếu Mỹ ngừng cung cấp viện trợ quân sự cho Kiev thì "rất có khả năng Ukraine sẽ thua trong cuộc chiến".
Tuy nhiên, những người khác lại không lo lắng như vậy. Dan Rice, cựu cố vấn của quân nhân hàng đầu của Ukraine, Tướng Valery Zaluzhnyi, nói với Newsweek hôm thứ Sáu: "Tôi không lo ngại gì về bất kỳ tác động nào của việc chính phủ Mỹ đóng cửa đối với Ukraine" . Ông nói: "Tôi thông cảm với bất kỳ người lao động Mỹ nào có thể bị ảnh hưởng và các dịch vụ của chính phủ bị gián đoạn ở Mỹ, nhưng quân đội Ukraine sẽ tiếp tục lấy lại đất của mình trong suốt tháng 10".
"Bất kỳ sự đóng cửa nào của chính phủ Mỹ cũng sẽ không giúp ích gì cho Nga", Rice, hiện là hiệu trưởng của Đại học Mỹ ở Kiev, nói thêm.
Một số thành viên Đảng Cộng hòa nổi tiếng tại Hạ viện đã lên tiếng phản đối việc "kiểm tra khoảng trống" cho Ukraine, mặc dù sự ủng hộ dành cho Ukraine phần lớn vẫn mạnh mẽ. Tuy nhiên, Oleksandr Kraiev, chuyên gia về chính sách đối ngoại của Mỹ tại tổ chức tư vấn Prism của Ukraine, nói với NBC News rằng: "Không chỉ những người theo đường lối Cộng hòa cứng rắn mà cả những người thuộc Đảng Dân chủ cấp tiến đang ngày càng phản đối sự can dự của nước ngoài" .
Vào ngày 21/9, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Chris Sherwood cho biết sự hỗ trợ của Mỹ dành cho Ukraine là "một hoạt động bị loại trừ do sai sót của chính phủ trong việc phân bổ ngân sách", Politico đưa tin.
Hôm thứ Năm, phó thư ký báo chí Lầu Năm Góc, Sabrina Singh, mô tả việc ngừng hoạt động là "kịch bản xấu nhất" sẽ "hoàn toàn" ảnh hưởng đến cách Mỹ huấn luyện phi công Ukraine chuẩn bị cho những chiếc F-16 do Lockheed Martin sản xuất bay trên bầu trời Ukraine.
Ông Singh nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo rằng nhiều nhân viên dân sự đang tham gia vào việc huấn luyện các phi công lái máy bay chiến đấu F-16 của Ukraine bị sa thải, bao gồm cả những người tham gia huấn luyện tiếng Anh, vì vậy ít nhiều sẽ có ảnh hưởng.