Cuối cùng, sau bốn năm chờ đợi dài đăng đẵng với những người ái mộ môn túc cầu, giải thế giới đã bắt đầu ở Brazil vào ngày thứ Năm, 12 tháng Sáu, 2014. Nhưng không phải tất cả đều là lễ hội và ăn mừng.
Đội tuyển Mỹ đang tập dượt tại Sao Paulo trước ngày đụng độ Ghana. (Hình: Kevin C. Cox/Getty Images)
Ở một nước cuồng nhiệt về túc cầu và đã đoạt 5 giải thế giới như Brazil, cái giá $11 tỷ đô la để làm chủ nhà (và nâng cao khả năng thắng giải lên một chút với lợi thế gà nhà trên sân nhà) không phải được tất cả dân chúng đồng tình. Thay vì xây dựng và nâng cấp những sân vận động lên hàng quốc tế, nhiều người dân cảm thấy chính phủ nên dành số tiền ấy để cung cấp nhà ở giá rẻ, bệnh viện và trường học thì hơn.
Thế nên gần sân vận động của Sao Paulo nơi sẽ diễn ra những trận đấu giải túc cầu thế giới, hơn 3 ngàn gia đình đã dựng lều bạt trên một bãi đất trống để phản đối chính quyền, tạo nên một “Giải Nhân Dân” riêng của mình. Ngoài ra, trước khi giải túc cầu bắt đầu, đã có biểu tình ở 18 tỉnh, bạo động nhất là ở Sau Paulo: người biểu tình ném đá và đập phá một đại lý bán xe và một ngân hàng, còn cảnhsát thì dùng hơi cay.
Chống đối hay ủng hộ, giải túc cầu thế giới cũng đã chính thức bắt đầu mở màn với Jennifer Lopez và những màn biểu diễn để vinh danh những bảo vật của Brazil: thiên nhiên, con người, túc cầu, theo Daphne Cornez, giám đốc nghệ thuật của buổi diễn. Ban tổ chức buổi diễn cũng ước tính rằng cứ mỗi phút của buổi biểu diễn chưa đến 30 phút này cần 20 giờ để chuẩn bị, và có lẽ đây là giờ của mỗi người tham dự, tức là số giờ làm việc cho buổi diễn khá ngắn ngủi này thực ra là một con số khổng lồ.
Túc cầu ở Mỹ nói riêng đã tiến bộ nhiều so với 10-20 năm trước đây, nhất là sau khi Mỹ tổ chức giải túc cầu thế giới vào năm 1994, và với dân số gốc Nam Mỹ đang là thành phần tăng mạnh nhất, Mỹ không thiếu dân ái mộ túc cầu. Tuy số khán giả Mỹ xem những trận túc cầu thế giới đang tăng (24.3 triệu cho trận chung kết giải túc cầu thế giới năm 2010, hơn 44% so với trận chung kết năm 2006), số khán giả xem những trận túc cầu của Mỹ (Hiệp Hội Túc Cầu Chính - MLS) giảm từ khoảng 200,000 đến 150,000 trong vài năm qua.
Chưa thu hút được khán giả (và tiền vé cùng quảng cáo), có nghĩa là túc cầu ở Mỹ cũng chưa thu hút nhiều tài năng và đội túc cầu quốc gia chưa thực sự có thể cạnh tranh với những đội hàng đầu quốc tế (đội túc cầu quốc gia nữ mạnh hơn đội nam nhiều, đã đoạt nhiều giải thế giới, nhưng cũng như những môn thể thao khác, đội nữ không được chú ý cho lắm). Huấn luyện viên cho đội tuyển nam quốc gia hiện nay là Jurgen Klinsmann, từng tham dự ba giải túc cầu thế giới và cùng đội (Tây) Đức thắng giải năm 1990. Ngoài quyết định gây nhiều tranh cãi là loại Landon Donovan, cầu thủ danh tiếng nhất của Mỹ trong nhiều năm qua, ra khỏi đội tuyển quốc gia tham dự giải 2014, Klinsmann còn tạo tiếng vang khi ông tuyên bố đội Mỹ ít có cơ hội thắng giải lần này.
Đa số chuyên gia túc cầu đồng ý với Klinsmann. Tiên đoán chung chung về triển vọng của đội Mỹ trong giải này rất u ám. Đừng nói gì đến đoạt giải, được vào vòng 16 đội đã gần như là không thể. Lần này đội Mỹ lọt vào nhóm G, biệt danh nhóm Tử Thần, với Đức, Bồ Đào Nha và Ghana. Đức và Bồ thì đã chắc Mỹ không chọi nổi, còn Ghana chính là đội đánh bại Mỹ trong hai giải túc cầu thế giới vừa qua. Khả năng chắc chắn nhất cho hai đội tiếp tục vòng 16 là Đức và Bồ.
Dù sự thật là thế, cách diễn tả và trình bày sự thật ấy là hai điều gây tranh cãi về câu trả lời của Klinsmann. Phe ủng hộ nói rằng đấy túc cầu Mỹ đã tăng trưởng đến mức cần có tiêu chuẩn cao hơn, và cần đối mặt với sự thật để vươn lên. Phe chống đối cho rằng túc cầu của Mỹ còn cần ủng hộ và xây dựng thành phần ái mộ, và Klinsmann ngoài chức vụ huấn luyện còn mang chức vụ là sứ giả, người ủng hộ quốc gia cho môn túc cầu, và cho dù sự thật như thế nào chăng nữa, người huấn luyện viên cần biểu lộ lòng tin “làm nên phép lạ” của đội mình.
Chê hay khen, có thể nói rằng sự kiện truyền thông Mỹ chú ý nhiều đến câu nói của Klinsmann như thế là một biểu hiện rất tích cực cho đội tuyển quốc gia (nam) của Mỹ nói riêng và túc cầu ở Mỹ nói chung. (tt)
VD