Bài VŨ HẰNG
Trong khi mọi người cùng dâng lời Tạ Ơn, thì chúng ta cũng nên cho 45 triệu con gà tây lẽ ra phải chết, được một dịp để “nói” lời Tạ Ơn do được tha mạng trong mùa lễ Thanksgiving này. Dù chỉ được ban phát trong một ngày, nhưng ơn ích của cái ơn “đại xá” ấy lan rất xa, ít nhất ngược về 6 tháng trước. Bởi vì, nếu con vật không bị dùng làm thực phẩm vào ngày lễ, nó sẽ thoát khỏi những cảnh khổ trong tiến trình vỗ béo kể từ khi chào đời cho đến ngày vào lò sát sinh kéo dài chừng 6 tháng.
Một thám tử ẩn danh xin vào làm việc trong một trại nuôi gà cho công ty thực phẩm Hargin Inc. ở Minnesota đã kể lại câu chuyện sau: Trại có chừng 25,000 con gà tây mái, nhốt trong 5 chuồng được mô tả là “rất bẩn thỉu” với những điều kiện sinh sống rất tàn tệ. Trong bản báo cáo với tựa đề “Compassion Over Killing” (Động lòng trắc ẩn trước cảnh tàn sát), người thám tử cho biết, những con gà mái được vỗ béo vội vàng, và trở nên béo phì đến nỗi chúng không còn khả năng phối giống tự nhiên. Nên, chủ trại phải cho bơm tinh trùng vào trong lúc con gà bị trói treo ngược đầu. Việc phối giống nhân tạo như vậy được thực hiện nhiều lần với một con gà mái, miễn là chúng đẻ càng nhiều càng tốt.
Các “công dân số 1” của nước Mỹ tha mạng gà tây trong lễ Thanksgiving
Tăng trọng lượng là tăng lợi nhuận đối với trại chủ, nhưng đối với con gà thì tình trạng béo phì sẽ dẫn đến đau tim, và cặp giò chúng thường bị gẫy vì không còn sức mang nổi trọng lượng thân thể nặng nề không tương xứng.
Gà tây vỗ béo để cân thịt được nuôi trong những cái chuồng chật hẹp, với diện tích chừng 3.5 feet cho mỗi con. Chính vì thế, để ngăn chúng mổ nhau, mỏ gà thường bị đốt cho khỏi nhọn, và móng bị cắt cụt không cần thuốc tê hay thuốc giảm đau, gây cho con vật đau đớn lâu ngày, vết thương có thể bị nhiễm trùng hoặc dẫn đến thương tật vĩnh viễn. Nhiều con cả đời chỉ nằm xẹp giữa phân và nước tiểu của chính mình và của những con vật cùng chuồng.
Thực ra, báo cáo nói trên không phải là tài liệu duy nhất, mà chỉ là một trong nhiều nỗ lực quảng bá về nỗi thống khổ của loài vật được con người nuôi lấy thịt. Theo tài liệu của hội PETA (People for Ethical Treatment of Animals, hội những người kêu gọi đối xử nhân đạo hơn với loài vật) thì gà tây không phải là loài “vô tri vô giác.” Trái lại, gà tây rất khôn ngoan, và có xã hội tính rất cao. Gà mái, nếu được cơ hội săn sóc con nhỏ, sẽ là những người mẹ tận tụy, hết lòng với con mình. Nếu bạn không đành lòng ăn thịt chó thịt mèo, thì cũng chẳng nên ăn gà tây.
Tài liệu của PETA cho biết, “Gà tây vốn là một loài chim với bản năng sống giữa cao rộng của trời đất, nhưng bị nhốt trong những điều kiện nuôi vỗ béo, chúng không có đủ không khí trong lành mà thở hít, không hưởng được ánh nắng mặt trời ve vuốt trên đôi cánh, cho đến ngày chúng được tháo cũi xổ lồng là cái ngày chúng bị dồn vào xe tải để đưa đến lò sát sinh.”
“Một lần nữa, chúng lại bị nêm vào những cái chuồng trên xe, và trải qua nhiều tiếng đồng hồ khủng khiếp không được cho ăn, cho uống, bị dằn xóc khi di chuyển dưới những điều kiện thời tiết khắc nghiệt, đến nỗi nhiều con không chịu được, lăn quay ra chết.”
“Đến lò sát sinh, đám gà bị túm hai cái giò mảnh khảnh đau đớn, nhọc mệt, treo ngược lên, rồi cho chạy trên một đường dây điện giật để chúng tê đi, rồi bị ... cắt cổ khi vẫn còn sống trong lúc đường dây tiếp tục lùa chúng vào bể nước nóng.”
Gà tây sẽ là những người mẹ rất tận tụy, nếu được dành cho cơ hội săn sóc con mình
“Nhiều con vùng vẫy thế nào mà trượt khỏi bể nước nóng, hoặc không lãnh được trọn lưỡi dao, nên vẫn còn cái cổ lủng lẳng… thì rồi chúng sẽ bị tóm cho vào luộc sống trong bể.”
Đó là đoạn đời của một con gà tây trước khi chúng được bày bán trên những quầy hàng siêu thị. Chúng ta, cũng như đa số người dân Mỹ hiện nay, đều thích “gà đi bộ” được cho ăn uống thực phẩm hữu cơ, hơn là gà nuôi công nghiệp với thuốc vỗ béo và thuốc kháng sinh. Nhưng gà công nghiệp thì rẻ hơn nhiều, và những con gà tây chúng ta mua ngoài chợ trong mùa lễ này không có gì khác hơn là chính những con gà công nghiệp sau những tháng ngày được vỗ béo đầy thống khổ.
Những tài liệu bạch hóa trên đây đã có phần nào hiệu quả. Vì người ta động lòng trắc ẩn, hay vì những lý do sức khỏe và môi sinh khác thì không rõ. Nhưng thực tế là dân Mỹ mỗi năm mỗi tiêu thụ ít thịt gà tây hơn. Theo báo cáo của Bộ Nônng Nghiệp Hoa Kỳ, tổng số gà tây mà các trang trại ở Mỹ nuôi trong năm 2013 đã kém hơn 5% so với năm 2012, phù hợp với chiều hướng suy giảm trong cả một thập niên trước đó. Riêng tại Minnesota, người ta ghi nhận số gà tây năm 2013 đã ít hơn 2 triệu con, so với năm 2012.
Trong số người chia tay gà tây năm nay, chắc hẳn có bạn, gia đình bạn và những người bạn quen biết chứ? Nếu vậy thì Happy Thanksgiving không chỉ dành cho bạn, mà cho cả những con gà tây được bạn tha mạng nữa.
Vuhang231@yahoo.com