Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt các nghị quyết Hội nghị T.Ư 8 khóa XIII. Với việc Trung ương ban hành Nghị quyết 43. Theo Chủ tịch nước, có 3 lý do rất quan trọng.
Một là sau 20 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 23 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX, các mục tiêu, giải pháp đề ra cơ bản hoàn thành. Song đây là vấn đề xuyên suốt, lâu dài nên cần tính toán nhiệm vụ, giải pháp phát huy truyền thống, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong tình hình mới.
Hai là sau 20 năm thực hiện Nghị quyết 23, Trung ương đánh giá còn một số hạn chế, khuyết điểm và cho rằng cần rút ra một số bài học để thực hiện tốt hơn.
Thứ ba, theo Chủ tịch nước, tình hình thế giới, khu vực, trong nước hiện nay đã có nhiều thay đổi; nhận thức về đoàn kết, đại đoàn kết có nhiều yếu tố mới.
"Giữa đoàn kết và chia rẽ, dường như đoàn kết sẽ mạnh hơn, phát triển hơn. Không đoàn kết hay tệ hơn là chia rẽ, sẽ kiềm chế sự phát triển, thậm chí kéo thụt lùi sự phát triển của một số quốc gia".
Nói về quan điểm của Nghị quyết 43 về phát huy truyền thống, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng cho biết, Nghị quyết 43 có cách tiếp cận đầy đủ, toàn diện, hệ thống về vấn đề đại đoàn kết toàn dân tộc.
Theo đó, T.Ư Đảng xác định nền tảng vững chắc của đại đoàn kết toàn dân tộc là liên minh giữa giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức do Đảng lãnh đạo; là mối quan hệ bền chặt giữa Đảng và nhân dân, là niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ; là đoàn kết trong Đảng, đoàn kết giữa các giai tầng xã hội, giữa cộng đồng các dân tộc Việt Nam, giữa đồng bào theo tôn giáo và không theo tôn giáo, giữa những người theo các tôn giáo khác nhau, giữa người Việt Nam ở trong và ngoài nước; là đoàn kết giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân yêu chuộng hòa bình, tiến bộ trên thế giới.
Một quan điểm quan trọng khác nêu trong Nghị quyết 43, là phương thức để phát huy truyền thống và sức mạnh đại đoàn kết. Theo đó, Chủ tịch nước nhấn mạnh phát huy sức mạnh đại đoàn kết với phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, tôn trọng bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, quyền làm chủ của nhân dân trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.
Muốn đại đoàn kết phải phát huy dân chủ. Nếu đoàn kết mà không có dân chủ, đó là đoàn kết xuôi chiều; đoàn kết mà không lắng nghe các ý kiến khác nhau, đó là đoàn kết một chiều.
"Cán bộ cấp dưới mà cứ lựa coi cấp trên nghĩ gì để nói là nguy hiểm cho Đảng, đất nước. Một cán bộ vào họp tập thể lãnh đạo nhưng lại cứ suy nghĩ vấn đề này ông thủ trưởng suy nghĩ thế nào để mình nói phù hợp ý lãnh đạo thì nguy hiểm", Chủ tịch nước dẫn chứng.
Theo ông Thưởng, đó là đoàn kết một chiều, đoàn kết xuôi chiều, đoàn kết trên sự bưng bít, không lắng nghe sự thật.
"Chỗ nào không có dân chủ, chỗ đó không có đoàn kết thực sự. Tôi dám khẳng định với các đồng chí như thế. Mà cái này nói các đồng chí đừng buồn, chắc chỗ này chỗ kia cũng có chứ không phải không đâu, thậm chí còn nặng nề. Bàn chuyện gì cứ đi hỏi thủ trưởng nghĩ cái này thế nào để vô phát biểu cho trúng ý thủ trưởng. Dự cuộc họp mà không thẳng thắn, không trao đổi một cách chân thành, lắng nghe, phân tích, mổ xẻ. Cái đó không nên".