Tổng thống Haiti Jovenel Moise đã bị ám sát tại nhà riêng ngày 7/7/2021 (theo giờ địa phương). Đảo quốc này là một trong số đồng minh ít ỏi của đảo Đài Loan.
Tổng thống Haiti Jovenel Moise bị ám sát tại nhà riêng vào ngày 7/7 bởi những tay súng đột nhập. Đệ nhất phu nhân cũng bị trúng đạn và không qua khỏi do vết thương quá nặng.
Trong khi thông tin về cái chết của ông Moise gây xôn xao, Thời báo Hoàn Cầu của Trung Quốc nhanh chóng chỉ ra Haiti chính là một trong số ít ỏi các nước vẫn còn duy trì quan hệ ngoại giao chính thức với đảo Đài Loan.
Theo Hoàn Cầu, vào năm 2018, sau khi quốc gia châu Phi Burkina Farso cắt đứt quan hệ với Đài Loan để thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức với Trung Quốc Đại lục, chính quyền Đài Loan đã gấp rút gửi lời mời nguyên thủ các nước từng có thông tin "đoạn tuyệt" đến thăm hòn đảo nhằm "duy trì ổn định bang giao".
Vào ngày 28/5/2018, Tổng thống quá cố của Haiti Moise chính là nguyên thủ "tiên phong" công du Đài Loan trong giai đoạn nhạy cảm này.
Động thái của ông Moise được cho là chọc giận Bắc Kinh. Trung Quốc tuyên bố nguyên tắc "Một Trung Quốc", theo đó đảo Đài Loan là lãnh thổ không tách rời của Đại lục và sẽ được thống nhất, kể cả bằng giải pháp quân sự.
Bắc Kinh nhiều lần phản ứng gay gắt trước tất cả những động thái thúc đẩy quan hệ về ngoại giao hay quân sự của các nước trên thế giới với hòn đảo.
Tổng thống Haiti Jovenel Moise (trái) và lãnh đạo Thái Anh Văn ký kết các văn bản trong chuyến công du của ông Moise đến Đài Loan, ngày 29/5/2018 (Ảnh: VOA)
Trong chuyến thăm Đài Loan, Tổng thống Moise đã được bà Thái Anh Văn đón tiếp long trọng bằng 21 phát đại bác. Đoàn đại biểu cấp cao của Haiti đến Đài Loan gồm nhiều nghị sĩ Quốc hội và đại diện các doanh nghiệp.
Ngay trước khi ông Moise đến Đài Loan, Bộ trưởng Tài chính Haiti Jude Alix Patrick Salomon thông báo Đài Loan đã đồng ý cấp cho đảo quốc vùng Caribe này khoản vay lãi suất thấp 150 triệu USD để hỗ trợ Haiti xây dựng lĩnh vực điện lực.
Vào đầu tháng 5/2018, nước láng giềng của Haiti là Dominica đã cắt đứt quan hệ với Đài Loan để lập quan hệ với Bắc Kinh, làm dấy lên dự đoán Haiti sẽ tiếp nối "trào lưu" này. Tuy nhiên, Burkina Faso sau đó mới là nước "từ bỏ" Đài Loan, chỉ vài ngày trước khi Tổng thống Haiti công du Đài Loan.
Haiti đến nay vẫn tiếp tục duy trì quan hệ với đảo Đài Loan, bên cạnh 14 quốc gia và vùng lãnh thổ khác.
Bà Thái Anh Văn từng lên án Bắc Kinh tiến hành "ngoại giao tiền bạc" để lôi kéo các đối tác ngoại giao của đảo Đài Loan. Bộ Ngoại giao Trung Quốc đáp trả rằng nước này nhất quyết "không thể đem nguyên tắc Một Trung Quốc ra mua bán".
VietBF @ Sưu tầm