[Romano]

Hiện TQ đang phải đối mặt với việc nhiều nước muốn tiến hành điều tra nguồn gốc covid-19. Vừa qua Canada cũng đã có những động thái muốn ủng hộ cuộc điều tra này. Dưới đây là những thông tin cụ thể. Global News đưa tin hôm 13/5, Thủ tướng Trudeau cho biết có những câu hỏi, đặc biệt là với Trung Quốc, về việc dịch Covid-19 đã bùng phát như thế nào và cách mà Bắc Kinh xử lý dịch vào những ngày đầu ra sao.

Bình luận của ông Trudeau được đưa ra trong bối cảnh một khảo sát do tổ chức nghiên cứu Angus Reid thực hiện cho thấy phần lớn người Canada tin rằng Trung Quốc dường như không minh bạch về việc xử lý dịch bệnh.

Một ngày trước đó, tờ Globe and Mail đăng tải một bài báo cho biết Đại sứ Canada tại Trung Quốc Dominic Barton dường như phát biểu trong một sự kiện kín rằng ông ủng hộ một cuộc điều tra của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về đại dịch khi tình hình tồi tệ của cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu kết thúc.

Ông Barton dường như cũng cho rằng chiến lược ngoại giao kiểu “chiến binh” đầy cứng rắn của Trung Quốc ở thời điểm hiện tại đang làm ảnh hưởng tới thiện chí của chính Trung Quốc trên toàn cầu. Ông Barton được cho đánh giá Trung Quốc dường như đang áp dụng “quyền lực mềm” một cách tiêu cực.

Ông Trudeau không phát biểu về việc ông có ủng hộ quan điểm của ông Barton hay không, nhưng nhấn mạnh rằng Trung Quốc là “nguồn cơn của những sự quan tâm đặc biệt” khi các câu hỏi về nguồn gốc của đại dịch được đặt ra.

“Tôi nghĩ rõ ràng có rất nhiều câu hỏi cho các nước về nguồn gốc của dịch và cách ứng phó với dịch vào thời điểm ban đầu, đặc biệt là với Trung Quốc”, ông Trudeau cho biết.

Theo điều tra của Global News công bố tháng trước, Trung Quốc bị nghi được cho là đã không công khai đầy đủ thông tin về dịch bệnh ở giai đoạn bùng phát và âm thầm tích trữ vật tư y tế để ứng phó với dịch. Hồi đầu tháng 5, hãng tin AP cho biết phía Mỹ cũng có những nhận định tương tự.

Các nguồn tin tình báo của Mỹ đặt ra nghi vấn dịch có thể bắt đầu từ Trung Quốc vài tháng trước khi họ thông báo về virus SARS-CoV-2 với WHO vào cuối năm ngoái, theo Global Times.

Thủ tướng Trudeau cũng cho hay, Canada sẽ ủng hộ Đài Loan tham gia WHO với tư cách quan sát viên để dự họp Hội Y tế Thế giới (WHA) vào tuần tới. Trung Quốc trước đó đã thẳng thừng không ủng hộ việc này khi Mỹ và New Zealand đưa ra đề xuất.

Trước các lời kêu gọi điều tra từ Mỹ, Australia, châu Âu, Trung Quốc tuyên bố họ ủng hộ nỗ lực của WHO trong việc điều tra nguồn gốc của đại dịch Covid-19 nhưng "phản đối các nước như Mỹ chính trị hóa vấn đề liên quan tới nguồn gốc của virus, thúc đẩy một cuộc điều tra quốc tế với giả định sai lầm".