Sau khi một tàu hải quân Mỹ di chuyển qua eo biển Đài Loan trong đầu tuần này, sau Tổng thống Donald Trump đã gặp gỡ Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc để ký thỏa thuận thương mại giai đoạn 1, bước đi đầu tiên trong việc cahams dứt chiến tranh thương mại giữa hai siêu cường khiến Bắc Kinh thúc giục Washington tuân thủ chính sách “Một Trung Quốc” nhằm tránh gây tổn hại tới quan hệ Mỹ-Trung và sự ổn định trong khu vực.
Tàu tuần dương tên lửa dẫn đường USS Shiloh của Mỹ (Ảnh: SCMP)
Ngày 17/1, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói rằng họ đang theo dõi sát sao tình hình, sau khi một tàu hải quân Mỹ di chuyển qua eo biển Đài Loan. Bộ này thúc giục Washington tuân thủ chính sách “Một Trung Quốc” nhằm tránh gây tổn hại tới quan hệ Mỹ-Trung và sự ổn định trong khu vực.
Trước đó, trong hôm 16/1, cơ quan quốc phòng của Đài Loan tuyên bố về việc một tàu hải quân Mỹ đi qua eo biển Đài Loan. Hạm đội 7 của Mỹ sau đó cũng xác nhận thông tin này, mô tả động thái trên là việc di chuyển “thường lệ” của tàu USS Shiloh.
“Việc con tàu di chuyển qua eo biển Đài Loan đã thể hiện cam kết của Mỹ đối với tự do hàng hải ở khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương. Hải quân Mỹ sẽ tiếp tục di chuyển trên không, trên biển và hoạt động ở mọi nơi mà luật pháp quốc tế cho phép” – Đại úy hải quân Joe Keiley, phát ngôn viên của Hạm đội 7, nói.
Mặc dù Trung Quốc xem Đài Loan là một vùng lãnh thổ của họ, phía Mỹ không công nhận tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh với Đài Loan và coi khu vực eo biển Đài Loan là vùng biển trung lập quốc tế, gọi các hoạt động của tàu thuyền của họ tại vùng biển này là thực thi “tự do hàng hải”.
Vụ việc diễn ra chỉ vài ngày sau khi Mỹ và Trung Quốc ký kết thỏa thuận thương mại giai đoạn 1, được cho là niềm hy vọng trong việc chấm dứt cuộc thương chiến kéo dài giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Xung đột thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc bắt đầu vào năm 2018 sau khi Washington áp thuế với lượng hàng trị giá 25 tỷ USD của Trung Quốc, và kể từ đó hai nước áp thuế qua lại với lượng hàng trị giá hàng trăm tỷ USD của nhau. Hai bên bắt đầu đàm phán để chấm dứt xung đột vào khoảng giữa năm 2019.