"Nếu phở là biểu tượng ẩm thực của Hà Nội thì bánh mì là "đặc sản" của Sài Gòn" Robyn Eckhardt, một cây viết về ẩm thực trên Wall Street Journal, đã bắt đầu bài viết về bánh mì Sài Gòn như vậy.
Loại bánh mì kẹp ở Việt Nam có nguồn gốc từ cách ăn của người Pháp: một lát bánh mì kẹp thịt, phó mát hoặc cá hộp kèm theo củ cải hoặc cà rốt bào sợi ngâm chua, một ít rau mùi, tương ớt và một ít xì dầu Maggi.
Cách ăn này được những người Bắc mang vào Nam sau năm 1954 khi Việt Nam bị chia cắt tạm thời.
Tháng trước, tôi đã gặp một chuyên gia bánh mì Việt Nam, người được sinh ra ở Sài Gòn - tên gọi thân mật của thành phố Hồ Chí Minh, có tên là Andrea Nguyễn. Trong suốt 3 tháng, Andrea đã nướng bánh 3 lần mỗi ngày để tìm ra công thức làm bánh mì hoàn hảo nhất, nhằm phục vụ cho việc viết cuốn “Sổ tay bánh mì”, cuốn sách sẽ được ra mắt ở Mỹ trong tháng 7 tới.
Chúng tôi đã đi tìm một số cửa hàng bánh mì đáng thử nhất ở thành phố này. Điểm dừng đầu tiên là một chiếc xe đẩy của chủ hàng Hoàng Thanh Mai, một người mới chỉ vào nghề khoảng 2-3 năm.
Món bánh mì kẹp thịt dân dã mà ngon tuyệt trên báo Mỹ
Đó là một quầy hàng khéo léo được làm bằng thép không rỉ, có bánh xe đẩy với một bếp than, một ngăn sưởi để nướng giòn bánh mì.
Ngoại trừ giò heo, một loại chả lụa theo cách gọi của người Bắc, cô Mai tự làm mọi nguyên liệu khác cho món bánh mì đặc biệt của cô, bao gồm: bánh mì kẹp thịt với pate, thịt heo (3 loại khác nhau: nướng, rán và giò heo), cà rốt và củ cải chua.
Cô Mai rất chú ý đến chất lượng của bánh mì nên người giao bánh mì sẽ giao bánh đến 4 lần mỗi ngày để đảm bảo có được những chiếc bánh mới ra lò thơm ngon nhất. Trung bình, bà Mai phục vụ khoảng 100 thực khách.
“Khéo” là tính từ Andrea dùng để mô tả cách sắp xếp của cô Mai. Những nhận định ban đầu được khẳng định khi tôi cắn miếng bánh đầu tiên, làm rơi cả những mẩu vụn bánh mì vàng rụm trên áo.
Mỗi miếng bánh mì có hương vị của từng nguyên liệu trong chiếc bánh cộng với vị béo ngậy của sốt mayonnaise, pa tê và cả lòng đỏ trứng rán tới.
Sau quầy hàng của cô Mai, chúng tôi bắt xe taxi lên nhà hàng bánh mỳ Hòa Mã trên đường Cao Thắng, nơi họ phục món bánh mì ốp la: bánh mì đặc ruột ăn với trứng và xúc xích rán trong những chiếc chảo riêng.
Ở đây, chủ hàng là cô Lê Thị Hạnh, duy trì hàng ăn được gầy dựng bởi ông mình từ năm 1960.
Bánh mì ốp lết "gia truyền" trên đường Cao Thắng
“Ông tôi bán bánh mì nên ông có thể kết thúc công việc trong buổi sáng và dành buổi chiều để làm thơ”, cô Hạnh kể trong khi làm bánh cho khách.
Andrea bị hấp dẫn bởi những chiếc bánh mì nhỏ, đặc ruột và đầy thịt ở Hòa Mã. “Bạn không cần một cái bánh mì dài trừ khi bạn đi pic nic, khách hàng của chúng tôi thích những cái bánh mì bé và nhiều thịt hơn”, cô Hạnh chia sẻ.
Tôi thực sự say mê món rau cà rốt, dưa chuột và củ cải chua ở Hòa Mã hơn bất cứ chỗ nào tôi từng thử, những miếng cà rốt, dưa chuột dầy hơn bình thường một chút và pa tê thì được xay mịn như nhung.
Trong suốt buổi sáng hôm sau, tôi bị cuốn hút bởi hương thơm của món thịt nướng ở một hàng bánh mì ở số 1 Nguyễn Thượng Hiền. Chủ hàng là anh Trần Linh Sơn, người đã có thâm niên hơn 10 năm trong bếp của một khách sạn trước khi mở cửa hàng ăn của mình vào năm 2008.
Nước sốt của ông được làm cầu kỳ từ dầu ăn, hành lá xanh, nước mắm và đậu phộng giã nhuyễn để thay cho mayonnaise và xì dầu maggi như các tiệm bánh mì thông thường. Tất cả quyện vào hương thịt nướng làm cho món bánh mì của ông Sơn thật tinh tế và ngon miệng.
Wall Street Journal không phải là tờ báo đầu tiên "vinh danh" bánh mì của Việt Nam. Trên thực tế, bánh mì kẹp thịt đã trở thành một trong những món ăn đường phố ngon miệng và nổi tiếng nhất trên thế giới.
Phải chăng, chính sự tài hoa và tinh tế của người Việt đã biến món ăn nhanh của người Pháp thành một món "đặc sản ẩm thực" được ưa chuộng đến như vậy.
Lê Hương (lược dịch)
Infonet