Hiện Trung Quốc là một thị trường du lịch lớn nhất thế giới. Đây là một đòn bẩy mạnh mẽ thật sự cho chính sách đối ngoại của Bắc Kinh, đủ “dằn mặt” các nước láng giềng - nhà bình luận Frank Sieren đã có 20 năm làm đại diện của tờ DW (Đức) tại Bắc Kinh nhận định.
Năm 2013, Trung Quốc đã vượt qua Đức và Mỹ trở thành nước cung cấp nguồn khách du lịch lớn nhất thế giới. Học viện Du lịch Trung Quốc ước tính sẽ có 116 triệu lượt người Trung Quốc đi du lịch nước ngoài trong năm 2014 (năm 2013 là 20 triệu lượt người). Người Trung Quốc còn mạnh tay dành khoảng 2.500 euro (3,1 nghìn USD) cho du lịch, nhiều hơn du khách đến từ bất cứ quốc gia nào khác.
Phát hiện ra đây là cơ hội phát triển cho ngành du lịch nước nhà nên nhiều quốc gia láng giềng của Trung Quốc đã nhanh chân thiết kế các tour du lịch để đáp ứng nhu cầu của khách Trung Quốc. Chẳng hạn như Hàn Quốc đón hơn 4 triệu lượt khách du lịch Trung Quốc và tạo ra 44% tổng số doanh thu của ngành du lịch. Còn Thái Lan, kể từ tháng 8 vừa qua, chính quyền quân sự Thái Lan đã bắt đầu miễn thị thực cho khách du lịch Trung Quốc. Tại Malaysia - nơi có nhiều khu vui chơi giải trí xây dựng nhằm phục vụ duy nhất đối tượng khách du lịch Trung Quốc, chiếm 20% doanh thu từ ngành công nghiệp không khói này.
Tuy nhiên, theo bình luận của Frank Sieren, du lịch đã được Bắc Kinh sử dụng như một công cụ chính trị. Kể từ khi xảy ra thảm kịch máy bay MH370 của hãng Malaysia Airlines biến mất, số lượng khách du lịch từ Trung Quốc đến Malaysia đã giảm 1/3. Các khu nghỉ mát hầu hết vắng bóng người, nhiều công ăn việc làm trong ngành du lịch Malaysia bị mất.
Nhưng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ âm mưu này của Bắc Kinh là Philippines. Trung Quốc rõ ràng hiểu rằng du lịch có thể sử dụng như một công cụ gây áp lực chính trị và gây khó chịu cho Philippines khi nước này tham gia tập trận hải quân chung với Mỹ. Để đối phó với các tranh chấp và các cuộc biểu tình chống Trung Quốc trên Biển Đông ở Philippines, Bắc Kinh đã đưa ra một cảnh báo du lịch với công dân của họ.
Hành động này ngay lập tức đã gây ra hậu quả. Các hãng hàng không đã phải hủy bỏ 140 chuyến bay và 24 nghìn du khách Trung Quốc hủy tour du lịch đến Philippines. Tháng 9 - 2014, sau cảnh báo du lịch của chính quyền Bắc Kinh, 2/3 tổng số du khách người Trung Quốc (đã đăng ký) nay hủy bỏ tour, làm ngành du lịch Philippines thất thu tới 10 triệu euro.
Du lịch được Bắc Kinh sử dụng như một công cụ chính trị được thể hiện rõ nét nhất là đối với Nhật Bản. Vài tháng trở lại đây mối quan hệ song phương giữa Trung Quốc - Nhật Bản trở nên căng thẳng xung quanh vấn đề chủ quyền nhóm đảo Senkaku (Điếu Ngư) khiến số lượng khách Trung Quốc sang Nhật Bản sụt giảm đáng kể.
Năm ngoái lượng khách du lịch Trung Quốc sang Nhật đã tăng gấp đôi so với năm 2012, nhưng rõ ràng bất cứ khi nào muốn, Bắc Kinh cũng có thể hãm ngay lập tức bằng cách đưa ra cảnh báo du lịch hoặc thắt chặt quy định xuất nhập cảnh.
Trung Quốc đã chứng minh rất rõ khả năng không cứ phải tàu sân bay hay đe dọa cắt giảm xuất nhập khẩu để gây áp lực với các nước láng giềng. Một “đội quân” khách du lịch là đủ. Trong thời điểm hiện nay, các nước láng giềng của Trung Quốc đã nhận thấy thủ đoạn “dằn mặt” của hàng xóm.
Nhà phân tích Frank Sieren cũng nêu lên quan ngại rằng, các vùng du lịch ở châu Âu và châu Mỹ cũng nên cảnh giác và có phương án chuẩn bị kịp thời để đừng biến ngành du lịch của nước mình quá phụ thuộc vào du khách người Trung Quốc.
Bởi, 116 triệu lượt khách du lịch Trung Quốc đi nước ngoài chỉ là con số khởi đầu, đến năm 2030 dự kiến con số này là 535 triệu lượt. Nửa tỷ khách du lịch có thể là một đòn bẩy mạnh mẽ thật sự cho chính sách đối ngoại của Bắc Kinh.
ANTĐ