Vào năm 2019, các nhà khoa học đã tìm thấy một con rắn lạ màu sẫm, có lớp vảy nhỏ óng ánh tại miền Bắc nước ta. Sau khi nghiên cứu, họ xác định là loài rắn chưa từng được phát hiện trên thế giới.
Vào năm 2019, nhóm nghiên cứu Việt Nam và Mỹ đã tình cờ bắt gặp một loài rắn mới được mô tả là tuyệt đẹp tại vùng địa hình karst ẩn hiện giữa hệ thống sông, vịnh và thung lũng ở miền Bắc nước ta.
Hệ sinh thái karst và những cánh rừng rậm rạp bao phủ địa hình này đã tạo nên môi trường sống mang lại sự đa dạng sinh học phong phú. Loài rắn này được miêu tả có màu sắc lóng lánh giống xà cừ, chuyển màu xanh dương và xanh lá cây dưới ánh sáng.
Vảy của nó khá nhỏ, gồ ghề và có họa tiết lạ mắt. Ban đầu, các nhà khoa học không biết nó thuộc loài nào, nhưng họ mau chóng nhận ra đây là loài rắn chưa từng được phát hiện.
Nhóm chuyên gia xác định, con rắn mới được phát hiện là một loài thuộc giống Achalinus quý hiếm, còn được gọi là "rắn vảy kỳ lạ". Loài này không có cơ quan thụ thể ánh sáng trong mắt, cho thấy nó đào hang dưới lòng đất hoặc sống bên dưới lá cây.
"Nó là một nhánh của một nhóm các loài có một số đặc điểm kỳ lạ", Tiến sĩ Kevin de Queiroz cho biết. "Những con rắn này có vảy khá nhỏ, lớp da bị lộ ra giữa những chiếc vảy".
Cho tới nay, giới nghiên cứu chỉ biết 13 loài thuộc họ này, 6 trong số đó đến từ Việt Nam. Đây là một trong những nhóm bò sát ít được nghiên cứu nhất.
Nhóm nghiên cứu đặt tên cho loài rắn mới là Achalinus zugorum nhằm vinh danh người quản lý bò sát và động vật lưỡng cư đã nghỉ hưu ở Smithsonian.
Họ Achalinus phân nhánh từ cây tiến hóa sớm hơn các nhóm khác, nghĩa là chúng có hình dáng và hành vi khác nhiều loài rắn. Viện Smithsonian cho biết, mẫu vật ở Hà Giang cung cấp thêm cái nhìn sâu sắc về sự phát sinh loài của Achalinus.
Phát hiện này cho thấy các khu rừng ở miền Bắc Việt Nam tiếp tục mang lại những khám phá về sự đa dạng sinh học rộng lớn. Bên cạnh đó, do phân nhánh từ cây tiến hóa sớm hơn các nhóm khác nên loài rắn đào hang quý hiếm này có hình dáng và hành vi không giống nhiều loài rắn khác.
Ông Nguyễn Quảng Trường, Phó Viện trưởng Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam hy vọng, phát hiện này sẽ thúc đẩy mọi người quan tâm hơn đến việc bảo tồn ở Việt Nam và bảo vệ đa dạng sinh học trong các hệ sinh thái karst.
Các nhà khoa học cũng nhấn mạnh nguy cơ đe dọa đa dạng sinh quyển và hệ sinh thái ở Việt Nam như khai thác đá, chặt phá rừng và săn bắt động vật quá mức.