[Romano]

Báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng, ông Helmud Hontong, Phó nhiếp chính quần đảo Sangihe ở tỉnh Bắc Sulawesi, Indonesia tử vong tuần trước khi trên chuyến bay từ Denpasar ở Bali trở về nhà ở thành phố Makassar ở Nam Sulawesi sau cuộc họp với các quan chức địa phương khác.

Chính trị gia 58 tuổi này hoàn toàn khỏe mạnh khi lên máy bay. Tuy nhiên, chỉ chưa đầy một giờ đồng hồ sau khi máy bay của hãng Lion Air cất cánh, ông Helmud nói cảm thấy mệt, một trong các trợ lý của ông cho hay. Sau đó, ông Helmud bắt đầu ho dữ dội, máu bắt đầu chảy ra ở miệng và mũi. Ông được tuyên bố tử vong khi máy bay chuẩn bị đáp xuống Makassar.

Sự việc đã gây xôn xao dư luận ở Indonesia. Một số nhóm hoạt động môi trường và các ủy ban nhân quyền đã kêu gọi tiến hành điều tra cái chết bí ẩn của ông Helmud. Trên truyền thông, một số nhà quan sát cho rằng, ông Helmud có thể là mục tiêu của một âm mưu sát hại giống như các loại hình bạo lực nhằm vào những người bảo vệ môi trường ở Indonesia.

Usman Hamid, giám đốc Tổ chức Ân xá Indonesia, nói rằng ông đã vận động các nhà hoạt động kêu gọi tiến hành một khám nghiệm tử thi và điều tra toàn diện về cái chết của ông Helmud. "Những năm gần đây, mức độ đe dọa nhằm vào những người hoạt động vì môi trường và quyền sở hữu đất đai ngày càng tăng", ông Usman bình luận khi đặt ra hoài nghi về cái chết của ông Helmud.

Năm 2004, Munir Said Thalib, một nhà hoạt động ở Indonesia, đã tử vong trên chuyến bay do bị đầu độc.

Tuy nhiên, cảnh sát Bắc Sulawesi cho biết, kết quả xét nghiệm ban đầu cho thấy, ông Helmud tử vong không phải do bị đầu độc như một số người đồn đoán, mà do biến chứng của bệnh mãn tính. Ông Jules Abraham Abast, phát ngôn viên cảnh sát Bắc Sulawesi, nói cơ quan điều tra đã thành lập đội chuyên trách để tìm hiểu cái chết của ông Helmud và hiện vẫn đang chờ kết quả khám nghiệm tử thi đầy đủ.

Merah Johansyah, điều phối viên quốc gia của Mạng lưới Vận động Khai thác (Jatam) cho biết, tuy chưa thể đưa ra bất kỳ kết luận nào trước khi có kết quả khám nghiệm tử thi đầy đủ, "nhưng công chúng đang đặt ra câu hỏi liệu có mối liên hệ nào giữa cái chết của ông Helmud với việc ông phản đối khai thác mỏ vàng hay không".

Ông Helmud là người gay gắt phản đối việc chính phủ nhượng quyền khai thác mỏ vàng 42.000 hecta cho công ty PT Tambang Mas Sangihe, một doanh nghiệp do tập đoàn Bara Gold của Canada nắm 70% cổ phần.

Hôm 28/4, ông Helmud đã gửi thư cho Bộ Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Indonesia đề nghị thu hồi giấy phép hoạt động tại khu mỏ này do lo ngại những tác động đến môi trường.

Quần đảo Sangihe có khoảng 140.000 cư dân. Nơi đây được cho là có giàu tài nguyên thiên nhiên, trong đó có dầu mỏ, và cũng có một ngư trường tiềm năng.