Philippines và Trung quốc đã từng xảy ra tranh chấp về vụ kiện đường lưỡi bò biển Đông.Sau đó Trung quốc đã thắt chặt nhập khẩu các loại trái cây của Philippines.Tưởng rằng hai nước sẽ khó mà nhìn mặt nhau sau vụ kiện đường lưỡi bò.Nhưng mới đây Tổng thống Philippines tuyên bố sẽ nhún nhường không nhắc đến biển Đông với Trung quốc.
Tổng thống Philippines Duterte nói rằng ông có “dự cảm tốt” rằng Philippines sẽ “ổn” với Trung Quốc miễn là Manila không khiến Bắc Kinh nổi giận khi nói về bãi cạn Scarborough.
Ông Duterte nói trong một bài phát biểu với người dân ở Lamitan, tỉnh Basilan vào hôm 10/10, khi nhắc tới bãi cạn Scarborough, ngư trường truyền thống của Philippines mà Trung Quốc đã giành quyền kiểm soát từ năm 2012.
Theo GMA, ông Duterte tuyên bố sẽ không nhắc tới quyền khai thác, đánh bắt của ngư dân tại vùng đặc quyền kinh tế ở Biển Đông trong chuyến thăm Trung Quốc sắp tới. Chính phủ Philippines vẫn chưa công bố lịch trình cụ thể chuyến thăm, tuy nhiên thời gian dự kiến là từ ngày 19 đến 21/10.
Tổng thống Philippines giải thích rằng ông cần phía Trung Quốc nới lỏng nhập khẩu đối với các loại trái cây như chuối và dứa của Manila.
Do tiềm lực quân sự có hạn, Philippines đã kiện Trung Quốc lên Tòa án Trọng tài Thường trực PCA tại La Haye, Hà Lan, đề nghị tòa bác bỏ những yêu sách phi lý của Bắc Kinh tại Biển Đông, gồm cả bãi cạn Scarborough và công nhận quyền của Manila được khai thác, đánh bắt tại ngư trường trong vùng kinh tế đặc quyền được tạo ra bởi bãi cạn.
Ngày 12/7, PCA đã đưa ra phán quyết có lợi cho Philippines, khẳng định những yêu sách của Trung Quốc không có nền tảng pháp lý, cho rằng Bắc Kinh đã vi phạm chủ quyền của Manila khi ngăn cản ngư dân khai thác và đánh bắt trong vùng đặc quyền kinh tế của nước này.
Trong một diễn biến độc lập khác, những động thái “xa rời” Mỹ của Philippines đang khiến Washington lo lắng. Cách đây vài ngày, ông Duterte tuyên bố những cuộc tập trận Mỹ - Philippines trong năm nay sẽ là những cuộc tập trận cuối cùng.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Philippines Yasay Perfecto tuyên bố hôm 6/10 rằng Mỹ đã “thất bại” với Philippines và Tổng thống Philippines đang tìm cách đưa Manila thoát khỏi chính sách “cây gậy và củ cà rốt” của Washington.
Ông Yasay cũng bày tỏ sự thất vọng về Mỹ khi không thể bảo vệ đồng minh trong vấn đề tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông.
“Điều thất vọng là đồng minh duy nhất của chúng tôi lại không thể đảm bảo một đường lối cứng rắn hướng tới thực thi chủ quyền theo luật pháp quốc tế hay sẵn sàng thực hiện các hiệp ước và thỏa thuận quân sự sẵn có giữa hai bên”, ông Yasay khẳng định.