[phokhuya]

Trong một phán quyết bác bỏ án lệ Roe kiện Wade được ban hành hôm thứ Sáu (24/06), Thẩm phán Tối cao Pháp viện Samuel Alito nói rằng phá thai đặt ra một “vấn đề đạo đức sâu sắc” và lưu ý rằng “Hiến Pháp không đề cập đến việc phá thai.”

“Chúng ta lại quay trở về nơi bắt đầu với bản ý kiến này. Phá thai đặt ra một vấn đề đạo đức sâu sắc,” phần ông viết cho bản ý kiến đa số cho biết (pdf). “Hiến Pháp không cấm công dân của mỗi tiểu bang quy định hoặc cấm phá thai. Vụ Roe và vụ Casey đã tự cho mình thứ quyền đó,” ông cho biết khi đề cập đến phán quyết năm 1992, vụ Planned Parenthood kiện Casey, cũng bị bãi bỏ hôm thứ Sáu. “Bây giờ chúng tôi lật ngược những phán quyết đó và trả lại quyền đó cho người dân và các đại diện được bầu của họ.”

Ông nói thêm, “Hiến Pháp không đề cập đến việc phá thai, và không có quyền nào như vậy được bảo vệ hoàn toàn bởi bất kỳ điều khoản Hiến Pháp nào, kể cả điều khoản mà những người bảo vệ vụ Roe và vụ Casey hiện nay chủ yếu dựa vào — Điều khoản Quy trình Tố tụng Hợp pháp của Tu chính án thứ 14. Điều khoản đó đã được dùng để bảo đảm một số quyền không được đề cập đến trong Hiến Pháp.”

Ông viết thêm: “Quyền phá thai không thuộc phạm trù này. Cho đến cuối thế kỷ 20, một quyền như vậy hoàn toàn không được biết đến trong luật pháp Mỹ. Thật vậy, khi Tu chính án thứ 14 được thông qua, ba phần tư số Tiểu bang đã coi phá thai là một tội ác ở tất cả các giai đoạn của thai kỳ. Quyền phá thai cũng rất khác so với bất kỳ quyền nào khác mà Pháp viện này đã phán quyết trong phạm vi bảo vệ quyền ‘tự do’ của Tu chính án thứ 14.”

“Những người bảo vệ vụ Roe mô tả quyền phá thai tương tự như các quyền được công nhận trong các phán quyết trước đây liên quan đến các vấn đề như nhục dục, tránh thai, và hôn nhân, nhưng việc phá thai về căn bản là khác biệt, như cả vụ Roe lẫn vụ Casey đều thừa nhận, vì việc làm này phá hủy những gì mà các phán quyết đó gọi là ‘sự sống của bào thai’ và những gì luật pháp của chúng ta hiện nay mô tả là một ‘con người chưa được sinh ra.’”

Ý kiến bất đồng
Ba thẩm phán của Tối cao Pháp viện là ông Stephen Breyer, bà Elena Kagan, và bà Sonia Sotomayor đã phản đối việc lật ngược phán quyết mang tính bước ngoặt của án lệ Roe kiện Wade hôm thứ Sáu.

“Thật đáng buồn — cho Pháp viện này, nhưng hơn thế nữa, là cho hàng triệu phụ nữ Mỹ đã mất đi sự bảo vệ căn bản của Hiến Pháp ngày hôm nay — chúng tôi phản đối,” họ viết (pdf).

Giải thích rõ hơn trong bản ý kiến ​​của họ, ông Breyer, bà Sotomayor, và bà Kagan đã viết rằng cho đến nay “pháp viện đã giữ cân bằng” giữa “các giá trị và mục tiêu”.

“Hôm nay, Pháp viện đang phá vỡ sự cân bằng đó. Nó nói rằng ngay từ thời điểm thụ thai, một người phụ nữ không có quyền nào để đề cập nữa,” ba thẩm phán bất đồng chính kiến ​​viết. “Một Tiểu bang có thể buộc cô ấy mang thai cho đến khi sinh, ngay cả khi bản thân cô ấy và gia đình phải trả cái giá lớn nhất. Đa số đã phán quyết rằng, việc hạn chế phá thai được cho phép bất cứ khi nào hợp lý, là mức độ giám sát thấp nhất mà luật pháp quy định. Và bởi vì, như Pháp viện vẫn thường tuyên bố, việc bảo vệ sự sống của thai nhi là hợp lý, nên các tiểu bang sẽ thoải mái ban hành tất cả các cách thức hạn chế.”

Hồng Ân