Chống tham nhũng của đảng Cộng sản Việt Nam đang trong giai đoạn cao trào. Nhiều cán bộ đã về hưu bị moi ra vì những vụ tham nhũng trước đó. Nay dư luận đang dấy lên: ‘Nghĩa tử là nghĩa tận’ kỷ luật đảng viên đã qua đời để làm gì?
Luật sư Trần Quốc Thuận cho rằng, cho dù cán bộ đảng viên vi phạm nghiêm trọng như thế nào nhưng đã qua đời thì việc kiểm tra, kết luận nên dừng lại, “nghĩa tử là nghĩa tận”.
Văn bản số 04-HD/UBKTTW hướng dẫn thực hiện một số Điều trong Quy định số 102-QĐ/TW ngày 15/11/2017 của Bộ Chính trị về xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm thu hút sự quan tâm của dư luận
Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Quốc Vượng vừa ký ban hành văn bản số 04-HD/UBKTTW hướng dẫn thực hiện một số Điều trong Quy định số 102-QĐ/TW, ngày 15/11/2017 của Bộ Chính trị về xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm.
Trong đó nội dung đáng chú ý nhất là quy định về các trường hợp chưa xem xét, xử lý kỷ luật và không xử lý kỷ luật.
Cụ thể, Khoản 1, Điều 5 quy định: “Đảng viên vi phạm đang trong thời gian mang thai, nghỉ thai sản, đang mắc bệnh hiểm nghèo hoặc đang mất khả năng nhận thức, bị ốm nặng đang điều trị nội trú tại bệnh viện được cơ quan y tế có thẩm quyền theo quy định của pháp luật (từ cấp huyện trở lên) xác nhận thì chưa xem xét, xử lý kỷ luật”.
“Bệnh hiểm nghèo” là bệnh nguy hiểm đến tính mạng của người bị mắc do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định. Thời gian chưa xem xét, xử lý kỷ luật nêu trên không tính vào thời hiệu xử lý kỷ luật về Đảng.
Ví dụ: Đảng viên A vi phạm cách đây 4 năm, khi tổ chức đảng có thẩm quyền xem xét, kỷ luật về Đảng thì đồng chí bị ốm phải điều trị nội trú ở bệnh viện thì thời gian điều trị này không tính vào thời hiệu xử lý kỷ luật.
Khoản 2, Điều 5 quy định:“Đảng viên vi phạm đã qua đời, tổ chức đảng xem xét, kết luận, không xử lý kỷ luật, trừ trường hợp đảng viên đó vi phạm kỷ luật đặc biệt nghiêm trọng”.
Đảng viên qua đời, sau đó mới phát hiện có vi phạm thì không tiến hành kiểm tra. Khi đang kiểm tra hoặc xem xét, xử lý kỷ luật mà đảng viên vi phạm qua đời thì chỉ kết luận, không thi hành kỷ luật. Trường hợp đảng viên vi phạm đặc biệt nghiêm trọng qua đời thì vẫn kiểm tra, kết luận và xử lý kỷ luật.
Luật sư Trần Quốc Thuận – Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội
Trước điểm đặc biệt trong văn bản hướng dẫn của Ủy ban Kiểm tra Trung ương trao đổi với phóng viên, Luật sư Trần Quốc Thuận – Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho biết: “Có thể hiểu văn bản hướng dẫn về thi hành kỷ luật cán bộ của Ủy ban Kiểm tra Trung ương thể hiện sự quyết tâm của Trung ương Đảng, trong việ xử lý sai phạm của đảng viên. Thể hiện đúng tinh thần xử lý vi phạm “không có vùng cấm”, không có ngoại trừ ai”.
Nêu quan điểm ủng hộ tinh thần phòng chống tham nhũng, xử lý nghiêm sai phạm của cán bộ đảng viên, tuy nhiên Luật sư Trần Quốc Thuận cho rằng, quy định trường hợp đảng viên vi phạm đặc biệt nghiêm trọng qua đời thì vẫn kiểm tra, kết luận và xử lý kỷ luật là không thực tế.
Dẫn giải vấn đề, Luật sư Thuận cho biết, ngay ở các vụ án hình sự nếu nghi phạm, bị can, hung thủ tử vong vụ án khép lại. Vụ án khép lại vì người liên quan đã chết không có thể xử lý.
“Xử lý cán bộ đảng viên vi phạm không nên ngoài luật. “Nghĩa tử là nghĩa tận” dù vi phạm nghiệm trọng nhưng đã qua đời không nên kiểm tra, kết luận hay xử lý cán bộ đảng viên đó. Trừ trường hợp sai phạm đó liên quan đảng viên khác”, ông Thuận cho biết.
Trong xử lý cán bộ đảng viên vi phạm theo ông Thuận cũng giống như xử lý tội phạm tham nhũng. Theo đó, bên cạnh việc xử lý nghiêm minh sai phạm phải thu hồi tài sản tham nhũng, phải bắt người vi phạm khắc phục hậu quả sai phạm gây ra.
Ví dụ, cán bộ đảng viên bổ nhiệm sai vì nhận tiền thì bên cạnh xử lý hành vi bổ nhiệm sai, bổ nhiệm không đúng quy trình phải giao nộp tài sản, tiền nhận của đương sự…