Trong cuộc sống hiện đại, việc sử dụng máy đi để di chuyển từ chỗ này đến nơi khác đã trở thành phổ biến. Với những ưu thế về tốc độ, rút ngắn thời gian nên đi lại bằng phi cơ ngày càng được ưu tiên. Dẫu vậy, loại phương tiện đi lại này lại không được coi là an toàn.
Trong những chuyến bay trình độ chuyên môn của bộ phận kiểm soát không lưu góp phần bảo đảm tính mạng cho hành khách. Ảnh: Báo Cali Today.
Rất nhiều vụ tai nạn máy bay khiến cả thế giới phải xót thương. Trong năm 2014, thế giới chứng kiến vụ bắn rơi máy bay MH17 trên bầu trời Ukraine và mất tích MH370 của Malaysia đến nay vẫn chưa tìm được. Nói như thế để thấy rằng, nhiệm vụ bảo đảm an toàn cho những chuyến bay là vô cùng quan trọng.
Một trong những công việc quan trọng để bảo đảm an toàn cho chuyến bay là bộ phận kiểm soát không lưu. Nghề kiểm soát không lưu là chỉ huy, điều hành cho tất cả các chuyến bay từ khi máy bay nổ máy đến khi hạ cánh, đi vào vị trí. Chính vì tầm quan trọng của việc kiểm soát không lưu nên đầu vào, trình độ của những kiểm soát viên không lưu đặc biệt quan trọng và phải qua trường lớp đào tạo bài bản, khắt khe. Vì chỉ cần một sơ suất nhỏ, hàng trăm sinh mạng của hành khách có thể mất mạng như chơi. Vậy nhưng, ở Việt Nam công việc tuyển chọn đầu vào lại không được chú trọng. Đó chính là sự coi thường tính mạng của người dân.
Mới đây, khi phát biểu với báo giới về phẩm chất của kiểm soát viên không lưu, ông Đinh Việt Thắng- Tổng Giám đốc Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) cho biết: “Sở dĩ nguồn nhân lực của Hàng không Việt Nam chất lượng yếu kém là do các tổng công ty quản lý cảng, quản lý bay nhận vào toàn con cháu…”.
Đây không phải là vấn đề mới mẽ tại Việt Nam. Hầu như tất thảy những vị trí trong những ngành “béo bở” đều được giành cho con cái quan chức. Chính vì lẽ đó mà phẩm chất, năng lực phục vụ thường rất kém.
Cũng theo ông Đinh Việt Thắng, những kiểm soát viên không lưu có tay nghề trung bình, yếu chiếm đến 40%. Đó quả là một con số kinh hồn, khi nghĩ về vấn đề an toàn cho những chuyến bay.
Vào ngày 29/10, “chuyến bay VN1376 của Vietnam Airlines từ Sài Gòn đi Huế vừa cất cánh, được kiểm soát viên không lưu yêu cầu giữ nguyên hướng và bay ở độ cao 500 feet AGL. Tuy nhiên, khi đang lên độ cao được chỉ định, phi công Vietnam Airlines thấy 1 máy bay trực thăng cắt ngang phía trước với khoảng cách được ước lượng là khoảng dưới 200 feet”. Theo tờ Người Lao Động cho hay.
Đó không phải là trường hợp duy nhất. Trước đó, vào tối 23/7, máy bay của hãng hàng không Jetstar Pacific chuẩn bị hạ cánh tại phi trường Vinh, nhưng nghiệt nỗi cả tổ bay chẳng thể nào liên lạc được với đài chỉ huy phi trường ở Vinh. Do đó phải bay vòng trên bầu trời 2 lần. Sự việc này khiến cho hành khách trên máy bay lo lắng.
Có một điều phải công nhận rằng, trong khoảng 20 năm nay, ngành hàng không Việt Nam chưa để xảy ra bất cứ tai nạn nào thiệt hại về người, nhưng điều đó không có nghĩa rằng những chuyến bay luôn được an toàn. Với việc nhận “con ông cháu cha” vào làm ở bộ phận kiểm soát không lưu, trình độ nghiệp vụ, chuyên môn yếu kém thì tai nạn có thể xảy ra bất kỳ lúc nào.
Những vấn nạn đối với nhân viên kiểm soát không lưu là họ quá coi thường mạng sống người dân, chưa thấy hết tầm quan trọng của công việc mình đang làm. Nhưng đó còn là nhận thức của những nhà quản lý, chỉ vì làm vừa lòng quan chức mà cứ nhận bừa, khiến cho phẩm chất phục vụ không lưu trở nên yếu kém.
Nếu các kiểm soát viên không lưu quốc tế mỗi giờ có thể “điều hành từ 50-55 chuyến bay” thì với các kiểm soát viên không lưu Việt Nam chỉ “điều hành tối đa 30-35 chuyến”. Nguyên nhân mấu chốt của vấn đề trên cũng chính từ bởi việc nhận “con ông cháu cha” vào làm việc. Bên cạnh đó lại do khâu tuyển dụng không được chặt chẽ.
Một khi đã là kiểm soát viên không lưu thì việc thành thạo tiếng Anh phải là ưu tiên bắt buộc, nhưng ông Đinh Việt Thắng đặt mục tiêu đến năm 2016 “không còn tồn tại tình trạng kiểm soát viên không lưu tiếng Anh chưa đạt chuẩn”.
Mạng sống của con người là cái quý giá nhất. Vậy nhưng, với chủ trương “hồng hơn chuyên” đã khiến cho ngành hàng không Việt Nam thua kém thế giới. Ngay cả ở những công việc đòi hỏi trình độ chuyên môn, nhưng quan chức cũng nhận “con ông cháu cha” thiếu năng lực vào làm việc. Với trình độ, năng lực như vậy, một tấn thảm kịch cho ngành hàng không, sinh mạng con người là điều có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Và lúc đó, chúng ta chỉ có biết kêu trời vì những cái bẫy giết người mang tên “con ông cháu cha”.
Người Quan Sát/CaliToday