Vitamin là các chất dinh dưỡng không được cơ thể tổng hợp hoặc tổng hợp không đầy đủ, vì vậy cần được cung cấp từ các loại thực phẩm ăn uống hằng ngày. Nếu hằng ngày ta ăn uống đầy đủ chất thì không sợ thiếu vitamin. Tuy nhiên, có một số đối tượng có khi phải dùng thuốc bổ sung vitamin, đó là: người mới khỏi bệnh, người bị suy nhược do làm việc quá mức, người ăn kiêng quá đáng, trẻ con đang lớn và phát triển chậm, phụ nữ có thai và cho con bú, người hút thuốc lá hoặc uống rượu quá nhiều…
Tuy nhiên, thừa vitamin cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ ngộ độc hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.
1. Vitamin C
Có lẽ đây là loại vitamin phổ biến nhất trong cuộc sống, có rất nhiều trong rau củ và trái cây tươi. Nó được coi là chất chống oxy hóa quan trọng cho xương, cơ bắp, và đẩy lùi sự lão hóa nhanh chóng.
Mặc dù vitamin C nhìn chung là an toàn, nhưng dùng nhiều hơn 2000 miligram mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận và đục thủy tinh thế khi về già.
Các chuyên gia sức khỏe khuyến khích bạn nên bổ sung vitamin C từ các loại trái cây và rau quả sẽ tốt hơn, ví dụ như từ cam, chanh, bưởi, kiwi…
2. Vitamin A và beta-carotene
Vitamin A là thành phần thiết yếu của sắc tố võng mạc nên rất quan trọng đối với mắt. Ngoài ra, nó còn giúp giữ toàn vẹn lớp tế bào biểu mô bao phủ bề mặt và các khoang trong cơ thể, có ảnh hưởng tích cực tới sự tăng trưởng và đề kháng của cơ thể.
Vitamin A đóng vai trò quan trọng, tuy nhiên, thừa vitamin A sẽ gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe như: đau bụng, buồn nôn, mệt mỏi, da khô, rụng tóc, đau xương khớp, thậm chí là ngộ độc nếu uống trên 40.000 IU mỗi ngày. Đối với phụ nữ mang thai 3 tháng đầu, nếu dùng quá 10.000 IU mỗi ngày có thể khiến thai nhi dị dạng. Thừa beta-caroten, một tiền tố của vitamin A có hoạt tính cao, có thể gây vàng da, nhất là ở gan bàn tay, bàn chân.
3. Vitamin E
Được xem là thần dược chống lão hóa và ung thư, vitamin E cũng là loại vitamin tổng hợp và cần được bổ sung hàng ngày. Tuy nhiên, một nghiên cứu toàn diện đã chỉ ra rằng, thừa vitamin E ở nam giới có thể gia tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt.
Nhiều bằng chứng cũng cho thấy việc sử dụng vitamin E liều cao một cách thường xuyên (trên 400 IU/ngày) sẽ thúc đẩy các tổn hại do quá trình oxy hóa và khống chế các tác nhân chống lão hóa khác. Biểu hiện dễ nhận thấy nhất khi dùng vitamin E quá liều là tiêu chảy, đau bụng, rối loạn tiêu hóa, mệt mỏi, suy nhược. Ngoài ra, bạn cũng cần nhớ rằng vitamin E đối kháng với tác dụng vitamin K và sẽ làm tăng thời gian đông máu.
Mỗi ngày, cơ thể chỉ cần bổ sung trung bình 8-10 miligram vitamin E. Tốt nhất nên hấp thụ qua đường ăn uống từ các thực phẩm như dầu thực vật, dầu mầm lúa mì, dầu hướng dương, trứng, sữa, gan, thịt bò, các loại hạt, đậu, ngũ cốc, khoai lang, quả bơ, cà chua, cà rốt, rau lá màu xanh,… Ngoài ra, vitamin E còn có nhiều trong sữa mẹ, đặc biệt là sữa non.
4. Vitamin D
Nhiều nghiên cứu đã phát hiện ra rằng việc bổ sung vitamin D không có nhiều tác động tích cực đến việc điều trị bệnh như người ta vẫn lầm tưởng. Thay vào đó, hàm lượng vitamin D trong cơ thể thấp là kết quả của sức khỏe kém chứ không phải là nguyên nhân. Thừa vitamin D, đặc biệt D2, D3 có liều cao gấp hàng nghìn lần liều chuẩn có thể gây ngộ độc. Các triệu chứng hay gặp là kém ăn, buồn nôn, tiểu nhiều, ngừng lớn, xanh xao, đôi khi gây co giật, khó thở. Viện Dinh dưỡng Quốc gia Việt Nam khuyến nghị: trẻ nhỏ, trẻ em và người lớn (20 – 50 tuổi) cần 200 IU/ngày, từ 51 – 65 tuổi là 400 IU/ngày, trên 65 tuổi là 600 IU/ngày là vừa đủ.
Không quá khó để thu nhận đủ vitamin D trong chế độ ăn uống bình thường, hãy quan tâm nhiều đến những loại thực phẩm như nấm, gan, trứng, sữa hay cá hồi. Hoặc chỉ cần 10 phút tắm nắng mỗi ngày sẽ cho bạn đủ lượng vitamin D cần thiết cho cơ thể.
pizza@Vietsn © sưu tầm