Mặc dù đều là tài liệu mật nhưng có sự khác biệt về số lượng, cách tài liệu mật được tŕnh báo và cách xử lư của ông Trump và ông Biden.
Gần đây nhà chức trách Mỹ t́m thấy trong văn pḥng và nhà riêng của ông Joe Biden ở TP Wilmington, bang Delaware (Mỹ) một số lượng tài liệu mật thời ông c̣n làm phó tổng thống Mỹ.
Vài tháng trước, nhà chức trách cũng phát hiện một số lượng hồ sơ mật của chính phủ được cất giữ tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở bang Florida (Mỹ) của cựu Tổng thống Donald Trump.
Tờ The New York Times đă chỉ ra các điểm giống và khác giữa hai vụ việc này.
Hai trường hợp giống nhau như thế nào?
Về cơ bản, cả hai trường hợp đều liên quan đến các hồ sơ chính thức có đóng dấu là tài liệu mật bên ngoài. Những hồ sơ này ông Trump và ông Biden không được phép mang theo khi rời nhiệm sở.Theo Đạo luật Hồ sơ Tổng thống, các hồ sơ của Nhà Trắng phải được chuyển đến Cơ quan Văn thư và Lưu trữ Quốc gia (NARA) sau khi hai ông kết thúc nhiệm kỳ. Theo luật, cá nhân công dân thường không được phép lưu giữ các tài liệu mật và các quy định yêu cầu các hồ sơ đó phải được lưu trữ an toàn.Hiện Bộ Tư pháp Mỹ đă bổ nhiệm các công tố viên độc lập xem xét kỹ lưỡng cả hai trường hợp này. Các công tố viên đặc biệt được chỉ định để tiến hành các cuộc điều tra có tính nhạy cảm, hoạt động độc lập, không bị Bộ Tư pháp kiểm soát như thông thường.
Trong trường hợp của ông Trump, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Merrick B. Garland đă chỉ định công tố viên đặc biệt là ông Jack Smith vào tháng 11-2022.
C̣n vào ngày 12-1, ông Garland đă chỉ định luật sư Robert K. Hur từng phục vụ cho chính quyền ông Trump làm công tố đặc biệt cho cuộc điều tra ông Biden.
Có bao nhiêu tài liệu mật, chúng đă ở đâu và c̣n mật nữa không?
Trong trường hợp của ông Trump, hàng trăm hồ sơ của chính phủ được đánh dấu là tài liệu mật cùng với hàng ngh́n tài liệu và ảnh không được đánh dấu mật đă được mang đến nơi ở và khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông Trump sau khi ông hết làm tổng thống.Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đă phát hiện ra một số tài liệu trong thùng giấy trong tủ có khóa và những tài liệu khác trong văn pḥng của ông Trump, kể cả trong bàn làm việc của ông.
Theo hồ sơ ṭa án, 184 tài liệu được đánh dấu là tài liệu mật nằm trong 15 hộp mà Cơ quan Văn thư và Lưu trữ Quốc gia thu từ khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago lúc đầu. Nhóm của ông Trump đă chuyển thêm 38 hồ sơ như vậy sau trát đ̣i hầu ṭa, và FBI đă t́m thấy 103 tài liệu khác trong cuộc đột kích nhà ông Trump vào hồi tháng 8-2022.
Trường hợp ông Biden, trong lần khám xét đầu tiên, một số lượng nhỏ tài liệu mật - theo đài CBS News là 10 - đă được t́m thấy trong một tủ khóa kín trong văn pḥng của tổ chức nghiên cứu Penn Biden Center nằm ở thủ đô Washington D.C.Ông Biden thường sử dụng không gian này sau khi măn nhiệm chức vụ phó tổng thống vào năm 2017 và trước khi ông bắt đầu chiến dịch tranh cử tổng thống vào năm 2020.
Sau đó, một số ít tài liệu mật khác đă được t́m thấy ở nhà ông Biden ở Wilmington. Nhà Trắng cho biết có một số lượng nhỏ các tài liệu đóng dấu mật trong nhà xe và một tài liệu dài một trang tại pḥng cạnh nhà xe.
Vậy th́ tính đến thời điểm phát hiện ra, các tài liệu này c̣n là tài liệu mật không? Ông Trump công khai tuyên bố rằng trước khi rời nhiệm sở, ông đă giải mật mọi tài liệu ở Mar-a-Lago. Không có bằng chứng đáng tin cậy nào chứng minh cho tuyên bố đó, và các luật sư của ông cũng không lặp lại phát ngôn này của ông Trump trước ṭa.
Trường hợp ông Biden, sắc lệnh hành pháp quản lư hệ thống thông tin mật trao cho các phó tổng thống quyền giải mật các bí mật giống như quyền của tổng thống. Tuy nhiên, không như ông Trump, ông Biden không tuyên bố rằng ông đă giải mật các tài liệu được t́m thấy trong tủ ở Trung tâm Penn Biden. Ông Biden nói rằng ông không biết những tài liệu này là ǵ.
Làm thế nào mà tài liệu mật lại được chuyển đến đó?
Khi c̣n là tổng thống, ông Trump được cho là đă thường đưa hồ sơ từ Pḥng Bầu dục đến các khu nghỉ ngơi trong Nhà Trắng. Có thể trong những ngày cuối cùng làm tổng thống, những hồ sơ này đă được đóng gói cùng với các vật dụng cá nhân như quần áo, đồ lưu niệm và đưa đến Mar-a-Lago.
Hiện vẫn chưa có thông tin chính thức rằng làm thế nào mà hồ sơ của chính quyền Tổng thống Barack Obama lúc đó lại được chuyển đến trung tâm nghiên cứu Penn Biden và tư dinh của ông Biden.Tuy nhiên, Nhà Trắng cho rằng các hộp hồ sơ có thể đă được chuyển đến cả hai địa điểm “trong quá tŕnh chuyển giao quyền lực vào năm 2017”. Dù vậy, nhiều người nói rằng ông Biden bắt đầu sử dụng văn pḥng nghiên cứu vào giữa năm 2017.
Hôm 10-11-2022, ông Biden nói rằng ông rất coi trọng thông tin mật và ông “ngạc nhiên khi biết rằng có bất kỳ hồ sơ nào của chính phủ đă được chuyển đến văn pḥng đó”.
Các tài liệu mật được t́m thấy như thế nào?
Trường hợp ông Trump, vào đầu năm 2021, Cơ quan Văn thư và Lưu trữ Quốc gia nhận ra rằng các hồ sơ quan trọng đă bị thất lạc và yêu cầu ông Trump trả lại chúng. Đến đầu năm 2022, cơ quan này cuối cùng đă lấy được 15 hộp và thấy rằng chúng bao gồm các tài liệu có đánh dấu là tài liệu mật. Tuy nhiên, sau quá tŕnh điều tra, cơ quan chức năng có bằng chứng rằng ông Trump vẫn giữ nhiều tài liệu.
Trường hợp ông Biden, Nhà Trắng cho biết các luật sư của ông đă phát hiện ra các hồ sơ vào ngày 2-11-2022 khi họ đang thu dọn đồ đạc để rời văn pḥng tại Trung tâm Penn Biden. Nhà Trắng thông báo: “Các tài liệu không phải là chủ đề của bất kỳ yêu cầu hoặc điều tra nào trước đây của cơ quan lưu trữ”.
Nhóm của ông Biden sau đó đă t́m kiếm hai địa điểm khác mà Nhà Trắng cho biết các tài liệu từ văn pḥng phó tổng thống của ông có thể đă được chuyển đến đó sau khi kết thúc chính quyền Obama. Đó là nhà của ông Biden ở Wilmington và ở TP Rehoboth Beach, bang Delaware. Ở nhà ông Biden tại TP Rehoboth Beach không t́m thấy tài liệu nào.
Nhà Trắng cho biết nhóm của ông Biden đă t́m thấy các hồ sơ được lưu trữ tại Wilmington và cho biết họ đă báo cáo ngay lập tức khi phát hiện có hồ sơ mật, nhưng không cho biết thời gian chính xác là khi nào. Khi có thông báo bổ nhiệm luật sư Hur làm công tố viên đặc biệt điều tra trường hợp ông Biden, Bộ trưởng Tư pháp Garland nói rằng nhóm của ông Biden báo cáo đă t́m thấy hầu hết các tài liệu vào ngày 20-12-2022 và đă t́m thấy một tài liệu bổ sung vào sáng ngày 12-1-2023.
Nhóm ông Biden và ông Trump phản ứng như thế nào?
Nhà Trắng cho biết nhóm của ông Biden đă báo cáo vấn đề với Cơ quan Văn thư và Lưu trữ Quốc gia vào cùng ngày các tài đầu tiên được phát hiện và cơ quan này đă thu hồi các tài liệu vào sáng hôm sau.
Nhà Trắng nhấn mạnh rằng nhóm của ông Biden kể từ đó đă hợp tác với cơ quan lưu trữ và Bộ Tư pháp, bao gồm việc lục soát hai ngôi nhà của ông Biden “để đảm bảo rằng mọi hồ sơ của chính quyền Obama-Biden đều thuộc quyền sở hữu của cơ quan lưu trữ".
Ngày 10-11-2022, ông Biden cho biết các luật sư của ông đă hành động thích đáng là ngay lập tức gọi cho cơ quan lưu trữ để chuyển tài liệu, đồng thời nói rằng đang hợp tác toàn diện với các cơ quan liên quan.
Ngược lại, ông Trump và các trợ lư của ông đă tŕ hoăn việc trả lời các yêu cầu thu hồi tài liệu của Cơ quan Văn thư và Lưu trữ Quốc gia trong nhiều tháng, sau đó không tuân thủ đầy đủ trát đ̣i hầu ṭa. Hồ sơ ṭa án cũng cho rằng cảnh quay camera an ninh cho thấy “hồ sơ của chính phủ có thể đă được che giấu và chuyển đi” khỏi pḥng chứa đồ ở Mar-a-Lago sau trát đ̣i hầu ṭa.
Ông Trump đă nhiều lần công kích Cơ quan Văn thư và Lưu trữ Quốc gia v́ đă thông báo cho Bộ Tư pháp về vấn đề này và mô tả cuộc điều tra là bất hợp pháp.
|