Tham quan to ở Hong Kong bị bắt chỉ bằng "một mẻ lưới nhỏ". Cựu quan chức quyền lực bắt đầu với nhóm chỉ gồm 3 người. Vụ điều tra lật tẩy hành vi tham nhũng đã đưa tham quan to ra ánh sáng.
Hơn 120 nhân chứng, 230 tài khoản ngân hàng trong nước và nước ngoài, hàng nghìn giao dịch ngân hàng trong gần một thập kỷ: đó là nhiệm vụ mà các quan chức chống tham nhũng phải xử lý để đưa cựu quan chức quyền lực số hai Hong Kong Rafael Hui Si -Yan vào tù.
Hui, tổng thư ký chính quyền đặc khu Hong Kong năm 2005 - 2007 đã nhận hơn một triệu USD hối lộ để làm "tai mắt" trong chính quyền cho tài phiệt Thomas Kwok Ping-kwong, cựu chủ tịch tập đoàn phát triển địa ốc lớn nhất Hong Kong là Sun Hung Kai Properties (SHKP). Theo xếp hạng những người giàu nhất Hong Kong 2014 của tạp chí Forbes, Thomas và em trai đứng thứ 4 với gia sản ước tính khoảng 17,5 tỷ USD.
Cuộc điều tra 6 năm để phơi bày hành vi sai trái này được thực hiện bởi Ủy ban Độc lập chống Tham nhũng (ICAC). Đây là cuộc điều tra kéo dài nhất của họ kể từ khi Hong Kong trở về với Trung Quốc năm 1997. Nó được bắt đầu với một nhóm chỉ gồm ba người, theo SCMP.
Ricky Yu Chun-cheong, quan chức ICAC, cho biết họ nhận được một bức thư nặc danh được gửi qua một luật sư vào năm 2008, tố cáo về một căn hộ của SHKP được tặng miễn phí cho Hui vào khoảng năm 2003 hoặc 2004.
"Cuộc điều tra này xuất phát từ lời tố cáo chống lại cựu quan chức chính quyền cấp cao và tỷ phú bất động sản. Do đó, nó chứa đựng những tài liệu rất nhạy cảm", nhà điều tra chính Hazel Law Pui-man nói.
Yu khi đó cho rằng lời tố cáo này "mơ hồ" nhưng ông vẫn quyết định xem xét. "Nó đã đến tay tôi rồi thì tôi phải tìm hiểu sâu hơn", ông kể lại suy nghĩ lúc đó.
Đội điều tra chỉ có quy mô nhỏ vì họ muốn giữ kín thông tin để tránh "rút dây động rừng". "Bảo mật thông tin là yêu cầu then chốt", Yu nhấn mạnh.
Nhưng họ nhanh chóng lâm vào ngõ cụt. Khi bị thẩm vấn một năm sau, cả Hui và Kwok đều đưa ra được lời giải thích có vẻ hợp lý. Họ cho biết căn hộ là một phần của khoản phí tư vấn trả cho Hui, người từng làm việc cho SKHP trước khi vào cơ quan công quyền. Vào thời điểm đó, các nhà điều tra không có bằng chứng nào để bác bỏ lời khai của họ.
"Nhưng chúng tôi muốn tìm hiểu những gì họ nói có đúng không, vì vậy, nhóm tiếp tục đào bới", Law cho biết.
Họ kiểm tra hồ sơ thuế và sao kê tài khoản của Hui để điều tra dòng tiền. Càng tìm hiểu sâu, họ càng phát hiện ra những khoản tiền khả nghi trong tài khoản của Hui vào cuối năm 2011. Cũng vào năm đó, họ đã khám xét nhà của Hui và phát hiện số của cải lớn. "Tôi như được mở mắt khi thấy chúng", Yu nói.
Năm 2012, đội điều tra lần ra được dấu vết của những trung gian chuyển tiền giữa quan chức và tài phiệt là Thomas Chan Kui-yuen, một nhân viên của SHKP, và Francis Kwan, một quan chức chứng khoán. Họ bị bắt vào ngày 19/3 năm đó. 10 ngày sau, Hui và Kwok bị bắt.
Quy mô của đội điều tra được tăng cường. Hơn 20 cán bộ được phân công ở nhiều công việc khác nhau. Nhiệm vụ của họ bao gồm tìm kiếm các hồ sơ ngân hàng ở nước ngoài, làm việc với các luật sư và đưa Hui và Kwok ra tòa với cáo buộc thông đồng, âm mưu có hành vi sai trái trong công vụ.
Trong phiên tòa năm 2014, Hui bị kết án 7,5 năm tù và Kwok bị kết án 5 năm tù. Hai người trung gian bị kết án 5, 6 năm tù. Vụ án chính thức kết thúc vào tháng 6 năm nay, khi toà phúc thẩm bác đơn kháng cáo.
"Vụ việc thể hiện tinh thần thượng tôn pháp luật và giá trị cốt lõi của một xã hội trong sạch. Đó là khía cạnh quan trọng nhất", Yu nói.