Harvard là một ngôi trường nổi tiếng trên toàn thế giới. Gần như bất cứ ai cũng muốn được đến Harvard học tập. Nhưng có nhiều ngôi trường đã giúp cho học sinh nghèo thay đổi vận mệnh.
Đối với những trường Đại học "khổng lồ" với danh tiếng nổi khắp thế giới như Đại học Harvard, Yale, Stanford hay Đại học Columbia, thông điệp được quan tâm số 1 nhằm thu hút đầu vào chính là các khoản hỗ trợ về tài chính.
Ban đầu, ý tưởng hỗ trợ tài chính học tập xuất phát từ chính những sinh viên thành đạt được nhận vào học từ các chương trình trợ cấp. Quỹ hỗ trợ này sau đó đã được thành lập tại các trường Đại học này với số tiền rất lớn (trường Harvard: 35,7 tỉ đô, trường Yale: 25,4 tỉ đô) nhằm giúp đỡ những bạn trẻ tại các khu vực khó khăn hoặc các điều kiện khó khăn khác được học tập tại trường.
Chính nhờ có những quỹ hỗ trợ này, hàng loạt những nghiên cứu xuất sắc đã được thực hiện. Không những thế, đây còn được xem là một nét đột phá trong công cuộc thu hút nhân tài của các trường Đại học khác tại Mỹ. Đối với sinh viên Mỹ, ước mơ được học tập tại các ngôi trường hàng đầu chưa bao giờ gần đến thế, còn với sinh viên ngoại quốc, đây sẽ là những chiếc chìa khóa mở ra những “giấc mơ Mỹ” thực sự.
Tuy nhiên, những giả thuyết nêu trên đã xuất hiện những dấu hỏi lớn sau nghiên cứu mới đây của dự án “Bình đẳng về cơ hội” do các nhà khoa học tại ba trường Đại học nổi tiếng Stanford, Brown và Harvard nghiên cứu. Nghiên cứu được thực hiện trên 10,8 triệu người sinh trong giai đoạn 1980-1982 nhằm phân tích ảnh hưởng của môi trường Đại học đến khả năng kiếm tiền sau này.
Kết quả cho thấy không nhiều người sinh ra trong các gia đình có điều kiện sống nghèo nàn thoát khỏi hoàn cảnh khó khăn và vươn lên trở thành những người giàu có. Đó là chưa kể, nhiều người e ngại tình cảnh không thể hoàn thành chương trình Đại học vì nhiều lý do khác nhau.
Điều đáng mừng được rút ra là vẫn có nhiều trường Đại học có thể giúp những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn sau khi tốt nghiệp. Tại Đại học Harvard, hơn một nửa số lượng sinh viên được sinh ra trong những gia đình không thật sự giàu có, đa số họ đã vươn lên để có được thu nhập từ cao đến rất cao trong xã hôi. Tỉ lệ thành công này ở Đại học Stanford thậm chí còn lớn hơn.
Thế nhưng vấn đề ở đây lại là: họ hiếm khi nhận những sinh viên có hoàn cảnh quá khó khăn. Xếp theo thang phân chia giàu nghèo của nghiên cứu, chỉ có 3% sinh viên tại Đại học Harvard và 3,6% tại Đại học Stanford xuất thân từ những gia đình có thu nhập ở hạng 5/5 (hạng thấp nhất).
Đối với khóa 2013, con số này tại hai trường Đại học trên lần lượt là 4,5% và 4%. Ngược lại, có đến 15% sinh viên ở Đại học Harvard và 17% ở Đại học Stanford có xuất phát điểm là những gia đình giàu có, có thu nhập ở hạng 1/5.
Theo nghiên cứu, gia đình của những sinh viên này kiếm được hơn 630.000 đô la Mỹ mỗi năm. Theo tỉ lệ được nêu trên, có thể thấy, ở những trường Đại học danh tiếng này, cứ 3-4 sinh viên khá giả thì mới có 1 sinh viên có hoàn cảnh cực kì khó khăn.
Vậy thì nơi nào mới là môi trường phù hợp nhất để các sinh viên nghèo có thể vươn lên, thay đổi số phận? Đó chính là: trường
Đại học New York, Đại học bang California và Đại học Texas Rio Grande Valley.
Ba ngôi trường này được xem là phù hợp nhất với các sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tại Mỹ. Hơn 20% sinh viên tại đây đến từ những gia đình có điều kiện khó khăn ở hạng 5/5. Các trường này cũng nằm trong top 10 trường hiệu quả trong việc giúp sinh viên thay đổi vận mệnh khi tăng từ 2 bậc trở lên trong 5 thang đo thu nhập gia đình.
Từ những phân tích kể trên, chúng ta có thể rút ra được 2 bài học lớn:
Thứ nhất, những trường Đại học danh tiếng như Đại học Harvard hay Đại học Stanford nên tạo nhiều cơ hội hơn cho các sinh viên có hoàn cảnh gia đình khó khăn. Bởi khi cơ hội được trao cho các sinh viên này, đó không chỉ là một bước ngoặt của cả cuộc đời người học, đó còn có thể là nền tảng cho sự phát triển kinh tế của cả nước Mỹ.
Thứ hai, các nhà hoạch định chính sách nên có những sự công nhận đến những trường Đại học đã luôn dành sự quan tâm đến các sinh viên có hoàn cảnh cực kì khó khăn. Đó chính là những mô hình cần được học hỏi, mở rộng nhằm đem đến cơ hội học tập tới mọi gia đình.